ASEAN-EU: Tăng cường đối thoại và hợp tác song phương

(eFinance Online) - Đó là nội dung chính tại Hội thảo “Quan hệ ASEAN - EU lần thứ 3: Xây dựng cộng đồng, quan hệ song phương và kinh tế đối ngoại” diễn ra trong 2 ngày 9 - 10/12/2010, tại Hà Nội.

Việt Nam là người “cầm lái”

Ông Emmanuel Mersch, Cố vấn Bộ trưởng của Phái đoàn Liên minh Châu Âu (EU) chia sẻ: “EU là đối tác đầu tiên, lâu đời nhất thiết lập quan hệ với Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á, viết tắt là ASEAN (từ năm 1972), đồng thời là đối tác kinh tế, thương mại lớn thứ hai của ASEAN. Từ đó đến nay, hợp tác ASEAN - EU đã đi những chặng đường dài, đạt được nhiều kết quả tích cực trên tất cả các mặt: kinh tế, chính trị và hợp tác phát triển. Quan hệ song phương ASEAN - EU cần tăng cường không ngừng, đặc biệt là khi hai khối chuẩn bị ký kết thoả thuận thương mại tự do (FTA) mới sau hơn 1 năm trì hoãn.”

Năm 2010, với vai trò Chủ tịch ASEAN, Việt Nam đã nỗ lực thúc đẩy mối quan hệ ASEAN - EU, giúp các nước thành viên ASEAN mới nhanh chóng hội nhập cùng với khu vực, giúp ASEAN trở nên gắn kết chặt chẽ hơn và nâng cao vai trò và vị thế quốc tế.

Được biết, ASEAN sẽ thành lập “Cộng đồng ASEAN” vào năm 2015 với 3 "trụ cột" là Cộng đồng Chính trị - An ninh, Cộng đồng Kinh tế (AEC), và Cộng đồng Văn hóa - Xã hội. Trong đó, AEC được xây dựng để thúc đẩy hội nhập ở mức độ cao hơn nữa các nền kinh tế nhỏ, đơn lẻ và đa dạng của ASEAN, hướng tới tạo dựng ASEAN thành một thị trường và cơ sở sản xuất chung, hàng hoá, dịch vụ, đầu tư, vốn và nhân công có tay nghề được tự do lưu chuyển giữa các thành viên của cộng đồng, qua đó biến ASEAN thành một khu vực kinh tế có sức cạnh tranh cao, phát triển đồng đều và hội nhập hoàn toàn vào nền kinh tế toàn cầu. Nói cách khác, AEC sẽ trở thành “ngôi nhà chung” của các nền kinh tế, hiệp hội doanh nghiệp và doanh nghiệp các nước thành viên ASEAN, tạo ra một môi trường sản xuất - kinh doanh chung thông thoáng và thuận lợi đối với các doanh nghiệp ASEAN.

Để làm được điều này, cộng đồng các nước ASEAN có thể tham khảo kinh nghiệm của EU trong việc ký kết các hiệp định, thành lập cộng đồng chung, đồng tiền chung Châu Á.

Về phía EU, theo ông Mersch, EU cũng đang mong muốn trở thành một phần trong tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN. Để liên kết hiệu quả ASEAN - EU cần phải có thời gian và phải xác định rõ các cam kết chính trị. Hiện chính là cơ hội, thời điểm thuận lợi để thúc đẩy quan hệ ASEAN-EU, mà người “cầm lái” chính là Việt Nam.

Thương mại: Động lực chính thúc đẩy hợp tác song phương

Giáo sư Mario Telo, Học viện giáo dục Châu Âu – Đại học Brussels, Bỉ cho biết: Trong bối cảnh Mỹ đang ngày càng suy yếu và "sức mạnh" của Mỹ cũng chỉ có giới hạn, thì thế giới hiện có nhiều cực khác nhau và các tổ chức khu vực như EU, ASEAN,… ngày càng có tiếng nói quan trọng trên thế giới.

Khác với Mỹ và các cường quốc khác, do yếu về quân sự nên EU và ASEAN định hướng sẽ là hai khu vực kinh tế có “sức mạnh mềm” lớn nhất thế giới (tương quan với các cường quốc sức mạnh quân sự như Mỹ, Trung Quốc, Nga…).

Trên thực tế, khu vực ASEAN đang trở thành một trong những khu vực năng động nhất trên thế giới. Quan hệ thương mại, đầu tư phát triển là động lực chính thúc đẩy quan hệ hợp tác song phương ASEAN - EU.

Bối cảnh quốc tế mới khiến ASEAN và EU cần nhau hơn. Trong lúc các cường quốc kinh tế khu vực tranh giành ảnh hưởng, viiệc ASEAN mở rộng quan hệ với EU sẽ giúp ASEAN đa phương hoá quan hệ. Về phần mình, EU không thể để mất ảnh hưởng cả về kinh tế, chính trị và xã hội sau nhiều năm dày công xây dựng, nhất là khi Mỹ, Trung Quốc, Ấn Độ và cả Nga đều muốn củng cố vai trò của mình.

Thời gian qua, quan hệ hợp tác ASEAN - EU đã đạt được những thành quả tích cực trên tất cả phương diện, đặc biệt là kinh tế và hợp tác phát triển. Năm 2009, kim ngach xuất khẩu của ASEAN sang EU đạt khoảng 93 tỷ USD, nhập khẩu từ EU đạt khoảng 78,8 tỷ USD, đưa tổng kim ngạch thương mại hai chiều đạt 171,8 tỷ USD, chiếm 11,2% tổng kim ngạch thương mại của ASEAN. Thực tế này là “phần thưởng” cho cả hai phía ASEAN và EU dù mục tiêu đa dạng hoá thị trường và tăng cường ảnh hưởng của mỗi bên là khác nhau.

ASEAN và EU cũng đã rất nỗ lực thúc đẩy quan hệ hợp tác nội khối và hợp tác liên khu vực thông qua các cuộc Đối thoại thương mại. Có thể nói, Sáng kiến Đối thoại thương mại ASEAN-EU sẽ là dấu ấn quan trọng trong Năm Chủ tịch ASEAN của Việt Nam.

Tuy nhiên, sắp tới, ASEAN-EU cần tăng cường hợp tác với các cường quốc khác trên thế giới và tiếp tục cùng nhau hợp lực để giai quyết những thách thức hiện tại và tương lai.

Dẫn theo trang eFinance - Tài chính điện tử