Nhật Bản ban hành đạo luật cải cách ngành điện

Quốc hội Nhật Bản ngày 13/11 đã ban hành một đạo luật mở đường cho cuộc cải cách mạnh mẽ giai đoạn ba đối với ngành điện, nhằm chấm dứt tình trạng độc quyền mang tính khu vực trong cung cấp điện kể từ sau cuộc khủng hoảng hạt nhân tại Fukushima năm 2011.

Đạo luật trên sẽ tạo điều kiện cho sự ra đời một đơn vị điều hành việc phân phối điện trên toàn quốc vào khoảng năm 2015 như là một phần của cải cách. Theo đạo luật, một đơn vị độc lập sẽ được hình thành nhằm điều phối việc cung ứng điện năng phù hợp nhu cầu tiêu thụ trên quy mô cả nước thay vì giao việc này cho các công ty điện lực khu vực. Khi một cuộc khủng hoảng năng lượng xảy ra tại một vùng, cơ quan này có thể lệnh cho các công ty điện lực ở vùng khác chia sẻ điện năng nhằm thúc đẩy việc sản xuất điện.
nganhdien
Đạo luật cũng đặt ra lộ trình cho việc tự do hoá hoàn toàn thị trường bán lẻ. Cải cách trên sẽ dẫn tới việc chấm dứt vai trò độc quyền của 10 công ty điện lực trong cung cấp điện năng cho các hộ gia đình và sự cạnh tranh sẽ giúp gia tăng số lượng các nhà cung cấp mới, bao gồm cả những nhà cung cấp điện năng tái sinh, thúc đẩy quá trình tự do hoá vốn đã bắt đầu từ thập niên 1990. Các nhà cung cấp mới sẽ được phép tham gia vào thị trường cung ứng điện năng cho các hộ gia đình vào khoảng năm 2016. Điều đó sẽ giúp người tiêu dùng có cơ hội lựa chọn các nhà cung cấp và góp phần đưa đến cuộc cạnh tranh giá cả giữa các nhà cung cấp, mang lại điều mà các quan chức chính phủ cho rằng sẽ là những thay đổi lớn lao nhất trong ngành điện của Nhật Bản trong giai đoạn sau Chiến tranh thế giới thứ II.

Đạo luật đề ra việc tách bạch giữa sản xuất điện với hoạt động kinh doanh truyền dẫn điện của các công ty điện lực từ nay đến năm 2020. Các công ty điện lực lớn sẽ phân tách thành mảng sản xuất điện năng và hoạt động phân phối truyền tải điện từ khoảng năm 2018 đến năm 2020. Việc phân loại các hoạt động chính của ngành điện lực sẽ giúp các mạng lưới truyền tải và phân phối, hiện đang bị kiểm soát chặt chẽ bởi các công ty điện lực khu vực, trở nên thuận lợi hơn cho các chủ thể mới tham gia đầu tư kinh doanh vào ngành và đảm bảo cạnh tranh lành mạnh giữa các doanh nghiệp.

Chính phủ Nhật Bản đang tìm biện pháp cải cách triệt để ngành công nghiệp năng lượng sau khi thảm hoạ kép động đất và sóng thần hồi tháng 3/2011 và cuộc khủng hoảng tại tổ hợp hạt nhân Fukushima 1 gây ra tình trạng thiếu điện, bộc lộ tính chất dễ tổn thương của hệ thống cung cấp điện năng hiện nay.