Việt Nam xem xét thí điểm DN tự chứng nhận xuất xứ

Việt Nam đang xem xét để tham gia dự án cho doanh nghiệp sản xuất tự chứng nhận xuất xứ để hưởng ưu đãi thuế suất trong hiệp định thương mại tự do ASEAN (ATIGA), theo ông Lê Triệu Dũng, Vụ phó Vụ Chính sách Thương mại Đa biên (Bộ Công Thương).

Phát biểu tại hội thảo về quy tắc xuất xứ cho hàng hoá do Tổ chức xúc tiến thương mại Nhật Bản (JETRO) tổ chức hôm 22-5 tại TPHCM, ông Dũng cho biết, các nước Đông Nam Á (ASEAN) đang thảo luận và triển khai hai dự án thực hiện cơ chế tự chứng nhận xuất xứ.

Dự án thí điểm đầu tiên thực hiện cơ chế này đã được thực hiện khoảng 1-2 năm qua, với sự tham gia của Brunei, Malaysia, Singapore, và Thái Lan với vài trăm doanh nghiệp tham gia, bao gồm cả doanh nghiệp thương mại và sản xuất. Dự án thí điểm thứ hai mới được triển khai đầu năm nay với sự tham gia của Lào, Indonesia và Philippines, cho phép doanh nghiệp sản xuất tự chứng nhận xuất xứ hàng hoá.

Đối với Việt Nam, do vướng phải một số quy định trong hệ thống pháp luật cũng như trong việc thực thi, chẳng hạn như thiếu quy định xác nhận đối tượng doanh nghiệp được áp dụng cơ chế trên, nên Việt Nam vẫn đang trong quá trình xem xét tham gia dự án thứ hai. Tuy nhiên, việc này liên quan đến điều chỉnh pháp luật trong nước, cần phải báo cáo lên Quốc hội.
map-with-pin
Mục tiêu chung của các nước ASEAN là đến năm 2015 cơ chế này được thực hiện tại 10 nước ASEAN. Do đó, ông Dũng cho rằng có khả năng Việt Nam sẽ sớm tham gia dự án thứ hai, cho phép doanh nghiệp tự chứng nhận xuất xứ hàng hoá này.

Theo ông Yuichiro Okumura, Thanh tra cao cấp, Bộ phận điều tra nguồn gốc xuất xứ, Phòng nghiệp vụ hải quan Tokyo (Nhật Bản), hiện đang có xu hướng chuyển từ hình thức cơ quan chức năng cấp giấy chứng nhận xuất xứ (C/O) cho hàng hoá của doanh nghiệp sang hình thức người nhập khẩu và nhà sản xuất tự chứng nhận C/O, đặc biệt trong những hiệp định có sự tham gia của Mỹ.

Cũng theo thông tin từ ông Susumu Sato, đại diện của JETRO tại Hà Nội, các hiệp định có Việt Nam tham gia như Hiệp định Đối tác Xuyên Thái Bình Dương (TPP) và hiệp định thương mại Việt Nam - EU cũng có khả năng chuyển sang cơ chế tự chứng nhận xuất xứ đối với những nhà xuất khẩu được cho phép.

Bà Lê Thị Hồng Ngọc, phó trưởng phòng tổng hợp – Cục Giám sát quản lý thuộc Tổng cục Hải quan Việt Nam, cho biết, với cơ chế tự chứng nhận xuất xứ, người xuất khẩu muốn tham gia phải đăng ký với cơ quan có thẩm quyền để được cấp giấy phép là người xuất khẩu được phép. Người xuất khẩu được cấp phép sẽ tự khai báo xuất xứ theo mẫu quy định, hoặc trên hóa đơn thương mại. Với trị giá lô hàng dưới một mức quy định, tất cả các doanh nghiệp sẽ được phép tự khai báo xuất xứ. Chế tài xử phạt sẽ được áp dụng trong trường hợp doanh nghiệp vi phạm.

Bà Ngọc cho biết thêm, hiện với quy trình hiện nay, lỗi doanh nghiệp xuất khẩu thường mắc phải nhất là doanh nghiệp nộp chậm giấy chứng nhận C/O quá thời hạn 30 ngày sau khi đăng ký hồ sơ hải quan. Do đó, doanh nghiệp bị phạt vì nộp chậm. Ngoài ra, có một lỗi cũng thường gặp phải khác là, doanh nghiệp không tự đối chiếu hồ sơ trước khi nộp cơ quan hải quan.