TPP: Việt Nam là người chiến thắng

Việt Nam có thể sẽ được hưởng lợi nhiều nhất từ TPP. Các mặt hàng giày dép và may mặc có nhiều tiềm năng chiếm được thị phần lớn hơn, đặc biệt là ở các thị trường Mỹ và Nhật Bản.
Trong năm 2012, kim ngạch xuất khẩu hàng may mặc của Việt Nam sang thị trường Mỹ đạt gần 7 tỷ USD, kim ngạch xuất khẩu giầy dép là hơn 2,4 tỷ USD.
Nhờ TPP, hàng may mặc của Việt Nam xuất khẩu sang Mỹ có thể được hưởng mức thuế nhập khẩu 0%, giúp tăng cường khả năng cạnh tranh ở thị trường nước này.

Việt Nam hiện có một số lợi thế cạnh tranh như chi phí lao động thấp, ở gần các nhà xuất khẩu vải lớn của Trung Quốc và Hàn Quốc. Chính phủ Việt Nam ủng hộ mạnh mẽ ngành dệt may như trợ giúp về tài chính, năng lượng và xúc tiến thương mại.
TPPmapBIG
Tuy nhiên, vấn đề chính đối với Việt Nam là quy tắc xuất xứ đối với hàng dệt may. Việt Nam đang mong muốn TPP áp dụng quy tắc xuất xứ "cắt và may". Quy tắc này chỉ yêu cầu các khâu cắt và may sản phẩm dệt may được thực hiện ở các nước thành viên TPP.
Hiện nay, hầu hết các hiệp định thương mại tự do mà Mỹ tham gia ký kết đều áp dụng quy tắc xuất xứ “từ sợi trở đi”. Quy tắc này quy định các loại sợi dùng để sản xuất vải và hàng may mặc phải được sản xuất từ các nước thành viên TPP.

Ngành công nghiệp vải sợi Mỹ được hưởng lợi từ quy tắc xuất xứ “từ sợi trở đi” vì nhờ có quy tắc này, Mỹ có thể xuất khẩu được sợi và vải sang các nước thành viên TPP như Việt Nam. Ngành công nghiệp này đang tạo ra hai triệu việc làm ở Mỹ.
Quy tắc xuất xứ “từ sợi trở đi" lại không có lợi cho Việt Nam vì hầu hết sợi và vải dùng sản xuất hàng may mặc của Việt Nam có nguồn gốc từ Trung Quốc và Hàn Quốc, các nước không phải là thành viên TPP.

Ngoài ra, TPP cũng tạo ra một số khó khăn nhất định cho Việt Nam. Quy định của TPP về doanh nghiệp nhà nước có thể có những ảnh hưởng tiêu cực các doanh nghiệp may mặc nhà nước như tập đoàn dệt may Vinatex, hiện chiếm đến 40 % sản lượng hàng may mặc và 60% sản lượng vải của Việt Nam.
Tuy vậy, các quy định của TPP có thể sẽ thúc đẩy quá trình cổ phần hóa các doanh nghiệp dệt may nhà nước.