Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Theo báo cáo của Bộ Công Thương tại Hội nghị sơ kết chương trình bình ổn thị trường năm 2012 tổ chức ngày 29/5 tại Hà Nội, trong số các doanh nghiệp tham gia chương trình bình ổn thị trường nhận vốn vay trong những năm đầu triển khai, hiện nay đã có tới 20% doanh nghiệp tự nguyện tham gia chương trình mà không cần tới sự hỗ trợ về vốn của nhà nước. Chương trình đã góp phần bảo đảm nguồn cung hàng hóa thiết yếu và là một trong những công cụ để các địa phương chủ động điều tiết cung cầu.

Bộ Công Thương cũng cho biết, năm 2012 đã có 45 địa phương triển khai chương trình (tăng 9 địa phương so với năm 2011). Mức độ xã hội hóa của chương trình bình ổn thị trường ngày càng mạnh mẽ, tiếp tục có nhiều doanh nghiệp tự nguyện tham gia mà không cần sự hỗ trợ về vốn của Nhà nước. Tại Tp. Hồ Chí Minh có 32/48 doanh nghiệp tham gia chương trình này mà không cần ứng vốn, những doanh nghiệp tham gia theo hình thức này tại Hà nội là 2/17 doanh nghiệp, tại Đồng Nai là 12/32 doanh nghiệp.

Ông Võ Văn Quyền, Vụ trưởng Vụ Thị trường trong nước (Bộ Công Thương) khẳng định, mặc dù kinh phí hỗ trợ từ ngân sách nhà nước cho chương trình còn hạn chế nhưng bằng ý thức trách nhiệm xã hội của các doanh nghiệp, ngày càng có nhiều doanh nghiệp tự nguyện tham gia chương trình mà không cần sự hỗ trợ về vốn của Nhà nước. Chương trình này đã góp phần hạn chế hành vi găm hàng, tăng giá tùy tiện. Điều này đã góp phần giảm áp lực tăng giá trong các dịp cao điểm, thúc đẩy sản xuất - kinh doanh và phát triển mạng lưới phân phối hàng hóa, đặc biệt là mạng lưới bán hàng bình ổn tại các khu vực tập trung người lao động có mức thu nhập thấp và trung bình, vùng nông thôn, vùng sâu, vùng xa.

Theo đánh giá của Cục Quản lý giá, Bộ Tài Chính, chương trình bình ổn giá góp phần thực hiện có hiệu quả cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam”. Chương trình tập trung vào xúc tiến thương mại nội địa, vào các mặt hàng sản xuất trong nước... từ đó góp phần thúc đẩy tiêu thụ hàng hóa nội địa, hạn chế mức tăng giá chung, hạn chế tâm lý đầu cơ, găm hàng qua đó góp phần tích cực vào việc thực hiện mục tiêu kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, đảm bảo an sinh xã hội.

Cục Quản lý giá cũng nhìn nhận, chương trình đã từng bước tạo được chuỗi liên kết sản xuất và phân phối tập trung bình ổn giá từ gốc của sản xuất, hỗ trợ lãi suất cho người sản xuất để đầu tư, chủ động nguồn hàng, giảm bớt khâu lưu thông. Chương trình đã tạo được mối liên kết chặt chẽ trong chuỗi cung ứng hàng hóa từ nhà sản xuất tới nhà phân phối, người tiêu dùng, tạo lập được liên kết giữa các doanh nghiệp trong chương trình với nhau, giữa các doanh nghiệp trên địa bàn với các tỉnh lân cận. Có nhiều địa phương đã xây dựng, triển khai mô hình liên kết tiêu thụ nông sản.

Tuy nhiên, cùng với những mặt tích cực trên, chương trình bình ổn thị trường vẫn còn một số hạn chế nhất định. Tại phần lớn các địa phương, lượng hàng dự trữ còn ít so với nhu cầu của thị trường, việc phân bố các điểm bán hàng còn chưa đồng đều, việc hỗ trợ vốn vay mới chỉ tập trung cho các doanh nghiệp phân phối dự trữ hàng hóa thành phẩm... Đại diện Sở Công Thương Hà Nội cũng thẳng thắn thừa nhận, trong quá trình triển khai thực hiện chương trình vẫn còn tồn tại, hạn chế như điểm bán hàng bình ổn giá phân bố không đều, tập trung chủ yếu tại các trung tâm thương mại, siêu thị trong khi tại các khu vực nông thôn còn tương đối mỏng. Một số doanh nghiệp chưa nghiêm chỉnh thực hiện quy định về giá bán đối với nhóm hàng tham gia bình ổn giá, còn có trường hợp bán cao hơn so với giá bán được thẩm định. Một số doanh nghiệp chưa thực hiện hoàn trả vốn được tạm ứng về ngân sách thành phố theo đúng thời gian quy định.

Ông Nguyễn Hữu Thắng, Chủ tịch hội đồng thành viên Tổng Công ty Thương mại Hà Nội (Hapro) nhìn nhận, chương trình bình ổn chỉ có giá trị khi giá thị trường thay đổi, doanh nghiệp cần “bàn tay” quản lý của nhà nước, để doanh nghiệp kịp thời chuẩn bị tích trữ hàng hóa trước khi giá lên để góp phần bình ổn thị trường, tránh đầu cơ. Đề giải quyết biến động giá cần có chương trình đầu tư dài hơi về quy hoạch, bảo quản hàng hóa, dự trữ nguồn hàng. Tuy nhiên, khó khăn lớn nhất mà doanh nghiệp gặp phải là vấn đề bảo quản hàng hóa, đặc biệt là hàng tươi sống. Vì vậy doanh nghiệp tham gia bình ổn cũng cần được hỗ trợ để có kho hàng phục vụ kinh doanh và sự biến động thị trường. Bên cạnh đó cũng cần sự vào cuộc của cơ quan chức năng trong việc kiểm tra, kiểm soát, quản lý thị trường góp phần thúc đẩy ổn định thị trường.

T rong bối cảnh nền kinh tế khó khăn hiện nay, Bộ Công Thương khẳng định, việc duy trì và nâng cao hơn nữa hiệu quả của chương trình bình ổn thị trường là cần thiết, tuy nhiên cần tập trung theo hướng phát triển chuỗi cung ứng hàng hóa thông qua tăng cường kết nối giữa các chủ thể tham gia nhằm tạo lập nguồn cung bền vững cho thị trường. Chương trình cần tiếp tục nhận được sự quan tâm sâu sát hơn nữa từ Chính phủ, các bộ ngành và chính quyền địa phương. Các mô hình triển khai hiệu quả chương trình của các địa phương và các doanh nghiệp phải tiếp tục được phát huy, nhân rộng. Công tác xã hội hóa chương trình cần được đẩy mạnh, có các chính sách khuyến khích các doanh nghiệp tự nguyện tham gia chương trình.

Theo TTXVN

Từ khóa: Chương trình, bình ổn, thị trường, công cụ, địa phương, chủ động, điều tiết, cung cầu