“Tự chứng nhận xuất xứ”: Đơn giản hóa thủ tục xuất nhập khẩu.

tauchohang

Sáng ngày 19/6 đã diễn ra hội thảo “Tự chứng nhận xuất xứ” do chi nhánh Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam tại TP.HCM (VCCI-HCM) phối hợp với Bộ Công Thương và Ban Thư ký EFTA tổ chức. Hội thảo đã thu hút được hơn 200 đại biểu đại diện các doanh nghiệp, các Sở ban ngành khu vực phía Nam đến tham dự. Trong đàm phán Hiệp định thương mại Tự do (FTA) giữa Việt Nam và Khối Thương mại tự do châu Âu – EFTA (Na Uy, Thụy Sỹ, Iceland và Liechtenstein), Khối EFTA đã đưa ra đàm phán về việc thực hiện tự chứng nhận xuất xứ.

Phát biểu tại hội thảo Ông Trần Trung Thực, Trưởng đoàn đàm phán Hiệp định thương mại tự do giữa Việt Nam và Khối EFTA cho biết cơ chế Tự chứng nhận xuất xứ cho phép các doanh nghiệp được chứng nhận, bao gồm các nhà xuất khẩu, thương nhân, nhà sản xuất đã chứng minh được khả năng tuân thủ các yêu cầu về xuất xứ có thể tự xác định được nguồn gốc của hàng hóa thay vì phải có Giấy chứng nhận xuất xứ do cơ quan có thẩm quyền của Chính phủ cấp.

Các nước Khối EFTA đã thực hiện cơ chế hơn 40 năm nay nên khi đàm phán FTA với Việt Nam họ cũng muốn Việt Nam áp dụng cơ chế này. Tuy nhiên, theo ông Thực, hiện Việt Nam vẫn đang trong quá trình định hướng xem xét về việc có tham gia thực hiện cơ chế Tự chứng nhận xuất xứ hay không, và nếu có thì tham gia với mức độ như thế nào cho phù hợp. Việc cấp phép và kiểm soát sau cấp phép cho doanh nghiệp phải có những quy định thật rõ ràng, chi tiết và đơn giản.

Trong cộng đồng kinh tế ASEAN cũng đang cân nhắc tới việc thành lập cơ chế Tự chứng nhận xuất xứ. Các nước ASEAN-5 (Brunei, Malaysia, Singapore, Thái Lan, Myanmar) đang tham gia thực hiện thí điểm dự án này. Doanh nghiệp đã được chứng nhận được phép công bố sản phẩm của mình đáp ứng các tiêu chí về nguồn gốc xuất xứ và được tự công bố trong hóa đơn hoặc tài liệu khi xuất khẩu hàng hóa. Tuy nhiên, theo kinh nghiệm của các nước Khối EFTA, để có tư cách là nhà xuất khẩu được phép tự chứng nhận xuất xứ doanh nghiệp phải đáp ứng được rất nhiều tiêu chí, trong đó quan trọng là doanh nghiệp phải tự chứng minh được rằng mình biết và hiểu các quy tắc xuất xứ.

Việc thực hiện cơ chế Tự chứng nhận xuất xứ hàng hóa sẽ làm thay đổi cơ bản về cách thức thực hiện kiểm tra nguồn gốc hàng hóa. Trách nhiệm chính trong việc chứng nhận nguồn gốc sẽ được chuyển từ các cơ quan quản lý nhà nước cho doanh nghiệp (nhà sản xuất, nhà xuất khẩu…). Theo ông Arthur Muller, Tổng cục Hải quan Thụy Sỹ “Doanh nghiệp chính là người lập chứng nhận, là người có đủ bằng chứng, chứng cứ chứng minh nguồn gốc xuất xứ, là người am hiểu nhất về sản phẩm của họ và quan trọng hơn, họ chính là người được hưởng lợi”.

Tại hội thảo, ban Thư ký EFTA cũng đã chia sẻ rất nhiều về mô hình hệ thống và kinh nghiệm của các nước EFTA về nội dung Tự chứng nhận xuất xứ trong các Hiệp định thương mại tự do.

Ngọc Thành

Từ khóa: Tự chứng nhận, xuất xứ, Đơn giản hóa, thủ tục, xuất nhập khẩu