Việt Nam góp phần nâng cao vị thế ASEAN

(Chinhphu.vn) - Nhìn tổng thể trong năm qua, quan hệ đối ngoại của ASEAN đã có những bước phát triển mạnh mẽ và thực chất hơn; vai trò và vị thế quốc tế của Hiệp hội ngày càng được nâng cao, thể hiện rõ một ASEAN ”chủ động, tích cực và có trách nhiệm”.

Đó là đánh giá của ông Phạm Quang Vinh, Trợ lý Bộ trưởng Bộ Ngoại giao, Trưởng đoàn Quan chức Cao cấp Việt Nam tại ASEAN khi điểm lại quan hệ đối ngoại ASEAN năm 2010, năm Việt Nam làm Chủ tịch của Khối.

Ông Phạm Quang Vinh cho rằng, nhìn lại năm ASEAN 2010, trong hàng loạt các sự kiện và quyết sách quan trọng đã đạt được, có một thành công nổi bật, đó là: nỗ lực và kết quả rất có ý nghĩa trong việc tăng cường, mở rộng và làm sâu sắc thêm các quan hệ đối ngoại của ASEAN, cùng phấn đấu vì hoà bình, ổn định và hợp tác phát triển ở khu vực.

Một ASEAN chủ động, tích cực và có trách nhiệm

Đó là một năm dồn dập những hoạt động đối ngoại của ASEAN và ASEAN đã thể hiện rõ nét sự năng động, chủ động dẫn dắt các tiến trình hợp tác ở khu vực, cùng với thông qua nhiều quyết sách quan trọng.

Một con số được coi là kỷ lục của ASEAN, đó là 14 cuộc họp cấp cao trong hai ngày rưỡi, trong đó lần đầu tiên có tới 8 cuộc họp cấp cao riêng ASEAN+1 với các đối tác trong một dịp Hội nghị Cấp cao ASEAN (Cấp cao ASEAN-17, tháng 10/2010). Trong nỗ lực chung trên, có dấu ấn rõ nét và sự đóng góp quan trọng của Việt Nam trên cương vị Chủ tịch ASEAN.

Lần đầu tiên, trong một năm, ASEAN tổ chức Hội nghị cấp cao với hầu hết các đối tác (Trung Quốc, Nhật bản, Hàn Quốc, Ấn độ, Australia, New Zealand, Nga, Hoa Kỳ và Liên Hợp Quốc). Quan hệ của ASEAN với các tổ chức khu vực khác cũng ngày càng được tăng cường (như Hội đồng hợp tác vùng Vịnh GCC, MERCOSUR, Nhóm RIO…).

Hợp tác ASEAN+3 có bước phát triển tích cực trên 22 lĩnh vực, với gần 60 cơ chế khác nhau, trong đó đáng chú ý nhất là Thoả thuận đa phương hoá sáng kiến Chiềng Mai (với trị giá 120 tỉ USD) về hoán đổi ngoại tệ, hỗ trợ ứng phó với nguy cơ một cuộc khủng khoảng tài chính ở khu vực.

ASEAN cùng các nước đối tác liên quan đã nhất trí triển khai nghiên cứu khả thi các sáng kiến về Khu vực vực mậu dịch tự do Đông Á (EAFTA) và Đối tác kinh tế toàn diện Đông Á (CEPEA) để hướng tới xây dựng khu vực mậu dịch tự do (FTA) ở Đông Á.

Trong năm, đã có thêm Canada và Thổ Nhĩ Kỳ tham gia Hiệp ước Hiệp ước hợp tác thân thiện Đông Nam Á (TAC),, đồng thời cũng đã hoàn tất và ký Nghị định thư thứ ba sửa đổi Hiệp ước TAC để các tổ chức liên chính phủ gồm các quốc gia có chủ quyền như EU có thể tham gia TAC.

Đặc biệt, Hội nghị Bộ trưởng Quốc phòng ASEAN mở rộng với các đối tác đã được khởi động và triệu tập lần đầu tiên trong năm 2010 là một đóng góp quan trọng vào việc thúc đẩy đối thoại chiến lược vì hoà bình, ổn định và hợp tác ở khu vực.

ASEAN cùng các đối tác Đông Á đã thông qua Tuyên bố kỷ niệm 5 năm Cấp cao Đông Á khẳng định lại các mục tiêu, nguyên tắc, ưu tiên và thể thức của diễn đàn này; đồng thời đã nhất trí quyết định mở rộng Cấp cao Đông Á và mời Nga và Hoa Kỳ tham gia làm thành viên bắt đầu từ năm 2011; trước mắt, mời Ngoại trưởng hai nước dự Hội nghị Cấp cao Đông Á lần thứ 5 (10/2010) với tư cách là khách mời đặc biệt của Chủ tịch Hội nghị để khởi động quá trình chuẩn bị cho việc này.

ASEAN ngày càng phát huy vai trò và đóng góp quan trọng, có trách nhiệm vào các công việc chung của cộng đồng quốc tế, nhất là tại các diễn đàn quốc tế và khu vực khác (như G20, APEC, ASEM, Liên hợp quốc, Hội nghị về Biến đổi khí hậu…).

Dấu ấn Việt Nam

Ông Phạm Quang Vinh đánh giá, nhìn tổng thể trong năm qua, quan hệ đối ngoại của ASEAN đã có những bước phát triển mạnh mẽ và thực chất hơn; vai trò và vị thế quốc tế của Hiệp hội ngày càng được nâng cao. Đây là tiền đề quan trọng cho quan hệ đối ngoại của ASEAN tiếp tục phát triển trong thời gian tới.

Việt Nam đã có những đóng góp quan trọng vào các thành tựu của ASEAN, thể hiện tinh thần ”chủ động, tích cực và có trách nhiệm”, được bạn bè tin cậy và ghi đậm dấu ấn của nước Chủ tịch ASEAN.

Ngay từ đầu năm, chúng ta đã xác định rõ, và được các nước nhất trí cao về các trọng tâm ưu tiên của năm ASEAN 2010, bao gồm: đẩy mạnh thực hiện Lộ trình xây dựng Cộng đồng và triển khai Hiến chương ASEAN; tăng cường quan hệ của ASEAN với các đối tác; thúc đẩy hợp tác vì hoà bình, an ninh, phát triển bền vững và ứng phó hiệu quả với các thách thức toàn cầu; và tăng cường đoàn kết, nâng cao vị thế, và bảo đảm vai trò trung tâm của ASEAN ở khu vực.

Ông Phạm Quang Vinh cho biết, chúng ta đã có sự chuẩn bị từ sớm, làm tốt công tác điều hành và tổ chức trên tất các các mặt (nội dung, lễ tân, tổ chức, an ninh…), chủ động tham vấn rộng rãi các nước trong suốt cả năm Chủ tịch, cùng với việc đưa ra nhiều đề xuất, sáng kiến phù hợp, từ đó tạo được sự đồng thuận và quyết tâm cao giữa các nước về chủ trương và các biện pháp đẩy mạnh triển khai các trọng tâm ưu tiên trên, trong đó có lĩnh vực quan hệ đối ngoại của ASEAN, cũng như bảo đảm vai trò trung tâm của ASEAN trong các diễn đàn hợp tác khu vực và trong một cấu trúc khu vực đang định hình.

“Có thể thấy, trong mỗi kết quả hợp tác của ASEAN trong năm qua, đều có phần đóng góp và dấu ấn của Việt Nam với tư cách là Chủ tịch.”, ông Phạm Quang Vinh cho biết.

Dẫn theo Chinhphu.vn