Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

 

Từ ngày 1/6, Nhật Bản và Trung Quốc bắt đầu cho phép thực hiện các giao dịch hoán đổi trực tiếp giữa hai đồng tiền của hai nước (Yên và Nhân dân tệ) thay vì phải giao dịch gián tiếp thông qua đồng USD như lâu nay. Thỏa thuận này là một phần trong các nỗ lực của hai nước nhằm tăng cường quan hệ tài chính và là một trong những bước đi đầu tiên của Bắc Kinh nhằm quốc tế hóa đồng nhân dân tệ (NDT) của nước này. 

 

 

Về nguyên tắc, mặc dù đồng yên của Nhật Bản và đồng NDT có thể trao đổi trực tiếp với nhau nhưng trên thực tế, các doanh nghiệp hai nước chủ yếu sử dụng đồng USD để thanh toán cho các giao dịch giữa hai bên. Nguyên nhân cơ bản là do các ngân hàng của hai nước vẫn chưa thiết lập cơ chế hoán đổi trực tiếp yên-NDT. Cơ chế này làm tăng chi phí giao dịch và rủi ro ngoại hối cho các doanh nghiệp và nhà đầu tư của hai nước. Trong thời gian gần đây, các chi phí và rủi ro như vậy đang ngày càng tăng do giá trị trao đổi hàng hóa và dịch vụ giữa hai cường quốc kinh tế này đã tăng gấp 2 lần chỉ trong vòng 10 năm và đạt 27.540 tỷ yên (khoảng 346 tỷ USD) vào năm 2011. 

 

Trong bối cảnh đó, vào tháng 12/2011, Thủ tướng Nhật Bản Yoshihiko Noda và người đồng cấp Ôn Gia Bảo của Trung Quốc đã nhất trí tăng cường hợp tác tài chính giữa hai nước, trong đó có việc cho phép tiến hành các giao dịch trực tiếp giữa đồng yên và NDT, đồng thời cho phép Trung Quốc mua trái phiếu do Chính phủ Nhật Bản phát hành và ngược lại. 

 

Vào tháng 3 năm nay, Bắc Kinh đã lần đầu tiên cho phép Tokyo mua trái phiếu do Chính phủ Trung Quốc phát hành. Theo thông báo từ phía Nhật Bản, Bắc Kinh đã bật đèn xanh để Tokyo mua 65 tỷ NDT trái phiếu của chính phủ Trung Quốc. Và vào ngày 29/5/2012, Bộ trưởng Tài chính Nhật Bản Jun Azumi đã chính thức thông báo Nhật Bản và Trung Quốc sẽ bắt đầu tiến hành các giao dịch hoán đổi trực tiếp giữa đồng yên và NDT. Ông nói: “Kể từ ngày 1/6, tỷ giá hối đoái giữa đồng yên và NDT sẽ được niêm yết liên tục ở các thị trường Tokyo và Thượng Hải”. 

 

 

Theo cơ chế mới, tỷ giá hối đoái giữa đồng yên và NDT sẽ được xác định thông qua các giao dịch trực tiếp giữa hai đồng tiền này. Điều này đồng nghĩa với việc tỷ giá yên/NDT sẽ được xác định một cách tự do theo tác động của các lực lượng thị trường. Đây là lần đầu tiên Trung Quốc cho phép một loại ngoại tệ khác ngoài đồng USD được giao dịch trực tiếp với NDT. 

 

Phát biểu với các phóng viên vào ngày 29/5, Bộ trưởng Azumi cho rằng với việc không sử dụng đồng USD như một đồng tiền yết giá trong các giao dịch hoán đổi giữa đồng yên và NDT, “chúng ta có thể giảm được chi phí giao dịch và giảm rủi ro thanh toán tại các tổ chức tài chính cũng như giúp các đồng tiền của hai nước trở nên hữu ích hơn, đồng thời tiếp thêm sinh lực cho thị trường Tokyo”. 

 

Cùng ngày, Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBC), là ngân hàng trung ương của nền kinh tế lớn thứ hai thế giới này, đã ra tuyên bố khẳng định việc yết giá trực tiếp giữa đồng yên và NDT “sẽ giúp giảm chi phí giao dịch hối đoái cho các tổ chức kinh tế, thúc đẩy việc sử dụng hai đồng tiền này trong các hoạt động thương mại và đầu tư song phương, thúc đẩy hợp tác tài chính và tăng cường quan hệ kinh tế-tài chính giữa hai nước”. 

 

Ngoài những tác động tích cực mà các nhà quản lý tiền tệ Nhật Bản và Trung Quốc đã nêu ở trên, theo các nhà phân tích, hệ thống yết giá trực tiếp yên-NDT sẽ giúp tăng cường vị thế của các đồng tiền này, nhất là đồng NDT, trên thị trường thế giới. Trả lời phỏng vấn tờ Thời báo Hoàn cầu, chuyên gia Guo Tianyong của Trung tâm Nghiên cứu Ngân hàng Trung Quốc cho rằng đây là “bước đi cần thiết để quốc tế hóa đồng NDT”. 

 

Bên cạnh đó, hệ thống trên cũng giúp Nhật Bản và Trung Quốc đối phó hiệu quả hơn với các bất ổn tài chính toàn cầu, nhất là khi cuộc khủng hoảng nợ công châu Âu vẫn chưa có dấu hiệu chấm dứt và triển vọng tăng trưởng của Mỹ, nền kinh tế lớn nhất thế giới, vẫn còn mờ mịt. 

 

Tuy nhiên, do tỷ giá yên/NDT sẽ được xác định một cách tự do theo sự điều tiết của các lực lượng thị trường nên có thể có những thời điểm, tỷ giá giữa hai đồng tiền này có khả năng biến động mạnh do các hoạt động đầu cơ và ảnh hưởng tiêu cực tới nền kinh tế hai nước. Trong trường hợp đó, theo các nhà phân tích, các nhà quản lý tiền tệ Trung Quốc chắc chắn sẽ phải can thiệp vào thị trường để bình ổn tỷ giá./.