Ngân hàng và doanh nghiệp tìm đường “gặp” nhau

Lãi suất ngân hàng (NH) giảm nhưng nhiều doanh nghiệp (DN) vẫn “đứng ngồi không yên” khi đầu ra khó khăn, lượng hàng tồn kho ngày một tăng mà nguồn vốn vẫn không dễ tiếp cận. Còn phía NH cho rằng, vì DN chưa đáp ứng các yêu cầu tiếp cận vốn của NH nên hai bên chưa “gặp” được nhau để tạo ra một sản phẩm giao dịch cụ thể. Các NH mong DN chia sẻ bởi NH cũng là một DN, huy động vốn và cho vay nên phải chú ý đến các yếu tố an toàn của hệ thống, các NH đang rất nỗ lực để kéo giảm lãi suất nhưng phải có lộ trình điều chỉnh.

Loay hoay tiếp cận vốn rẻ

Theo phản ánh của nhiều DN, hiện họ đang rất khó khăn về vốn trong tình hình thị trường tiêu thụ khó khăn nên không có nguồn thu trả nợ, dẫn đến nợ quá hạn, nợ xấu NH ngày càng gia tăng. Đây là một trong những lý do khiến NH không thể cho DN vay. Lý giải điều này, ông Phạm Linh, Phó Tổng Giám đốc Ngân hàng Phương Đông cho rằng, DN muốn vay phải có bước tiến trong kinh doanh, nếu DN đã kinh doanh hiệu quả, phương án kinh doanh mở rộng sẽ là điều kiện để các NH xem xét cho vay. Tùy từng ngành nghề, quá trình kiểm soát của NH đối với DN khác nhau. Tuy nhiên, đối với các ngành nhiều rủi ro, DN phải đưa thêm tài sản đảm bảo để bù vào khoản rủi ro trên.

Cho rằng điều kiện cho vay của các NH quá khó, DN sản xuất chế biến lương thực An Khang chia sẻ, trong tình hình sản xuất kinh doanh khó khăn, hàng tồn kho nhiều nhưng các NH vẫn chưa có tín hiệu nới lỏng điều kiện vay vốn càng làm tăng thêm gánh nặng cho DN. Ông Nguyễn Văn Dũng, Phó Giám đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Chi nhánh Tp. Hồ Chí Minh cho rằng, từ trước đến nay các NH áp dụng điều kiện cho vay dựa theo quy chế cho vay của NHNN. Trong tình hình này, các NH cũng không thể “nới” điều kiện vay vì liên quan đến an toàn hệ thống nhưng sẽ có những gói hỗ trợ cho DN dưới các hình thức như hỗ trợ vốn, lãi suất, chính sách ưu đãi khách hàng.

Các chuyên gia kinh tế cho rằng, nền kinh tế chưa dám mạnh dạn đưa vốn ra nhiều vì lo ngại nguy cơ lạm phát quay trở lại nên chỉ tập trung hỗ trợ vốn ở 4 lĩnh vực: n ông nghiệp nông thôn, doanh nghiệp nhỏ và vừa, DN xuất khẩu, công nghiệp hỗ trợ (áp trần lãi suất cho vay 13%) theo Nghị quyết 13 về hỗ trợ DN tăng trưởng kinh tế. Theo NHNN chi nhánh Tp. Hồ Chí Minh, NH sẽ cùng với UBND Tp. Hồ Chí Minh dành gói tín dụng khoảng 30.000 tỷ đồng, thậm chí với mức dư nợ tăng thêm để hỗ trợ DN. Hiện tại, trong một tháng qua các NH đã giải ngân hơn 20.000 tỷ đồng cho DN với lãi suất 13% hỗ trợ cho vay mới và hỗ trợ tái cơ cấu, dự kiến đến tháng 7/2012 sẽ đạt 30.000 tỷ đồng. Con số này so với nhu cầu vốn trên địa bàn Tp. Hồ Chí Minh chưa phải là nhiều nhưng đó là nỗ lực của các ngành, tạo niềm tin cho DN vượt qua khó khăn.

Riêng đối với các dự án, các nguồn DN đã vay trước với NH với lãi suất khá cao (trong thời gian chưa áp dụng trần), các NHTM cho biết sẽ điều chỉnh giảm dần lãi suất theo quý hoặc 6 tháng. Theo ông Nguyễn Văn Dũng, đ ây cũng là một động thái để giảm lãi suất chung bởi xu hướng hiện nay các NH cũng đang nỗ lực đưa lãi suất giảm dần đối những lĩnh vực mới còn những lĩnh vực đã cho vay cũ trước đây thì NH cũng đang có biện pháp giảm dần theo lộ trình. Hiện một số NH cũng giảm dần lãi suất như tiêu dùng về mức độ 15% (trước đây 23-25%), một số khoản vay trung dài hạn hiện nay cũng về mức độ 16-17%.

Tìm cách “mở lối” cho DN

Cũng theo ông Nguyễn Văn Dũng, để tháo gỡ cho các DN phát triển vượt qua khó khăn trong giai đoạn hiện nay cần sự phối hợp của các cấp, các ngành chứ không chỉ riêng ngành NH. Để tháo nút thắt nợ xấu gia tăng, vừa qua NHNN cũng ban hành QĐ780 về cơ cấu lại nợ, cho phép các DN có khó khăn về tài chính nhưng có tình hình tài chính minh bạch được cơ cấu lại thời gian trả nợ, tiếp tục sản xuất kinh doanh với điều kiện không gia tăng nhóm nợ xấu. Tp. Hồ Chí Minh cũng đang xúc tiến cho một số DN có tình hình tài chính tốt được cơ cấu lại nợ. Điều khó khăn nhất là căn cứ vào đâu để xác định DN có tình hình tài chính minh bạch. Do đó, các NH đang đề nghị NHNN ban hành tiêu chuẩn minh bạch tài chính để các NH có cơ sở hỗ trợ DN. Chi nhánh NHNN sẽ tiếp tục phối hợp với Quỹ bảo lãnh DN vừa và nhỏ để những DN gặp khó khăn tài sản đảm bảo được vay vốn. Đồng thời, kiến nghị UBND Tp.Hồ Chí Minh xem xét trình Chính phủ có thể khoanh, miễn giảm cho những DN thực sự gặp khó khăn vốn đang có nợ quá hạn và nợ xấu trong hệ thống NH.

Phía NH cũng đã kết hợp với một số ngành chức năng tập hợp danh sách những DN gặp khó khăn về vốn để có thể nắm được tình hình, sau đó phân cho các NHTM làm việc trực tiếp với từng DN. Nếu các DN đáp ứng được điều kiện của NH hoặc DN nằm trong các lĩnh vực ưu tiên vốn để phát triển sản xuất kinh doanh, các NH sẵn sàng hỗ trợ vay vốn. Ngày 9/7 vừa qua, NHNN Chi nhánh Tp. Hồ Chí Minh đã phối hợp với một số NHTM ký hợp đồng cho 11 DN được vay với tổng số vốn 60 tỷ đồng tại quận Tân Bình. Đây là mô hình đầu tiên, tuy số vốn chưa lớn và số DN được vay chưa nhiều nhưng đã thể hiện nỗ lực của các cấp các ngành trong hỗ trợ DN, kỳ vọng sẽ có nhiều mô hình như thế được triển khai trong tương lai. Hiện các NHTM sẵn sàng tiếp cận và hỗ trợ DN nếu biết được DN đó đang gặp khó khăn ở mức nào, do đó DN cần đặt ra những khó khăn hết sức cụ thể, nhu cầu vốn ra sao, đối tượng, thời gian và lãi suất như thế nào để NH xem xét cho vay.

Tuy nhiên, theo nhiều chuyên gia, những chính sách hỗ trợ trên chỉ ở cấp độ NH, nếu DN không có đầu ra, không có thị trường tiêu thụ, không có phương án hiệu quả thì NH không thể cho vay được, hoặc DN không giải quyết được nợ xấu, nợ quá hạn thì NH cũng không thể cho vay. Do đó, bên cạnh chính sách giảm lãi suất, cần thiết phải có những kích cầu tiêu dùng để giải phóng lượng hàng hóa, hay chính sách kích cầu, hỗ trợ giải phóng lượng tồn kho của bất động sản. Hai kênh này sẽ giải phóng một lượng lớn về vốn để tái tạo nguồn vay./.

Việt Âu/TTXVN