Dự án thành phố Nhơn Trạch (Đồng Nai) vẫn "đìu hiu" sau nhiều năm triển khai

Huyện Nhơn Trạch, tỉnh Đồng Nai theo nhìn nhận của nhiều người có vị trí đắc địa, là vùng đất đẹp, địa thế bằng phẳng phù hợp để xây dựng nên những khu đô thị hiện đại. Năm 1996, dự án xây dựng thành phố Nhơn Trạch được tỉnh Đồng Nai triển khai với dự báo đến năm 2010, dân số của “thành phố” khoảng 265.000 người, đến năm 2020 là khoảng 600.000 người cùng với những khu biệt thự, trung tâm hành chính và nhiều đại công trình. Tuy nhiên, sau gần 20 năm, thành phố này vẫn vắng bóng người, mọi thứ vì thế đành “đắp chiếu” nằm chơ vơ trong hoang lạnh.

Đến thành phố Nhơn Trạch trong một ngày cuối tháng 11/2013, những con đường được xây dựng để đáp ứng tiêu chí đô thị loại II to đẹp, khang trang cả chiều rộng lẫn chiều dài. Đường thẳng, rộng và rợp bóng cây nhưng họa hoằn lắm mới có người qua lại. Những đoạn cống thoát nước bị mưa xói lở, hư hại, bật nắp; các trụ sở cơ quan Nhà nước cũng im lìm, quạnh quẽ, có cơ quan ngay trước cổng, cỏ dại mọc tràn lan. Những dãy phố, những khu đô thị, sân tennis, các công trình công cộng được xây lên rồi “trơ gan cùng tuế nguyệt”; những căn biệt thự cao cấp, rộng hàng nghìn m2 nhưng không người ở bị cỏ bủa vây, giăng đầy mạng nhện. Xen lẫn giữa những “phố” không người là những khoảnh đất trồng sắn, dưa và các loại cây ngắn ngày.

Một người dân đang có vườn sắn giữa khu đất rộng chừng 3.000 m2 cho biết: nơi họ trồng sắn là đất đã có chủ nhưng vì không có người quản lý, trông coi nên dân trong vùng đến canh tác tạm mà không bị ai nhắc nhở.

Theo quy hoạch phát triển thành phố Nhơn Trạch, khu vực trung tâm huyện Nhơn Trạch sẽ phát triển các khu đô thị tập trung, trung tâm đô thị và trung tâm thương mại - dịch vụ; thành phố sẽ là là “cánh tay nối dài” của Thành phố Hồ Chí Minh. Vì vậy, các nhà đầu tư, giới bất động sản đã đổ về đây với 74 dự án lớn, gần 5.000 ha đất đã được giao cho các nhà đầu tư để triển khai xây dựng. Thế nhưng đến nay, mới chỉ có 12 dự án được thực hiện (vẫn còn dở dang), số còn lại bỏ hoang hoàn toàn.

Giấc mơ phường phố như trong dự án đã đổ vỡ, bởi hiện tại khu vực quy hoạch dân cư trung tâm (nội thị) mới lấp đầy khoảng 4% diện tích dự án. Trong khi đó, khu vực vùng ven (các xã Phước Thiền, Hiệp Phước) dự kiến giảm dần mật độ dân số, song những năm qua dân số lại tăng mạnh. Số liệu điều tra của Trung tâm Quy hoạch Xây dựng 2 (thuộc Viện Kiến trúc - Quy hoạch Đô thị và Nông thôn quốc gia) cho thấy, ở xã Hiệp Phước, mật độ dân số đã lên đến gần 300 người/km2 và xã Phước Thiền gần 380 người/km2, cao gấp 3 lần so với quy chuẩn quốc gia về khu dân cư nông thôn (100 - 110 người/km2).

Có nhiều lý do dẫn đến tình trạng thành phố Nhơn Trạch bị bỏ hoang; trong đó có chiến lược phát triển không hợp lý đó là đưa Nhơn Trạch một bước “nhảy” từ nông thôn lên đô thị loại II. Ngoài ra, khi xây dựng đề án chưa tính đến yếu tố văn hóa. Nhơn Trạch là một vùng đất nông nghiệp, đa số dân vùng này không đủ tiền để mua những biệt thự tiền tỷ và sau đó họ sẽ sống bằng gì. Giả thiết những người có tiền từ thành phố về Nhơn Trạch sinh sống, gắn bó lâu dài cũng phi thực tế vì có mấy người đang yên ổn sống ở những đô thị tiện nghi như Thành phố Hồ Chí Minh, Biên Hòa, Vũng Tàu về thành phố Nhơn Trạch.

Ông Nguyễn Hữu Thành, Trưởng phòng Quản lý đô thị huyện Nhơn Trạch, cho biết: Nếu nói về dân cư thì hiện tại thành phố Nhơn Trạch vẫn là con số không, cũng chẳng biết đến năm 2020 nơi đây đã thành thành phố chưa. Để Nhơn Trạch là thành phố, có lẽ phải chờ cây cầu bắc qua sông Sài Gòn nối Thành phố Hồ Chí Minh với Nhơn Trạch.

Mới đây, đơn vị tư vấn là Trung tâm Quy hoạch Xây dựng 2 đã báo cáo với tỉnh Đồng Nai về điều chỉnh quy hoạch chung cho khu đô thị mới Nhơn Trạch đến năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2050. Theo đơn vị này, không gian đô thị Nhơn Trạch thời gian qua chưa hình thành là do Trung tâm hành chính huyện mới chưa đủ sức lớn mạnh như các trung tâm huyện khác để tạo sức ảnh hưởng đến không gian ở của người dân; dân cư tại khu trung tâm thưa thớt, thiếu các dịch vụ hạ tầng xã hội thiết yếu, chưa hình thành được lõi đô thị thực sự để tạo đà cho sự phát triển.

Phương án phát triển thành phố Nhơn Trạch được đơn vị tư vấn đưa ra là phát triển khu dân cư gần với khu vực hành chính huyện hơn. Trong giai đoạn 1, sẽ đầu tư các khu nhà ở xã hội, nhà ở công nhân và dịch vụ hạ tầng xã hội đi kèm để hình thành khu đô thị lõi, các giai đoạn sau sẽ mở rộng dần.

Ông Nguyễn Thanh Lâm, Phó Giám đốc Sở Xây dựng Đồng Nai thừa nhận, dự án thành phố Nhơn Trạch lạc quan quá mức về sự phát triển kinh tế, xã hội, dẫn đến dự báo sai. Hiện tại thành phố chưa được như mong đợi và đành phải “chờ thời”. Thời gian tới, tỉnh Đồng Nai sẽ điều chỉnh lại quy hoạch thành phố Nhơn Trạch, gắn phát triển nhà ở xã hội với phát triển những tiện ích về hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội song hành. Hy vọng với sự điều chỉnh này thành phố Nhơn Trạch sẽ phát triển.

Nguồn: TTXVN