Việt Nam đã nhất trí sơ bộ với Mỹ về kế hoạch triển khai thực hiện đầy đủ quy định về lao động trong khuôn khổ Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP), theo đó Mỹ sẽ cắt giảm một số hàng rào thuế quan nếu các nghiệp đoàn lao động độc lập được công nhận.
Cụ thể, kế hoạch chính thức khi có hiệu lực sẽ đòi hỏi Việt Nam thực hiện một loạt các bước đi nhằm cải thiện khả năng tự do thành công đoàn lao động. Tuy nhiên, dự kiến Việt Nam cũng sẽ có thêm 5 năm trước khi thực hiện đầy đủ cam kết trong lĩnh vực này.
Cam kết này được gọi là “liên kết chéo” cho phép các công đoàn độc lập tại các nhà máy sản xuất trong cùng một lĩnh vực có thể liên kết với nhau và tạo thành một liên minh công đoàn quốc gia rộng lớn hơn so với các đoàn thể từ các lĩnh vực khác. Khi giai đoạn chuyển tiếp kéo dài 5 năm kết thúc, Việt Nam sẽ có khoảng thời gian 2 năm bổ sung để Mỹ đánh giá liệu Việt Nam đã tuân thủ đầy đủ các nghĩa vụ về “liên kết chéo” hay chưa.
Tại bất kỳ thời điểm nào trong 2 năm này, nếu Mỹ xác định rằng Việt Nam không thực hiện nghĩa vụ của mình, Mỹ sẽ tiến hành tham vấn và đơn phương đình chỉ lộ trình cắt giảm thuế quan tiếp theo.
Điều này sẽ được áp dụng cho tất cả các dòng thuế và không bị giới hạn với sản phẩm cụ thể nào. Các sản phẩm của Việt Nam nhiều khả năng phải đối mặt với việc bị loại trừ là quần áo, giày dép, cá ngừ đóng hộp, chổi, thủy tinh. Bất kỳ sản phẩm nào đã bị loại trừ trước thời điểm Mỹ đưa ra phán quyết sẽ không bị ảnh hưởng.
Sau đó Việt Nam sẽ có 2 lựa chọn. Một là đồng ý với Mỹ rằng đã không thực hiện đầy đủ nghĩa vụ liên kết chéo. Ngược lại, nếu Việt Nam tin rằng mình đã thực hiện các nghĩa vụ cam kết thì có thể khởi động tiến trình giải quyết tranh chấp chống lại Mỹ theo cơ chế giải quyết được quy định trong TPP. Tất cả các cam kết trong kế hoạch của 2 nước cũng tuân thủ theo quá trình giải quyết tranh chấp của TPP.
Một trong những điều khoản bắt buộc đối với Việt Nam là cho phép người lao động thành lập công đoàn mà không nhất thiết phải liên kết với Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam. Điều này đòi hỏi Việt Nam phải có sự thay đổi pháp luật trong nước nhằm cho phép các tổ chức công đoàn được đăng ký thành lập với Bộ Lao động.
Theo World Trade Online - HP
Từ khóa: Mỹ - Việt Nam, dự kiến, liên kết lợi ích, tuân thủ quy định về lao động, TPP
