Kinh tế Châu Âu tháng 2/2011: Lạm phát, nợ công

Khó khăn của Châu Âu đã bị nhân lên do "cộng hưởng", "đan xen" giữa nợ công, lạm phát, giá dầu mỏ leo cao và làn sóng người nhập cư trái phép từ phía Bắc Phi tràn sang.

Khó khăn của Châu Âu khác với phần còn lại của thế giới. Do cơ chế "cồng kềnh" có cả EU lẫn Eurozone, có đồng tiền chung (Euro) nhưng vẫn có đồng tiền riêng (Bảng Anh...), có "đầu tàu" Đức và Pháp nhưng cũng có những "đuôi dài"...

Tất cả những đặc điểm riêng đó đã "dẫn" kinh tế Châu Âu đến một giai đoạn lịch sử đầy sóng gió, đầy nguy cơ và bất ổn.

Những khó khăn hiện nay mà Châu Âu cảm nhận được rõ nhất và "đau đầu" nhất lại vừa cũ và vừa mới.

Vấn đề "cũ", nợ công với "phiên bản" Hy Lạp và Ireland từng làm "rung chuyển" Châu Âu năm 2010 chưa giải quyết xong thì lạm phát lại "gõ cửa".

Và như thế, câu chuyện kinh tế của Châu Âu tiếp tục là cuốn "tiểu thuyết buồn" dài kỳ và chẳng ai mong muốn.

Trong khi tăng trưởng năm 2010 của toàn Châu Âu với sự hỗ trợ lãi suất thấp 1% của ECB chỉ đạt 1,8%, thì lạm phát lại vượt quá qui định cho phép, lên tới 2,4%. Đây quả là con số làm "đau đầu" các nhà quản lý và các nhà nghiên cứu kinh tế Châu Âu.

Thông thường lạm phát tăng tỷ lệ thuận với kích thích kinh tế, tăng đầu tư công... nhằm mục đích tăng trưởng GDP.

Tuy nhiên từ giữa năm 2010 Châu Âu đã nói "không" với thâm hụt ngân sách và đưa ra lộ trình đến năm 2016 giải quyết dứt điểm vấn đề này.

Do vậy lạm phát ở Châu Âu hiện nay nếu chỉ đưa ra một lý do duy nhất là giá nhiên liệu tăng thì không thật thỏa đáng.

Phản ánh nguy cơ do lạm phát đối với một quốc gia lớn ở Châu Âu, ông ra Peter Westaway, chuyên gia kinh tế của Công ty Nomura tại Anh nhận xét "Vấn đề hiện nay là Vương quốc Anh đang chịu nhiều cú sốc do lạm phát gây ra, thuế gián tiếp tăng, giá dầu và lương thực ngày càng cao. Trong khi đó, thu nhập của người dân lại không được cải thiện và điều này sẽ làm nền kinh tế quốc dân tăng chậm lại".

Cần biết rằng là thành viên của EU nhưng nước Anh không phải là thành viên của Eurozone mà kinh tế đã khó khăn như vậy thì các nước thuộc Eurozone còn khó hơn nhiều.

Những nguy cơ, những tác động của lạm phát đối với kinh tế Châu Âu hiện nay có thể hiểu qua những đánh giá sau:

Thứ nhất, lãi suất sẽ tăng để ngăn chặn lạm phát. Đây là giải pháp "kinh điển" của các nhà quản lý kinh tế.

Giải pháp này đã được một loạt các nước có nền kinh tế mới nổi như Trung Quốc, Nga, Ấn Độ, Hàn Quốc... áp dụng trong 2 tháng đầu năm vừa qua nhằm ngăn chặn lạm phát.

Trong khi đó, sau hơn 2 năm có thể nói là vất vả, kinh tế Châu Âu đã khắc phục được nhiều hậu quả khủng khoảng kinh tế thế giới bằng nhiều giải pháp, trong đó có thực hiện lãi suất thấp 1%, thậm chí ở Anh còn thấp hơn, 0,5%.

Tuy nhiên với việc lạm phát đã cao hơn tăng trưởng kinh tế như quí 4/2010 thì việc duy trì lãi suất thấp là điều khó được tiếp tục, nếu không nói là "rộng đường" cho lạm phát tràn khắp Châu Âu.

Do vậy, việc điều chỉnh lãi suất theo hướng tăng là khả năng được bàn thảo nhiều nhất.

Dư luận lại càng tin vào khả năng này khi Chủ tịch ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB), ông Jean-Claude Trichet tuyên bố về khả năng nâng lãi suất vào quí 2/2011.

Thứ hai, xử lý nợ công sẽ gặp nhiều khó khăn. Còn nhớ châu Âu đã từng "hốt hoảng" như thế nào khi nợ công bùng phát tại Hy Lạp vào tháng 6 năm ngoái và tâm trạng đó còn ở mức độ cao hơn khi Ireland "nối gót".

Các kế hoạch giải cứu rầm rộ với sự tham gia của IMF, ECB và Eurozone trị giá 600 tỷ Euro (khoảng 1.000 tỷ USD) đã "vực dậy" được Hy Lạp nhưng hậu quả của đợt giải cứu này là gánh nặng không chỉ cho Hy Lạp mà cả Châu Âu và Eurozone.

Tương tự như vậy, khi khủng khoảng nợ công bùng phát tại Ireland, IMF và EU đã giúp đất nước nhỏ bé này khoản tín dụng trị giá khoảng 100 tỷ Euro (136,7 tỷ USD) để xử lý các khoản nợ mà Ireland không thể giải quyết được.

Trong bối cảnh lạm phát cao như hiện nay, nếu khủng khoảng nợ công lại xảy ra tại một nước khác thuộc Eurozone, liệu IMF và EU có "mạnh tay" như trường hợp của Hy Lạp hoặc Ireland không? Câu trả lời là không dễ.

Ngoài ra, việc tiếp tục giải ngân cho cho "dự án" Hy Lạp và Ireland cũng có thể được xem xét, cân nhắc ở mức độ hợp lý để không gia tăng áp lực lên lạm phát.

Như vậy, việc giải cứu Hy Lạp và Ireland có thể được kéo dài hơn dự tính.

Thứ ba, tăng trưởng lại gặp khó khăn. Trong năm 2010, Châu Âu chỉ có nước Đức với tốc độ tăng trưởng cao nhất trong vòng 20 trở lại đây (GDP tăng khoảng 3,6%/năm) là hình ảnh "sáng" nhất.

Đã có lúc các nhà nghiên cứu tranh luận về mô hình tăng trưởng kinh tế nào có hiệu quả sau khủng khoảng, đã dành cho nước Đức những nhận xét tốt đẹp và cho rằng kinh tế Đức có nhiều điểm nổi trội hơn khi so với kinh tế Mỹ tại thời điểm cuối năm 2010.

Sẽ không sai nếu nói kinh tế Đức là đầu tàu của kinh tế không chỉ trong khu vực Eurozone mà cả Châu Âu.

Tuy nhiên trong bối cảnh phải hỗ trợ Hy Lạp và Ireland trong khuôn khổ đa phương và lạm phát tăng cao như hiện nay, khó có thể nói rằng kinh tế Đức tiếp tục "bay cao" trong năm 2011, thậm chí trong nửa đầu năm 2011.

Như vậy đoàn tàu kinh tế Châu Âu sẽ còn giảm tốc và giảm tốc hơn nữa.

Sự "tụt hậu" hay khoảng cách của kinh tế Châu Âu khi so với các nền kinh tế lớn khác lẽ sẽ được nới rộng hơn.

Châu Âu sẽ phải tự hỏi, mô hình kinh tế nào cho "lục địa già" là phù hợp nhất.

Câu trả lời thuộc về EU, về Eurozone. "2011 sẽ là một năm không hề dễ dàng và thực tế, đây là năm đầy thách thức". Đó là nhận định của Chủ tịch EC Jose Manuel Barroso.

Dẫn theo http://tamnhin.net