Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

 

Tại vòng đàm phán kín TPP diễn ra tại Hà Nội từ ngày 1 đến ngày 10 tháng 9 đã nổi lên nhiều vấn đề gây tranh cãi thể hiện sự khác biệt giữa các nước tham gia đàm phán. Tuy nhiên, một điều chắc chắn không được thảo luận công khai, đó là “yếu tố Trung Quốc”. Trên thực tế, vẫn tồn tại những ý kiến về kinh tế lẫn chính trị xung quanh việc gia nhập TPP của Việt Nam. Một số nhà phân tích cho rằng đó vừa là động lực vừa là lực cản đối với sự tiến triển trong quan hệ giữa hai nước láng giềng này.

Trong nước, tầng lớp học giả và tri thức Việt Nam đang tranh luận về sự cấp thiết của thay đổi cả về mô hình tăng trưởng và cách tiếp cận chiến lược nhằm duy trì một vị trí cân bằng giữa các cường quốc trong khu vực.

Logic của TPP

Trong những năm qua, Việt Nam đặc biệt nhạy cảm với vị thế kinh tế và thương mại của Trung Quốc. Cán cân thương mại liên tục nghiêng về phía Trung Quốc và thâm hụt thương mại của Việt Nam với Trung Quốc tăng vọt. Hàng hóa thô như dầu thô và than đá chiếm một phần đáng kể trong xuất khẩu từ Việt Nam sang Trung Quốc. Trong khi các nhà xuất khẩu Việt Nam đang ngày càng trở nên phụ thuộc vào yếu tố đầu vào của Trung Quốc. Hàng hóa nhập khẩu từ Trung Quốc bao gồm cả nguyên vật liệu, máy móc thiết bị, sắt thép, hóa chất, dầu và các loại vải.

Đó là lý do tại sao TPP lại quan trọng với Việt Nam. Kể từ khi vòng đàm phán đầu tiên bắt đầu vào năm 2009, TPP được coi là một công cụ để đảm bảo lợi ích kinh tế của Việt Nam trước Trung Quốc. Hà Nội lo ngại rằng quy mô, sự gần gũi về địa lý và chính sách trọng thương của Trung Quốc sẽ gây tổn hại đến sự phát triển kinh tế của Việt Nam, rằng dưới cái bóng của người khổng lồ, các ngành công nghiệp trọng yếu của Việt Nam sẽ bị xóa sổ hoặc bị chi phối bởi các công ty Trung Quốc.

Ngược lại, Việt Nam có thể bù đắp thâm hụt thương mại với Trung Quốc bằng thặng dư thương mại với các thành viên khác trong TPP, đặc biệt là Mỹ, cũng như có thể có được tác động lan tỏa dưới các hình thức hợp tác sâu hơn trong các lĩnh vực như sở hữu trí tuệ, dịch vụ và đầu tư. Điều đó cho thấy, thành viên TPP là sự đặt cược tốt nhất của Việt Nam ở thời điểm hiện tại, giúp mở rộng thị trường xuất khẩu và gián tiếp cân bằng cán cân bất lợi trong thương mại với Trung Quốc.

Tuy nhiên, các lợi ích là không chắc chắn. Ngành công nghiệp dệt may, da giày là ví dụ. Năng lực cạnh tranh của Việt Nam tại các thị trường lớn như Mỹ cần mạng lại lợi thế so sánh so với Trung Quốc. Tuy nhiên, cụ thể quy tắc xuất xứ trong TPP lấy yếu tố “từ sợi trở đi” làm nguyên tắc khiến vấn đề lợi ích lại trở thành một câu hỏi. Rõ ràng, chuỗi cung ứng Việt Nam phụ thuộc nhiều vào yếu tố đầu vào từ Trung Quốc và điều này có thể khiến các doanh nghiệp Việt Nam không thể được hưởng trọn vẹn ưu đãi thuế từ TPP. Việt Nam có thể chuyển sang các nhà cung cấp khác trong TPP nhưng có vẻ không ai phù hợp hơn Trung Quốc về giá cả. Ít nhất trong ngắn hạn, sẽ là không thực tế nếu Việt Nam muốn giảm ngay sự phụ thuộc vào Trung Quốc.

“Cân bằng mềm”

Đối với những nước tin rằng TPP không chỉ là kinh tế mà còn là một FTA chính trị và chiến lược, thì các lợi ích kinh tế chỉ là phụ trợ. Trong bối cảnh các cuộc chuyển giao quyền lực đang diễn ra trong khu vực, TPP được các học giả Việt Nam xem là một chiến lược “cân bằng mềm” trước sự quyết liệt ngày càng tăng của Trung Quốc.

Trong thực tế, các cuộc tranh luận giữa các chuyên gia Việt Nam còn đi xa hơn nữa với một số tranh cãi rằng TPP là khuôn khổ thích hợp nhất để đẩy mạnh mối quan hệ song phương lẫn đa phương giữa Việt Nam và Mỹ. Điều này có thể là hợp lý. Hiện vẫn tồn tại một số trở ngại cho mối quan hệ chặt chẽ hơn giữa Việt Nam và Mỹ trong đó mối quan hệ liên minh lâu dài giữa Việt Nam và Trung Quốc là một vấn đề. Và TPP ra đời, mang lại một cách tiếp cận đa phương “mềm mỏng” hơn, tập trung nhiều vào thương mại và giúp giảm thiểu những hệ quả không mong muốn.

Theo http://thediplomat.com/ - HP

Từ khóa: Tiềm năng, của TPP, đối với, Việt Nam

Hiệp định đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) có thể mang đến những lợi ích kinh tế và chiến lược cho Việt Nam.

Tại vòng đàm phán kín TPP diễn ra tại Hà Nội từ ngày 1 đến ngày 10 tháng 9 đã nổi lên nhiều vấn đề gây tranh cãi thể hiện sự khác biệt giữa các nước tham gia đàm phán. Tuy nhiên, một điều chắc chắn không được thảo luận công khai, đó là “yếu tố Trung Quốc”. Trên thực tế, vẫn tồn tại những ý kiến về kinh tế lẫn chính trị xung quanh việc gia nhập TPP của Việt Nam. Một số nhà phân tích cho rằng đó vừa là động lực vừa là lực cản đối với sự tiến triển trong quan hệ giữa hai nước láng giềng này.

Trong nước, tầng lớp học giả và tri thức Việt Nam đang tranh luận về sự cấp thiết của thay đổi cả về mô hình tăng trưởng và cách tiếp cận chiến lược nhằm duy trì một vị trí cân bằng giữa các cường quốc trong khu vực.

Logic của TPP

Trong những năm qua, Việt Nam đặc biệt nhạy cảm với vị thế kinh tế và thương mại của Trung Quốc. Cán cân thương mại liên tục nghiêng về phía Trung Quốc và thâm hụt thương mại của Việt Nam với Trung Quốc tăng vọt. Hàng hóa thô như dầu thô và than đá chiếm một phần đáng kể trong xuất khẩu từ Việt Nam sang Trung Quốc. Trong khi các nhà xuất khẩu Việt Nam đang ngày càng trở nên phụ thuộc vào yếu tố đầu vào của Trung Quốc. Hàng hóa nhập khẩu từ Trung Quốc bao gồm cả nguyên vật liệu, máy móc thiết bị, sắt thép, hóa chất, dầu và các loại vải.

Đó là lý do tại sao TPP lại quan trọng với Việt Nam. Kể từ khi vòng đàm phán đầu tiên bắt đầu vào năm 2009, TPP được coi là một công cụ để đảm bảo lợi ích kinh tế của Việt Nam trước Trung Quốc. Hà Nội lo ngại rằng quy mô, sự gần gũi về địa lý và chính sách trọng thương của Trung Quốc sẽ gây tổn hại đến sự phát triển kinh tế của Việt Nam, rằng dưới cái bóng của người khổng lồ, các ngành công nghiệp trọng yếu của Việt Nam sẽ bị xóa sổ hoặc bị chi phối bởi các công ty Trung Quốc.

Ngược lại, Việt Nam có thể bù đắp thâm hụt thương mại với Trung Quốc bằng thặng dư thương mại với các thành viên khác trong TPP, đặc biệt là Mỹ, cũng như có thể có được tác động lan tỏa dưới các hình thức hợp tác sâu hơn trong các lĩnh vực như sở hữu trí tuệ, dịch vụ và đầu tư. Điều đó cho thấy, thành viên TPP là sự đặt cược tốt nhất của Việt Nam ở thời điểm hiện tại, giúp mở rộng thị trường xuất khẩu và gián tiếp cân bằng cán cân bất lợi trong thương mại với Trung Quốc.

Tuy nhiên, các lợi ích là không chắc chắn. Ngành công nghiệp dệt may, da giày là ví dụ. Năng lực cạnh tranh của Việt Nam tại các thị trường lớn như Mỹ cần mạng lại lợi thế so sánh so với Trung Quốc. Tuy nhiên, cụ thể quy tắc xuất xứ trong TPP lấy yếu tố “từ sợi trở đi” làm nguyên tắc khiến vấn đề lợi ích lại trở thành một câu hỏi. Rõ ràng, chuỗi cung ứng Việt Nam phụ thuộc nhiều vào yếu tố đầu vào từ Trung Quốc và điều này có thể khiến các doanh nghiệp Việt Nam không thể được hưởng trọn vẹn ưu đãi thuế từ TPP. Việt Nam có thể chuyển sang các nhà cung cấp khác trong TPP nhưng có vẻ không ai phù hợp hơn Trung Quốc về giá cả. Ít nhất trong ngắn hạn, sẽ là không thực tế nếu Việt Nam muốn giảm ngay sự phụ thuộc vào Trung Quốc.

“Cân bằng mềm”

Đối với những nước tin rằng TPP không chỉ là kinh tế mà còn là một FTA chính trị và chiến lược, thì các lợi ích kinh tế chỉ là phụ trợ. Trong bối cảnh các cuộc chuyển giao quyền lực đang diễn ra trong khu vực, TPP được các học giả Việt Nam xem là một chiến lược “cân bằng mềm” trước sự quyết liệt ngày càng tăng của Trung Quốc.

Trong thực tế, các cuộc tranh luận giữa các chuyên gia Việt Nam còn đi xa hơn nữa với một số tranh cãi rằng TPP là khuôn khổ thích hợp nhất để đẩy mạnh mối quan hệ song phương lẫn đa phương giữa Việt Nam và Mỹ. Điều này có thể là hợp lý. Hiện vẫn tồn tại một số trở ngại cho mối quan hệ chặt chẽ hơn giữa Việt Nam và Mỹ trong đó mối quan hệ liên minh lâu dài giữa Việt Nam và Trung Quốc là một vấn đề. Và TPP ra đời, mang lại một cách tiếp cận đa phương “mềm mỏng” hơn, tập trung nhiều vào thương mại và giúp giảm thiểu những hệ quả không mong muốn.

Theo http://thediplomat.com/ - HP

Từ khóa: Tiềm năng, của TPP, đối với, Việt Nam