Hiệp định BIT giữa Mỹ và Trung Quốc

US-China4

Hiệp định đầu tư song phương Mỹ-Trung Quốc (BIT) đang trở thành một đề tài quan tâm mới. Với mong muốn trong thời gian ngắn đạt được các bước tiến quan trọng trong đàm phán BIT, Trung Quốc đã đưa ra danh sách các ngành công nghiệp được loại trừ khỏi phạm vi Hiệp định. Đầu tư của Trung Quốc tại Mỹ hiện nay đã vượt trội hơn đầu tư của Mỹ ở Trung Quốc, và có vẻ như BIT tốt cho nền kinh tế Mỹ. Tuy nhiên, BIT có thể gây ra hậu quả nghiêm trọng và Mỹ không nên ký kết hiệp định này với Trung Quốc khi mà nước này vẫn thường xuyên ngang nhiên vi phạm các quy tắc thương mại quốc tế: các công ty Trung Quốc thâu tóm và đầu tư vào tài sản Mỹ với sự hỗ trợ tài chính từ chính phủ Trung Quốc, chính sách hạn chế đầu tư nước ngoài và vấn đề thao túng tiền tệ của của nước này.

Về mặt lý thuyết, đầu tư của Trung Quốc vào Mỹ chắc chắn có thể giúp khôi phục lượng việc làm cần thiết. Nhưng hiệp định BIT thúc đẩy đầu tư song phương theo mô hình của Trung Quốc trong đó Trung Quốc mua lại các công ty Mỹ và các công ty Mỹ chuyển cơ sở sản xuất ra nước ngoài sẽ ảnh hưởng đến lợi ích của người lao động Mỹ. Mở đường cho đầu tư lớn hơn tại Trung Quốc sẽ khiến thâm hụt thương mại giữa Mỹ với Trung Quốc càng trở nên trầm trọng hơn.

Những điều Mỹ cần xem xét khi ký BIT

Hiện chưa có nghiên cứu nào đánh giá toàn diện các phương pháp và cách hoạt động của các công ty Trung Quốc. Liệu các công ty Trung Quốc hoạt động dựa trên nguyên tắc lợi nhuận của phương Tây, hay họ chỉ tập trung thúc đẩy mục tiêu của các lãnh đạo Trung Quốc?

Mỗi khi một công ty Trung Quốc đầu tư lớn ra nước ngoài đều phải trải qua ít nhất một hoặc nhiều lần đánh giá từ chính phủ Trung Quốc. Một số quy tắc đã được cập nhật bằng văn bản nhưng việc thực thi vẫn rất hạn chế. Tại sao những khoản đầu tư lại cần phải được phê duyệt, hay nguyên nhân thực sự của việc này vốn nhằm đảm bảo các lợi ích của chính phủ Trung Quốc?

Làm thế nào một công ty Mỹ có thể cạnh tranh với các khoản trợ cấp từ chính phủ Trung Quốc khi mà chính phủ nước này có đến 3,5 nghìn tỷ USD trong kho dự trữ ngoại tệ? Các đơn vị nhà nước Trung Quốc, và rất nhiều các công ty Trung Quốc khác, cũng thường được nhận hỗ trợ tài chính và nhiều ưu đãi khác.

Quốc hội Mỹ vẫn đang tranh cãi về vấn đề các khoản đầu tư của Trung Quốc tại Mỹ tốt hay xấu. Hiện nay, không có thông tin hữu ích nào hỗ trợ cho việc thúc đẩy đàm phán BIT. Mỹ không nên vội vàng ký kết một thỏa thuận có thể gây bất lợi cho Mỹ, trong khi lại tạo ra lợi thế mới to lớn cho một đối thủ cạnh tranh vốn rất thiếu tôn trọng các thỏa thuận mà đối thủ đó từng ký.

Các cuộc đàm phán BIT với Trung Quốc nên được dừng lại cho đến khi Mỹ có đủ các dữ liệu và kinh nghiệm cần thiết để ra quyết định. Người lao động Mỹ không thể tiếp tục chịu thiệt hại nếu chính phủ Mỹ lại mắc phải một sai lầm khác trong chính sách thương mại Mỹ-Trung.
Ông Wessel là Ủy viên thuộc Ủy ban Kinh tế và An ninh về quan hệ Mỹ-Trung Quốc.

Theo http://thehill.com - TV

Từ khóa: Hiệp định BIT, đầu tư, song phương, Mỹ, Trung Quốc, thao túng tiền tệ