Dự Luật Hợp tác xã sửa đổi sẽ tạo động lực mới cho Hợp tác xã phát triển

Nhằm giải trình một số ý kiến băn khoăn của các đại biểu Quốc hội và người dân, Bộ Kế hoạch và Đầu tư (KH và ĐT) tổ chức tọa đàm về dự thảo Luật Hợp tác xã (sửa đổi) ngày 9/11, tại Hà Nội.

Phát biểu tại buổi tọa đàm, Thứ trưởng Bộ KH và ĐT, Đặng Huy Đông cho biết, tại kỳ họp thứ Tư, Quốc hội khoá XIII, dự thảo Luật HTX sửa đổi, bổ sung đã được đưa ra thảo luận. Đại đa số ý kiến đại biểu Quốc hội đồng ý với nội dung dự thảo. Tuy nhiên, bên cạnh đó cũng còn nhiều ý kiến đại biểu băn khoăn về bản chất của HTX. Thông qua buổi tọa đàm này, Bộ KH&ĐT mong muốn sẽ truyền tải được những thông điệp cũng như làm rõ bản chất Luật HTX, đổi mới mô hình HTX. Thứ trưởng Đặng Huy Đông tin tưởng rằng, dự thảo được thông qua sẽ thay đổi cả về chất và lượng của bản chất HTX.

Những điểm khác biệt trong dự thảo Luật HTX sửa đổi, bổ sung lần này nhằm tạo động lực mới, tăng hiệu quả kinh tế, đóng góp vào sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Không những thế, còn tác động vào kinh tế của từng thành viên giúp giảm chi phí, tăng khả năng cạnh tranh. Từ đó tăng hiệu quả cho các xã viên, nông dân. Nhờ đó, các nông dân không còn đơn lẻ nữa, tiêu thu sản phẩm tốt hơn với giá tốt hơn.

Nhấn mạnh đến mục đích hoạt động của HTX, TS Nguyễn Minh Tú, Vụ trưởng Vụ của HTX cho biết, mục đích là tối ưu hóa lợi ích cho thành viên thông qua việc đáp ứng nhu cầu chung của thành viên về sản phẩm, dịch vụ hoặc tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho thành viên một cách hiệu quả hơn so với việc để từng thành viên đơn lẻ thực hiện; hoạt động của HTX tác động trực tiếp vào hoạt động kinh tế của các thành viên.

Một trong những vấn đề được tập trung thảo luận là nội dung về bản chất của HTX. Bà Phạm Thị Thanh Hà, Vụ phó Vụ HTX, Bộ KH và ĐT cho biết, HTX và các loại hình doanh nghiệp (DN) đều là các tổ chức kinh tế có tư cách pháp nhân. Hai loại hình tổ chức này có đặc điểm giống nhau như: được thành lập hợp pháp; có điều lệ; có cơ cấu tổ chức; có tài sản và tự chịu trách nhiệm dân sự bằng tài sản. Theo đó, HTX cũng phải được quản trị như DN nhằm tiến hành hoạt động kinh doanh của mình có hiệu quả.

Tuy nhiên, HTX có những đặc điểm riêng khác với DN về bản chất như sau: về mục đích hoạt động của HTX là tối đa hóa lợi ích cho thành viên thông qua việc đáp ứng nhu cầu chung của thành viên về sản phẩm, dịch vụ hoặc tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho thành viên một cách hiệu quả hơn so với việc để từng thành viên đơn lẻ thực hiện; hoạt động của HTX có thể đem lại lợi nhuận cho các thành viên nhưng lợi nhuận chỉ là phương tiện để HTX thực hiện mục tiêu tối đa hóa lợi ích cho thành viên và thông qua lợi ích đó để tối đa hóa lợi nhuận cho từng thành viên.

Trong khi đó, mục tiêu hoạt động của DN và cổ đông DN là lợi nhuận; hoạt động của DN thông thường không tác động đến hoạt động kinh tế của các cổ đông mà chỉ tác động tới vốn góp nhằm mục tiêu lợi nhuận cho mỗi cổ đông.

Như vậy, bản chất HTX được thể hiện tại định nghĩa HTX( Điều 3) và xuyên suốt ở các điều của dự thảo Luật là đúng với tinh thần Nghị quyết Trung ương 5 khóa IX. Nghị quyết đã đã nêu rõ bản chất HTX như sau: Kinh tế tập thể với hình thức phổ biến là các tổ hợp tác và HTX; trong lĩnh vực nông nghiệp, trước hết tập trung làm các dịch vụ đầu vào, đầu ra phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh của các hộ thành viên. Mở rộng các hình thức liên doanh, liên kết kinh tế giữa các tổ hợp tác, HTX với các DN thuộc mọi thành phần kinh tế nhất là với các DN nhà nước…

T heo báo cáo t ổng hợp của Vụ HTX, Bộ KH&ĐT, trong thời gian từ năm 2005-2010, cả nước có gần 19.000 HTX có đăng ký kinh doanh nhưng có trên 3.744 HTX có tên nhưng không hoạt động đã nhiều năm, chiếm 20,3% tổng số HTX . Hầu hế t các HTX này không thể tổ chức lại hoạt động theo Luật mới . Hiện còn nhiều HTX hoạt động hình thức, hoặc lúng túng trong xây dựng phương án tổ chức hoạt động, chưa mang lại nhiều lợi ích cho thành viên; tổ chức HTX chưa hấp dẫn nhân dân, tổ chức tham gia .

Quang Toàn/ TTXVN