Chính sách tiền tệ 2014: Một năm đầy triển vọng

“Chúng ta hoàn toàn có thể chúc mừng Ngân hàng Nhà nước bởi những thành quả họ gặt hái được cho 1 năm sắp đi qua”. Câu nói của Tiến sỹ Nguyễn Trí Hiếu, vị chuyên gia có nhiều năm nghiên cứu cũng như hoạt động trong lĩnh vực ngân hàng cả trong và ngoài nước đã phần nào nói lên thành công trong điều hành chính sách tiền tệ năm 2013 của Ngân hàng Nhà nước (NHNN). Có thể khẳng định, thành công này cũng là nền tảng để ngành ngân hàng có thể tiến xa hơn với những mục tiêu mà NHNN đang đặt ra trong năm tới.

*Những “quả ngọt”

Có thể nhận thấy, những kết quả trong điều hành chính sách tiền tệ thời gian qua đã bước đầu gây dựng được niềm tin đối với thị trường và người dân. Rõ nét nhất là nhìn từ thị trường vàng. Lần đầu tiên trong vai trò là người mua bán cuối cùng trên thị trường kim loại quý, NHNN đã tổ chức thành công hơn 70 phiên đấu thầu vàng miếng tạo nguồn cung dồi dào trên thị trường. Cùng với đó là những giải pháp quyết liệt trong triển khai Nghị định 24 về quản lý và kinh doanh vàng. Bên cạnh đó, mục tiêu chống "vàng hóa" tại các tổ chức tín dụng (TCTD) đã thành công sau thời điểm 30/6, các TCTD hoàn thành nhiệm vụ đóng trạng thái vàng. Với một loạt những chính sách như vậy, “cơn sốt” giá vàng dường như đã tìm được thuốc chữa. Thị trường kim loại quý đã “lặng sóng” và những cơn “nóng lạnh” đã không còn mỗi khi giá vàng trên thế giới biến động mạnh.

Cùng với đó, sự ổn định của tỷ giá trong suốt thời gian qua cũng được ngành ngân hàng đánh giá là một trong những thành công nổi bật trong công tác điều hành chính sách tiền tệ của NHNN. Việc tỷ giá ổn định theo nhiều chuyên gia kinh tế, có phần đóng góp không nhỏ của việc gỡ bỏ vàng ra khỏi hệ thống TCTD. Ông Nguyễn Quang Huy, Vụ trưởng Vụ Quản lý Ngoại hối (NHNN), nhận định hơn 2 năm qua, NHNN đã đồng thời đạt được hai mục tiêu quan trọng là ổn định tỷ giá và tăng dự trữ ngoại hối Nhà nước. Lòng tin vào đồng nội tệ của Việt Nam được nâng cao, tâm lý găm giữ ngoại tệ được đẩy lùi một bước.

Chính sách điều hành lãi suất cũng được đánh giá tích cực trong thời gian qua. Với phương châm chia sẻ khó khăn cùng doanh nghiệp, hỗ trợ cho phát triển sản xuất, mặt bằng lãi suất đã giảm 2-5%/năm (trở về mức lãi suất của giai đoạn 2005-2006) nhưng vẫn đảm bảo mục tiêu kiểm soát lạm phát và ổn định thị trường tiền tệ. Thanh khoản VND của hệ thống các TCTD được giữ vững và tiếp tục cải thiện, đảm bảo khả năng thanh toán và chi trả của hệ thống. Do vậy, trong thời gian qua lãi suất không còn là rào cản đối với sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.

Trong những thành quả của hoạt động ngân hàng thời gian qua không thể không nhắc tới bước đầu thành công của công cuộc tái cơ cấu các TCTD. Ngành ngân hàng Việt Nam dường như đã vượt qua thời kỳ khó khăn nhất, hoàn thành cơ bản nhiệm vụ tái cơ cấu sở hữu và tư cách pháp nhân của những ngân hàng cổ phần yếu kém, các công ty tài chính và cho thuê tài chính.

Bên cạnh đó, NHNN cũng đưa ra những chủ trương điều hành, trong đó điều tiết thông qua các nghiệp vụ thị trường tiền tệ và thu, rút tiền, cung ứng tiền một cách phù hợp, đảm bảo thanh khoản cũng như kiểm soát lạm phát. Đó là những yếu tố tích cực thể hiện quá trình điều hành thận trọng, linh hoạt, phù hợp với định hướng mà Chính phủ và NHNN đã đề ra.

“Với những nỗ lực và kết quả của ngành, chúng tôi cảm thấy rằng đã nhận được sự đồng cảm, chia sẻ của xã hội; có một sự phối hợp với ngành ngân hàng để đưa những chính sách đó vào cuộc sống và mang lại những kết quả cụ thể. Điều này giúp chúng tôi tiếp tục có thêm niềm tin để triển khai các chính sách trong thời gian tới”, Phó Thống đốc Nguyễn Đồng Tiến xúc động chia sẻ.

*Một năm đầy triển vọng

Điều đáng nói, tín dụng năm 2013 dường như không đạt chỉ tiêu đề ra nhưng trong năm tới NHNN vẫn mạnh dạn đặt mục tiêu tăng trưởng tín dụng đạt từ 12-14%. Trong đó, NHNN khẳng định sẽ điều chỉnh phù hợp với tình hình thực tế, đảm bảo thực hiện mục tiêu chính sách tiền tệ. Điều đó cho thấy NHNN đặt niềm tin rất lớn vào sự “ấm lên” của nền kinh tế trong năm tới. Cơ quan này cũng cho rằng việc xử lý nợ xấu thông qua Công ty quản lý tài sản của các TCTD (VAMC) cũng là một nhân tố thúc đẩy tín dụng trong năm sau.

Trong bối cảnh đó, Tiến sỹ Nguyễn Trí Hiếu, chuyên gia tài chính ngân hàng kỳ vọng NHNN có thể xem xét “thả nổi” lãi suất. Và thời điểm mà NHNN có thể thực hiện được điều này là khi lạm phát được kiểm soát chặt chẽ, bền vững. Đây chính là tiền đề để phát triển lành mạnh hệ thống ngân hàng trong nhiều năm tới.

“Chúng ta đang có những điều kiện để có thể kỳ vọng khả năng tự do hóa lãi suất trong năm tới. Bởi chỉ số lạm phát đang được kiểm soát một cách tốt đẹp, cùng với đó, hệ thống ngân hàng đang được điều chỉnh, được cơ cấu lại. Hiện tượng các ngân hàng yếu kém phải chạy ra ngoài huy động vốn, đẩy lãi suất lên tới tận “nóc nhà” để hấp dẫn huy động thì tôi tin rằng trong năm 2014 sẽ giảm thiểu rất nhiều. Rõ ràng trong một hệ thống ngân hàng lành mạnh, các ngân hàng quản lý đồng vốn của mình một cách chặt chẽ, hiệu lực hơn thì sẽ không cần phải tăng lãi suất lên để kéo vốn huy động vào. Lúc đó họ phải thể hiện năng lực tài chính của họ để hấp dẫn khách hàng”, Tiến Sỹ Nguyễn Trí Hiếu nói.

Còn Tiến sỹ Vũ Đình Ánh thì nhận định, dư địa điều chỉnh giảm lãi suất huy động xuống còn khá ít do hiện nay vẫn phải tuân thủ theo nguyên tắc lãi suất thực dương. Đối với lãi suất cho vay, trong bối cảnh các ngân hàng cơ cấu lại thì có khả năng họ sẽ tiết giảm chi phí, đồng thời cắt giảm những khoản chi không cần thiết và theo đó khoảng cách giữa lãi suất huy động và cho vay có thể thu hẹp hơn mức hiện nay. “Do đó, tôi kỳ vọng lãi suất cho vay có thể giảm thêm chút ít. Tuy nhiên mức giảm sẽ không đáng kể trong năm 2014”, Tiến sỹ Vũ Đình Ánh nói.
tiendola
Cùng quan điểm này, Tiến sỹ Nguyễn Trí Hiếu kỳ vọng chính sách tiền tệ trong năm tới sẽ hỗ trợ đẩy nhiều hơn nữa tín dụng vào nền kinh tế bằng việc chi phí vốn có thể phải hạ thấp hơn nữa. Bên cạnh đó, vấn đề quan trọng là làm thế nào để các ngân hàng mạnh mẽ hơn nữa trong vấn đề cho vay bằng cách giúp họ xử lý nợ xấu, tái cơ cấu hệ thống ngân hàng. Điều này sẽ giúp các ngân hàng có cơ thể khỏe mạnh hơn để đẩy tín dụng ra nền kinh tế, giúp sản xuất phát triển.

Tuy nhiên, nhiều chuyên gia kinh tế vẫn nhấn mạnh, trong năm 2014 cùng với những giải pháp linh hoạt, quyết liệt, NHNN vẫn nên ưu tiên chất lượng tín dụng để đảm bảo đồng thời với việc xử lý nợ xấu, không để nợ xấu phát sinh. Theo Tiến sỹ Vũ Đình Ánh, thời điểm này chất lượng tín dụng phải được ưu tiên hàng đầu và do vậy không nên đặt mục tiêu tăng trưởng tín dụng cho năm 2014 ở mức cao, NHNN chỉ nên dừng ở mức 10% cho tăng trưởng tín dụng.

*Vẫn cần thận trọng, linh hoạt

Đến thời điểm này, NHNN đã đặt mục tiêu trong điều hành chính sách tiền tệ cho năm tới vẫn phải tiếp tục thận trọng, linh hoạt, kiểm soát lạm phát, góp phẩn ổn định vĩ mô, hỗ trợ tăng trưởng kinh tế. Cụ thể, lãi suất sẽ được điều hành ở mức hợp lý và sẽ bám sát diễn biến lạm phát. Lãnh đạo NHNN khẳng định, lạm phát hiện nay vào khoảng trên 6%, lãi suất tiền gửi 6 tháng hiện nay đang là 7%, có nghĩa là đảm bảo lãi suất thực dương, còn các mức lãi suất cho vay cũng sẽ được điều chỉnh phù hợp để hỗ trợ cho nền kinh tế. Bước sang năm 2014, NHNN cũng đặt mục tiêu tiếp tục áp dụng trần lãi suất tiền gửi bằng VND để ổn định mặt bằng lãi suất. “Tuy nhiên, khi thị trường ổn định và thanh khoản cải thiện vững chắc sẽ xem xét không quy định trần lãi suất huy động”, bà Nguyễn Thị Hồng, Vụ trưởng Vụ Chính sách Tiền tệ cho biết.

Ngoài ra, NHNN cũng khẳng định sẽ theo dõi sát diễn biến tỷ giá, thị trường tiền tệ, ngoại hối, thường xuyên rà soát số liệu dự báo cán cân thanh toán quốc tế để có cơ sở đánh giá cung-cầu ngoại tệ. Theo đó, điều hành tỷ giá theo hướng ổn định nhưng không cố định, tiếp tục khắc phục tình trạng đô la hóa, vàng hóa trong nền kinh tế, tạo điều kiện tăng dự trữ ngoại hối nhà nước. Bên cạnh đó, những biện pháp cơ cấu lại TCTD, xử lý nợ xấu cũng là những giải pháp sẽ được thực hiện mạnh mẽ và được kỳ vọng sẽ đem lại sự lành mạnh và hiệu quả cho hoạt động ngân hàng trong thời gian tới.

Dù đã gặt được “trái ngọt” và đang có những bước đi tiếp theo đầy triển vọng nhưng dường như ngành ngân hàng vẫn còn bộn bề băn khoăn. Theo lãnh đạo NHNN, trăn trở đối ngành ngân hàng là mục tiêu mà Quốc hội đã đề ra, cũng như nhiệm vụ mà Chính phủ giao, NHNN sẽ phải triển khai những giải pháp như thế nào để cải thiện được chức năng, nhiệm vụ của ngành ngân hàng trong việc phát triển kinh tế-xã hội, góp phần nâng cao đời sống của người dân, đưa hệ thống TCTD hoạt động an toàn, lành mạnh và phát triển bền vững hơn./.