Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

 

Trong khuôn khổ các hội nghị của Diễn đàn hợp tác kinh tế châu Á – Thái Bình Dương (APEC) 2014 đang diễn ra tại Bắc Kinh, Trung Quốc, ngày hôm qua 9-11 Tổng thống Nga Vladimir Putin và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã ký 17 thỏa thuận, chủ yếu nhằm thúc đẩy hợp tác năng lượng giữa hai nước.

Một trong các thỏa thuận đáng chú ý nhất là dự án xây dựng một đường ống nhằm cung cấp khí đốt từ Nga sang Trung Quốc trị giá 400 tỉ đô la Mỹ, cung cấp 38 tỉ mét khối khí đốt/năm, theo biên bản ghi nhớ đạt được giữa hai nước vào tháng 5-2014.

Cuộc gặp song phương tại APEC 2014 là cuộc gặp lần thứ 10 giữa nguyên thủ hai nước Nga-Trung trong chưa đầy hai năm, cho thấy Tổng thống Putin và Chủ tịch Tập Cận Bình đang nỗ lực đẩy mạnh mối quan hệ đặc biệt giữa hai bên.

Khủng hoảng Ukraine đẩy Nga về phía Trung Quốc

APEC gồm 21 thành viên, hội tụ hầu hết nền kinh tế năng động nhất châu Á-Thái Bình Dương - khu vực chiếm khoảng 40% dân số thế giới, đóng góp 55% tổng sản phẩm quốc nội (GDP) và 44% thương mại toàn cầu. Bên cạnh việc thúc đẩy hợp tác thương mại, các thành viên APEC còn nhất trí thành lập Mạng lưới các chính quyền và cơ quan thi hành pháp chống tham nhũng APEC (ACT-NET) nhằm chia sẻ thông tin giữa các nhà chức trách chống tham nhũng và thi hành pháp luật trong khu vực.

 

Việc hợp tác với Trung Quốc giúp nâng vị thế cho Nga trong bối cảnh Mỹ và phương Tây đang gia tăng các biện pháp trừng phạt kinh tế đối với nước này vì cuộc khủng hoảng Ukraine.

Tổng thống Putin cho biết mối quan hệ giữa Nga với Trung Quốc đạt "mức cao nhất của quan hệ đối tác toàn diện, công bằng dựa trên lòng tin và tương tác chiến lược". Ngược lại, quan hệ Nga với Mỹ đã xuống mức thấp nhất kể từ Chiến tranh Lạnh vì cuộc khủng hoảng Ukraine.

Cả Nga và Mỹ đều là thành viên của APEC và G20 nhưng không có gặp song phương nào được lên kế hoạch giữa Tổng thống Putin và Tổng thống Mỹ Barack Obama bên lề hội nghị APEC.

Học giả Vitaly Kozyrev tại Trung tâm Davis chuyên nghiên cứu các vấn đề Nga và Á-Âu, Đại học Harvard (Mỹ), cho biết: “Mối quan hệ giữa Nga và Trung Quốc sẽ tăng cường trong những năm tới như hai cường quốc Âu Á. Cuộc khủng hoảng Ukraine đã đẩy Nga vào vòng tay của Trung Quốc”.

Nền kinh tế Nga, vốn đang khó khăn, chịu tác động mạnh bởi các biện pháp trừng phạt của phương Tây sau việc Nga sáp nhập bán đảo Crimea của Ukraine. Đồng rúp Nga giảm xuống đến mức thấp kỷ lục sau các biện pháp trừng phạt của phương Tây, cùng việc giá dầu giảm gây thiệt hại nặng nề cho nền kinh tế. Chiều ngày 6-11, 1 đô la Mỹ vượt ngưỡng 46 rúp.

Cạnh tranh giữa TPP và FTAAP

Dự thảo tuyên bố chung của APEC kêu gọi thực hiện các bước nhằm đưa sáng kiến về Khu vực tự do thương mại châu Á - Thái Bình Dương (FTAAP) từ viễn cảnh thành hiện thực và đồng ý tổ chức nghiên cứu chiến lược để thực hiện mục tiêu này.

Trước thềm APEC, truyền thông Trung Quốc mô tả FTAAP “là giải pháp thay thế cho món lẩu thập cẩm các đề xuất tự do thương mại”, một đòn giáng vào Hiệp định đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) do Mỹ dẫn đầu.

Trước đó, một số nhà phân tích Trung Quốc mô tả TPP là chiến thuật của Mỹ để hạn chế tầm ảnh hưởng kinh tế của Trung Quốc do không bao gồm nước chủ nhà Hội nghị APEC.

Trước thềm Hội nghị thượng đỉnh APEC, Tổng thống Putin trả lời phỏng vấn báo chí Trung Quốc nói: "Việc tạo lập TPP là cố gắng kế tiếp của Mỹ nhằm xây dựng một cấu trúc hợp tác kinh tế khu vực phục vụ lợi ích riêng của bản thân nước Mỹ. Tôi cho rằng sự vắng mặt của các nước lớn như Nga và Trung Quốc trong thành phần tham gia TPP khó lòng tạo điều kiện xây dựng hợp tác hiệu quả về thương mại - kinh tế trong khu vực”.

Ngày 9-11, Đại diện Thương mại Mỹ Michael Froman tuyên bố Mỹ quyết theo đuổi TPP bất chấp việc Trung Quốc thúc đẩy FTAAP. Ông Froman khẳng định đàm phán TPP “đang tiến triển đáng kể” dù có nguồn tin từ Mỹ cho biết đàm phán TPP đang gặp nhiều khó khăn do một số nước thành viên, đặc biệt là Nhật Bản, không muốn mở cửa thị trường nội địa quá rộng.

Những sự kiện đáng chú ý tại Hội nghị thượng đỉnh APEC

Theo các nhà phân tích, các cuộc gặp thượng đỉnh Mỹ - Trung và Nhật - Trung sẽ là những sự kiện đáng chú ý tại Hội nghị thượng đỉnh APEC diễn ra trong hai ngày 10-11 và 11-11.

Theo kế hoạch, Tổng thống Obama sẽ hội kiến với Chủ tịch Tập Cận Bình bên lề APEC. Quan chức Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết: “Chúng tôi sẽ nói một cách trực tiếp và thẳng thắn về các mối lo ngại và các lĩnh vực bất đồng”.

Sự kiện đáng chú ý khác tại Hội nghị thượng đỉnh APEC là khả năng Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe và Chủ tịch Tập Cận Bình họp thượng đỉnh lần đầu tiên bên lề APEC. Theo Kyodo News, trước khi lên máy bay đến Bắc Kinh, ông Abe tuyên bố muốn cải thiện quan hệ Nhật - Trung.

Trước đó, Nhật Bản và Trung Quốc nhất trí nối lại hội đàm ở các cấp khác nhau nhằm cải thiện quan hệ song phương lạnh nhạt do tranh chấp lãnh thổ liên quan quần đảo Senkaku/Điếu Ngư.

Theo http://www.thesaigontimes.vn/

Từ khóa: Nga, Trung Quốc, APEC, cạnh tranh, TPP, FTAAP