(HNM) - Thu hút đầu tư nước ngoài là kênh huy động vốn quan trọng cho phát triển kinh tế trên cả giác độ vĩ mô và vi mô. Do vậy, nguồn vốn này sụt giảm sẽ kéo theo không ít vấn đề.
Theo công bố của Tổng cục Thống kê - Bộ Kế hoạch và Đầu tư, tháng 1-2012, thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vào Việt Nam chỉ đạt 37,3 triệu USD, bằng 2,5% cùng kỳ năm trước, tập trung vào ngành công nghiệp chế biến, chế tạo (27,1 triệu USD vốn đăng ký). Trong số 11 quốc gia và vùng lãnh thổ có dự án đầu tư cấp phép mới, Pháp là nhà đầu tư lớn nhất (10 triệu USD), tiếp đến là Nhật Bản (8,1 triệu USD) Hàn Quốc (5,4 triệu USD)...
Trước hết có thể thấy, dòng vốn FDI không chỉ sụt giảm ở Việt Nam mà còn ở nhiều nước khác bởi khủng hoảng kinh tế ngày càng lan rộng, nhiều quốc gia chuyên cung cấp FDI đã buộc phải điều chỉnh lại nguồn vốn đầu tư ra nước ngoài để đối phó với những cơn bão tài chính có thể ập đến bất cứ lúc nào… Khách quan là như vậy. Còn nguyên nhân chủ quan vẫn là chuyện: hạ tầng cơ sở vật chất yếu kém, chất lượng nguồn nhân lực chưa đáp ứng được đòi hỏi của các nhà đầu tư quốc tế... Cũng có người cho rằng sự giảm sút nguồn vốn FDI do tâm lý các nhà đầu tư muốn thực hiện dự án sản xuất, kinh doanh vào năm rồng với mong muốn làm ăn cát lợi, phát đạt hơn…
Bộ Kế hoạch và Đầu tư đưa ra nhận định tương đối khả quan khi cho rằng việc giảm sút thu hút FDI trong tháng đầu năm nay không phải là vấn đề đáng lo ngại. Bởi lẽ Việt Nam vẫn nhận được những cam kết từ các nhà đầu tư truyền thống, đặc biệt là các doanh nghiệp Nhật Bản. Thêm nữa, sự sụt giảm FDI cần được phân tích trên cơ sở cơ cấu ngành nghề, lĩnh vực. Nếu dòng vốn này không đổ vào bất động sản, vào các dự án sử dụng nhiều năng lượng, công nghệ thấp cũng là dấu hiệu tốt. Tuy nhiên, ở một khía cạnh khác, số vốn cam kết chính là biểu đồ phản ánh môi trường kinh tế vĩ mô. Vốn FDI sụt giảm cho thấy môi trường này đang có vấn đề. Không chỉ vậy, dòng vốn FDI có vai trò quan trọng trong việc giữ nhịp độ tăng trưởng, đồng thời tác động không nhỏ tới chuyển dịch cơ cấu kinh tế, tạo phúc lợi xã hội, công ăn việc làm... Do đó, không thể không lo lắng khi dòng vốn này suy giảm.
Tạo ra môi trường cạnh tranh lành mạnh, đưa các công nghệ tiên tiến vào quy trình quản trị, nâng cao kỹ năng của doanh nghiệp… là các giải pháp để thu hút dòng vốn FDI mà nhiều chuyên gia kinh tế đưa ra. Nhưng hơn hết, các nhà hoạch định chính sách cần có một chiến lược rõ ràng để "uốn" dòng vốn quan trọng này chảy đúng hướng, mang lại hiệu quả cao nhất cho nền kinh tế. Đã đến lúc cần rũ bỏ tư duy thu hút đầu tư bằng mọi giá. Nhà nước cần có những định hướng và chế tài mạnh mẽ để dẹp bỏ tình trạng các địa phương ganh đua thu hút đầu tư, bất chấp rủi ro, phá vỡ các quy hoạch phát triển. Và vấn đề cấp bách hiện nay là tạo ra những định chế pháp lý và một cách tiếp cận mới hướng đến các tập đoàn có tiềm lực mạnh, sở hữu công nghệ cao…
Với xu hướng của nền kinh tế tri thức trong bối cảnh toàn cầu hóa hiện nay, phát triển tiềm lực công nghệ là nhu cầu tất yếu. Nếu không muốn tiếp tục trở thành công trường gia công sản phẩm, không thể không chuyển hướng thu hút FDI từ bề "rộng" sang chiều "sâu". Một vị lãnh đạo Bộ Kế hoạch và Đầu tư khẳng định: Việc chọn lọc, thu hút các nhà đầu tư nước ngoài có trọng tâm, trọng điểm sẽ là những liều thuốc để Việt Nam thu hút được nhiều hơn nữa các nhà đầu tư thực sự có năng lực, tăng lượng vốn FDI trong tương lai. Điều này hoàn toàn đúng nhưng phải được thể hiện bằng cơ chế, chính sách và cả những hành động cụ thể.
Theo Hà Nội Mới
