Thỏa thuận thương mại tự do EU- Mỹ đối mặt với nhiều khó khăn

US-EU1

Hiệp định thương mại tự do xuyên Đại Tây Dương mà Mỹ và EU đang đàm phán là thỏa thuận thương mại lớn nhất thế giới hiện nay và được xem là vô cùng tham vọng. Tuy nhiên, trong thực tế hiệp định đặt ra nhiều thách thức mà các nhà lãnh đạo phải giải quyết, đó chính là thời gian đàm phán có thể kéo dài nhiều năm trời, sự phân chia lợi ích đối với mỗi bên đàm phán có thể không đồng đều và những phản ứng khó đoán của các bên không có quyền lợi trong thỏa thuận.

Chủ tịch của các bộ trưởng thương mại EU cho biết, thỏa thuận thương mại tự do châu Âu với Mỹ có thể sẽ sụp đổ nếu các nhà lãnh đạo châu Âu đầu hàng trước sức ép yêu cầu loại bỏ các quy định bảo vệ đầu tư.

Mỹ và Liên minh châu Âu đang cố gắng có được một thỏa thuận tự do thương mại song phương, thỏa thuận mà dự kiến có thể mang lại cho mỗi bên thêm khoảng 100 tỷ USD hàng năm.

Nhưng tiến trình đi đến thỏa thuận đang bị chậm lại, một phần là do sự phản đối gay gắt từ các nhóm môi trường và Đức với Điều khoản Giải quyết tranh chấp đầu tư nhà nước (ISDS) của hiệp ước thương mại quốc tế này, hiệp ước vốn cho phép các nhà đầu tư có quyền khởi kiện giải quyết tranh chấp đối với một chính phủ nước ngoài trong quyền của họ theo luật quốc tế.

Các nhà phân tích cho rằng bảo hộ đầu tư cần phải được loại bỏ khỏi nội dung đàm phán của EU. Tuy nhiên, ông Carlo Calenda, thứ trưởng phụ trách thương mại của Bộ Công Thương Ý trong bài trả lời phỏng vấn hãng tin Reuters sau cuộc họp cấp bộ trưởng thương mại EU, cho rằng "Nếu chúng ta cố gắng thay đổi nội dung đàm phán, coi như chúng ta đã ra quyết định hủy bỏ các cuộc đàm phán" .

"Phần bị mất đi sẽ lớn hơn nhiều so với những gì đạt được vì trong khi phần còn lại của thế giới đang tiến lên phía trước với tốc độ nhanh và bạn vẫn còn bị mắc kẹt và như vậy EU sẽ tự làm teo đi phần bánh của mình"

Ủy ban châu Âu, đại diện cho 28 thành viên Liên minh châu Âu trong hoạt động đàm phán thương mại, đã ngưng các cuộc đàm phán về vấn đề bảo hộ đầu tư để tham vấn cộng đồng EU, kết quả tham vấn dự kiến sẽ được công bố trong tháng tới.

Ông Carlo Calenda cho biết sau khi có kết quả tham vấn, sẽ phải mất thêm hàng tháng để thảo luận cách khởi động lại đàm phán về điều khoản đầu tư. Ông cũng cho rằng, ISDS phải là một phần của Hiệp định Đối tác Thương mại và đầu tư xuyên Đại Tây Dương, hay còn gọi là thỏa thuận thương mại tự do EU - Mỹ

"Bởi vì nếu TTIP không có điều khoản bảo hộ đầu tư ISDS, thì chúng tôi cũng không thể áp đặt ISDS với Trung Quốc hay Việt Nam, và bởi vì chúng ta đang sử dụng điều khoản này trên toàn thế giới. Mặt khác, chúng tôi cũng có thể xây dựng một ISDS mà trong đó không có thành kiến đối với quyền lực của nhà nước," ông nói.

Các Bộ trưởng thương mại EU nhóm họp tại Brussels đã có tuyên bố chung rằng họ muốn có một thỏa thuận thương mại đầy tham vọng với Mỹ. Theo thứ trưởng phụ trách thương mại của Bộ Công Thương Ý, tuyên bố chung này là một bước tiến đáng kể của tiến trình. Tuy nhiên, không phải tất cả các bộ trưởng thương mại EU đều ủng hộ quan điểm cho rằng các cuộc đàm phán cần phải được đẩy mạnh.

Theo http://www.bilaterals.org – PT

Từ khóa: Thỏa thuận thương mại tự do, EU, Mỹ, TTIP