Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Chuyến công du ba nước Đông Nam Á gồm Malaysia, Singapore và Philippines trong các ngày 25-27/7 là chuyến đi thứ ba của Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe tới khu vực Đông Nam Á kể từ khi ông trở lại cương vị Thủ tướng Nhật Bản lần thứ hai cách đây 7 tháng.

Trước đó, một tháng sau khi nhậm chức vào tháng 12/2012, ông Abe đã thăm Việt Nam, Thái Lan và Indonesia trong chuyến công du nước ngoài đầu tiên trên cương vị nhà lãnh đạo mới của Nhật Bản. Tháng Năm vừa qua, ông Abe đã thăm một nước thành viên khác của ASEAN là Mianma. Ngoài ra, một cuộc gặp cấp cao đặc biệt Nhật Bản-ASEAN dự kiến diễn ra ở Tokyo vào trung tuần tháng 12/2013 trong bối cảnh năm 2013 kỷ niệm 40 năm quan hệ Nhật Bản -ASEAN.
Theo các nhà quan sát, những chuyến công du của ông Abe khẳng định rõ ràng chiến lược ngoại giao của Nhật Bản đối với khu vực Đông Nam Á trong "kỷ nguyên Abe". Phát biểu với báo giới trước khi rời sân bay Haneda ở Tokyo đến Kuala Lumper(Malaysia), ông Abe nói: "Tôi hy vọng có thể tận dụng được sức sống của khu vực ASEAN để phục hồi kinh tế Nhật Bản".

Nhật Bản-ASEAN: Quan hệ đối tác chiến lược truyền thống

ASEAN không chỉ là nguồn cung cấp tài nguyên thiên nhiên, lao động giá rẻ cho nền kinh tế Nhật Bản mà còn là khu vực thu hút mạnh vốn đầu tư và hoạt động thương mại. Đặc biệt, Đông Nam Á án ngữ tuyến giao thông huyết mạch từ Nhật Bản sang Trung Cận Đông, vùng Vịnh, Địa Trung Hải, Tây Âu và xuống Nam Thái Bình Dương. Theo các nhà nghiên cứu Nhật Bản, hiện nay 94% dầu mỏ nhập khẩu của Nhật Bản được vận chuyển qua Đông Nam Á... Việc ASEAN đang hướng tới hình thành một cộng đồng kinh tế có tiềm năng phát triển lớn cũng tạo ra sức hút lớn đối với đất nước Mặt trờ mọc. Vì vậy, việc tăng cường quan hệ với các nước thành viên trong hiệp hội sẽ tạo điều kiện cho các nhà đầu tư Nhật Bản mở rộng thị trường, tranh thủ được sự năng động của Đông Nam Á để khôi phục nền kinh tế Nhật Bản vốn đang gặp nhiều khó khăn do khủng hoảng. Nhiều công ty Nhật Bản đã tìm cách chuyển hướng đầu tư vào Đông Nam Á trong hai năm gần đây trong bối cảnh những tranh chấp lãnh thổ giữa Trung Quốc và Nhật Bản gia tăng đang làm cho quan hệ giữa hai nước này căng thẳng.

Theo công ty thống kê Dealogic, các doanh nghiệp Nhật Bản đã chi ít nhất 8,2 tỷ USD cho các thương vụ sáp nhập và mua lại trong năm 2013, và đây là con số kỷ lục trong một năm. Các thương vụ mua lại 75% cổ phần của ngân hàng Ayudhya (Thái Lan) với 5,6 tỷ USD của ngân hàng Mitsubishi UFJ hay ý định mua 40% của ngân hàng PT Tabungan Pensiunan Nasional (Indonesia) với giá 1,5 tỷ USD của ngân hàng Sumitomo Mitsui đã khẳng định sự hiện diện ngày càng sâu rộng của các doanh nghiệp Nhật Bản ở Đông Nam Á.

Ngoài việc sáp nhập hay mua lại, các công ty Nhật Bản cũng đang đầu tư vào sản xuất. Mới đây, tập đoàn chế tạo ô tô Toyota lớn nhất thế giới cho biết sẽ dành khoảng 230 triệu USD để xây dựng một nhà máy sản xuất động cơ thứ hai ở Indonesia. Theo giới phân tích, xu hướng này sẽ được duy trì trong thời gian tới. Thông qua mối quan hệ kinh tế ngày càng chặt chẽ này, Chính phủ Nhật Bản muốn tiếp tục củng cố mối liên kết với Đông Nam Á như một trọng tâm chiến lược trong giai đoạn phát triển mới.

Củng cố và tăng cường quan hệ hợp tác

Với mục tiêu tăng cường ảnh hưởng tại ASEAN, lịch trình chuyến công du ASEAN của Thủ tướng Abe dày đặc các nội dung hợp tác. Ngay sau khi tới thủ đô Kuala Lumpercủa Malaysia, ông Abe đã có cuộc hội đàm với người đồng nhiệm Najib Razak. nhằm thúc đẩy hợp tác kinh tế và thương mại, đồng thời giải thích quan điểm của Nhật Bản liên quan tới các vòng đàm phán về Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP). Đầu tuần này, Nhật Bản chính thức tham gia đàm phán TPP.

Trong cuộc gặp trên, Nhật Bản và Malaysia đã đạt được thỏa thuận cung cấp cho đối tác công nghệ cần thiết để xây dựng một tuyến đường sắt cao tốc trị giá nhiều triệu USD và một số cơ sở hạ tầng khác. Ngoài ra, hai nước đã đạt được một loạt cam kết hợp tác quan trọng khác như cung cấp tài chính và an ninh ở eo biển Malacca, tuyến đường thủy đi ngang qua Malaysia, Indonesia và Singapore - nơi cướp biển thường hoành hành.

Nhật Bản và Malaysia cũng trao đổi quan điểm về hoạt động xuất khẩu cơ sở hạ tầng của Nhật Bản cho quốc gia Đông Nam Á này - lĩnh vực mà ông Abe mong muốn xúc tiến nhằm giúp khôi phục kinh tế Nhật Bản. Ông Abe và người đồng cấp Najib cũng thảo luận về các mối quan hệ giữa Nhật Bản và ASEAN, cũng như các vấn đề khu vực do Malaysia sẽ đảm nhận cương vị Chủ tịch luân phiên ASEAN năm 2015.

Tiếp theo, vào ngày 26/7 tại Singapore, ông Abe và người đồng cấp Singapore Lý Hiển Long đã nhất trí củng cố hợp tác kinh tế, khẳng định kế hoạch phối hợp thúc đẩy xuất khẩu hệ thống hạ tầng đến các nước khác. Theo hãng tin Kyodo (Nhật), hai bên khẳng định sẽ phối hợp trong công tác đàm phán TPP cũng như Hiệp định Đối tác toàn diện khu vực (RCEP).

Phát biểu trong cuộc họp báo sau hội đàm, ông Abe cho biết Nhật Bản và Singapore đã nhất trí củng cố hợp tác giữa lực lượng quốc phòng hai nước, đặc biệt về cứu trợ và cứu hộ thảm họa thiên nhiên. Trong khi đó, ông Lý Hiển Long đánh giá cao việc Nhật Bản chính thức tham gia đàm phán TPP.

Tại điểm dừng chân cuối cùng của ông Abe ở thủ đô Manila (Philippine), với việc nhấn mạnh Philippines là đối tác chiến lược cùng chia sẻ nhiều giá trị cơ bản và lợi ích chiến lược với Nhật Bản, ông Abe đã thông báo bốn sáng kiến ngoại giao của Nhật Bản đối với Philippines, gồm hợp tác phát triển kinh tế, thúc đẩy hợp tác hàng hải. Theo ông, Nhật Bản sẽ tiếp tục hỗ trợ Philippines xây dựng năng lực cơ quan tuần duyên, dành cho Philippines khoản vay ưu đãi mua 10 tàu tuần tra và Nhật Bản cam kết cung cấp khoản tín dụng 10 tỷ yên giúp Philippines ứng phó thảm họa.

Về phần mình, Tổng thống Philippines Benigno Aquino thông báo hai quốc gia đã cam kết hợp tác thúc đẩy ủng hộ đối với hành động có trách nhiệm của các nước lớn. Nhật Bản và Philippines nhất trí củng cố hợp tác hàng hải, lĩnh vực trụ cột trong quan hệ đối tác song phương, cũng như tiếp tục duy trì các cuộc đối thoại chính sách song phương và những chuyến viếng thăm cấp cao và trao đổi con người.

Triển vọng sáng sủa

Hồi đầu năm nay, phát biểu tại Lễ kỷ niệm 40 năm quan hệ hữu nghị và hợp tác giữa ASEAN và Nhật Bản ở thủ đô Giacácta của Indonesia, Tổng thư ký ASEAN Lê Lương Minh đã điểm lại chặng đường và những kết quả tốt đẹp của mối quan hệ hữu nghị và hợp tác ASEAN-Nhật Bản trong 40 năm qua và khẳng định Nhật Bản là một trong những đối tác tác đối thoại lâu đời và quan trọng nhất, luôn chia sẻ mọi lợi ích trong mọi tiềm năng và thách thức với ASEAN.

Theo ông Lê Lương Minh, trong những năm qua, Nhật Bản luôn song hành, tăng cường mối liên kết, hợp tác kinh tế, thương mại và đầu tư với ASEAN trong tiến trình ASEAN phát triển, hội nhập khu vực hướng tới xây dựng Cộng đồng chung vào năm 2015, chia sẻ mối quan tâm chung với ASEAN trong cuộc chiến chống khủng bố, ứng phó với thảm hoạ thiên niên, đảm bảo an ninh hàng hải, duy trì hoà bình, an ninh, ổn định, phát triển và thịnh vượng trong khu vực.

Ông Lê Lương Minh cũng nêu rõ trong tương lai, ASEAN hoan nghênh sự tiếp tục gắn kết giữa Nhật Bản và ASEAN, và hy vọng điều này sẽ tiếp tục mang lại lợi ích cho nền kinh tế và mở rộng quan hệ của hai bên. ASEAN đã trở thành đối tác chiến lược của Nhật Bản khi đạt được tăng trưởng kinh tế mạnh mẽ và là một thị trường rộng lớn. Năm 2011, Nhật Bản đã vươn lên trở thành đối tác thương mại lớn thứ hai của ASEAN với tổng kim ngạch thương mại song phương đạt đạt 273,35 tỷ USD.

Theo TTXVN
 

 Từ khóa :ASEAN, đối tác, kinh tế, quan trọng, Nhật Bản, kỷ nguyên Abe