Kinh tế Nhật Bản trước tác động của đồng yên yếu

Đồng yên trượt giá mạnh đang thổi phồng lợi nhuận của một số nhà xuất khẩu hàng đầu Nhật Bản, nhưng một số chuyên gia phân tích cảnh báo, xu hướng mất giá của đồng tiền này không phải là tin tốt lành đối với tất cả các thành phần của nền kinh tế này.

Tài khoá kết thúc vào tháng 3/2013 ghi dấu năm đầu tiên trong 5 năm Sony làm ăn có lãi, trong khi cùng kỳ lợi nhuận của Toyota tăng hơn gấp ba. Người đứng đầu hãng chế tạo ô tô Nissan, Carlos Ghosn cũng lên tiếng hoan nghênh "chiến tích" của chính phủ trong việc kiềm chế đồng yên mạnh, đưa tỷ giá USD/yên về ngưỡng 100 yên/USD. Theo doanh nhân này, các công ty bắt đầu tăng cường sản xuất, hoạt động đầu tư phục hồi, chứng khoán đi lên và các hãng nước ngoài cũng quan tâm hơn tới thị trường Nhật Bản.

Hisao Matsuura, chiến lược gia thuộc Nomura Securities, nhận định đồng yên yếu đã tác động tích cực đến các công ty Nhật Bản, nhưng chưa đủ lực để đưa nền kinh tế "xứ hoa anh đào" cất cánh. Việc giá hàng nhập khẩu tăng (trong đó có xăng dầu và thực phẩm) đã ảnh hưởng không nhỏ tới hầu bao của các cá nhân, khiến chi phí đầu vào của một số công ty tăng. Lợi nhuận ròng của người khổng lồ Toshiba giảm 62% trong quý vừa qua. Toshiba cho biết đồng yên mất giá đã ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh máy tính cá nhân và tivi màn hình phẳng vì hãng nhập khẩu nhiều linh kiện bẳng đồng USD, khiến chi phí sản xuất tăng.
dongyen
Hồi cuối năm 2011, đồng USD trượt xuống mức thấp khoảng 75 yên/USD, trong bối cảnh sức hấp dẫn của đồng yên với vai trò là "nơi trú ẩn an toàn" gia tăng giữa lúc Khu vực sử dụng đồng euro (Eurozone) khủng hoảng và kinh tế toàn cầu bấp bênh. Hồi đó, các doanh nghiệp Nhật Bản kêu trời vì giá các sản phẩm của họ tăng vọt trên thị trường nước ngoài, khiến lợi nhuận co lại. Nhiều công ty phải cắt giảm chi phí, thậm chí là chuyển hoạt động sản xuất ra khỏi Nhật Bản. Tuy nhiên, tình hình đã thay đổi khi Thủ tướng Shinzo Abe trúng cử, và hứa hẹn sẽ mạnh tay thúc đẩy chi tiêu công. Đồng yên sau đó đã liên tục rơi và đứng ở mức khoảng 102,5 yên/USD trong phiên giao dịch cuối tuần trước.

Xu hướng mất giá của đồng yên đã bị dư luận quốc tế, đặc biệt là tại châu Âu, chỉ trích mạnh mẽ vì họ cho rằng Tôkyô đã "kiến tạo" nên sự sụt giảm này để dành vị thế cạnh tranh trên đấu trường thương mại. Những ý kiến chỉ trích cho rằng đồng yên yếu tạo nên cuộc chiến giữa các nước nhằm giảm giá đồng nội tệ của mình. Ông Abe đã phản bác các cáo buộc trên và khẳng định đó chỉ là kết quả của những nỗ lực của Tôkyô nhằm thúc đẩy sức tăng trưởng tại nền kinh tế lớn thứ ba thế giới.

Masamichi Adachi, chuyên gia kinh tế cao cấp tại JPMorgan cho rằng nhìn chung, đồng yên yếu là điều tốt lành đối với Nhật Bản sau nhiều năm vật lộn để tăng trưởng.