5 lý do để nói chương trình thương mại châu Á – Thái Bình Dương của Tổng thống Obama là tốt cho nước Mỹ

FPolicy

Khi Vòng đàm phán Doha về mậu dịch toàn cầu gần đến năm thứ 12 mà chưa có dấu hiệu chấm dứt, các cuộc đàm phán gần như đã thất bại. Thất vọng vì tình trạng bế tắc của Doha và muốn bành trướng mậu dịch cũng như tạo dựng các liên minh, Mỹ đã ký kết một loạt các hiệp định tự do mậu dịch song phương (FTA), mà kết quả là đưa đến những hiệp định với Colombia, Panama, và Hàn Quốc vào năm ngoái.

Nói chung, những hiệp định này có lợi cho Mỹ; hiệp định với Hàn Quốc được dự kiến là sẽ gia tăng mậu dịch giữa hai nước thêm hằng tỉ đô la và tạo hằng chục ngàn việc làm cho mỗi nước.

Mặc dù với những kết quả như thế, đường lối song phương không đưa ra nhiều hứa hẹn. Các thỏa thuận năm ngoái đã chấm dứt sự giằng co kéo dài đã 5 năm giữa, một bên, là đại đa số các dân biểu Cộng hòa Hạ viện Mỹ, những thành phần ủng hộ mậu dịch trong cộng đồng doanh nghiệp, và bên kia, là các dân biểu Dân chủ Hạ viện Mỹ, hầu hết các công đoàn, và các hãng chế tạo xe hơi, vốn tranh đấu dữ dội chống lại FTA với Hàn Quốc vì nước này đặt ra những hạn chế kéo dài nhắm vào việc bán xe Mỹ tại đó. Qua một tiến trình khó khăn gồm vận động hành lang, tranh đấu và thỏa hiệp, chính quyền Obama không còn thiết tha gì để có gắng đạt được một hiệp định song phương nào khác nữa.

Hiệp định Đối tác Xuyên Thái Bình Dương sẽ giúp tăng cường sự tham gia của Mỹ tại các thị trường đang phát triển ở châu Á.

Tại thời điểm này lưỡng Viện Mỹ đã trao cho tổng thống Obama “quyền xúc tiến thương mại" hay còn gọi là quyền đàm phán nhanh (TPA), đây là cách giúp 12 quốc gia tham gia TPP có thể kết thúc đàm phán đúng thời hạn. Với phạm vi liên quan đến thương mại và đầu tư của một khu vực kinh tế chiếm tới 40% GDP thế giới. Đây sẽ là thỏa thuận thương mại lớn nhất và toàn diện nhất, và có được do công sức của Mỹ kể từ khi Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) đưa ra ý tưởng từ hai thập kỷ trước.

Tại sao lại là thỏa thuận này? Thỏa thuận mà 12 quốc gia thuộc vành đai Thái Bình Dương đã quyết định lựa chọn như là một con đường phía trước của mình vì nó có rất nhiều lý do đáng để thực hiện:

Lý do đầu tiên là vì lợi ích địa chính trị của Mỹ dính liền với châu Á. Ví dụ gần đây nhất là vị thế của Mỹ sẽ bị suy yếu khi quyết định không tham gia sáng lập Ngân hàng Đầu tư cơ sở hạ tầng châu Á (AIIB), mà nhờ nó Trung Quốc tiến lên, và dự án này đã thu hút được cam kết đóng góp của 14 trong số 28 thành viên của Liên minh châu Âu, thêm vào đó là Úc và New Zealand.

Lý do thứ hai là theo đuổi một khu vực thay vì phải tiếp cận toàn cầu thể hiện sự bế tắc của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO). 161 thành viên WTO đồng hành với nhau thông qua nguyên tắc đồng thuận, và hiện tại vẫn chưa có sự đồng thuận để di chuyển về phía trước ở bất kỳ thỏa thuận đa phương mới nào. Để tạo ra một thể chế thương mại quốc tế mới, các khuôn mẫu cho các quy tắc toàn cầu phải được đàm phán và nhất trí bởi các quốc gia có cùng quan điểm ngoài WTO, và đó là những gì TPP đã làm được.

Lý do thứ ba là Mỹ có lợi ích thương mại trong việc tiếp cận hơn nữa các thị trường trọng điểm Nhật Bản và Đông Nam Á – Nhật Bản vốn là một thị trường rất lớn của Mỹ; Đông Nam Á là thì trường đang phát triển chóng mặt do nhu cầu ngày càng tăng từ những người tiêu dùng trung lưu đang lên trong phần còn lại của châu Á và tương lai là sẽ vượt Nhật Bản. Hầu hết người tiêu dùng và nhà sản xuất của thế giới bên ngoài thị trường Mỹ và nền kinh tế Mỹ cũng như với các nước khác, đang ngày càng phụ thuộc vào thị trường nước ngoài và nguồn cung cấp nước ngoài. TPP sẽ tạo ra các cơ hội thị trường cho các doanh nghiệp Mỹ.

Lý do thứ tư, TPP là một kiến trúc mở, các nước thuộc vành đai Thái Bình Dương khác đều được chào đón để đàm phán gia nhập TPP. Hàn Quốc là nền kinh tế ngoài TPP tiềm năng nhất đã bày tỏ sự quan tâm đến việc tham gia TPP Ngoài ra, còn có thêm những quốc gia tiềm năng khác như Philippines.

Lý do thứ năm, TPP có thể đóng vai trò như là nền tảng cho sự phát triển quan hệ đối tác xuyên Đại Tây Dương giữa Mỹ và Liên minh châu Âu. Cùng với nhau, hai thỏa thuận này sẽ chi phối thương mại thế giới.

Điều cơ bản của thỏa thuận tự do thương mại chất lượng cao là hàng rào thuế quan đối với tất cả các sản phẩm công nghiệp sẽ được loại bỏ

Điều cơ bản của bất kỳ thỏa thuận tự do thương mại chất lượng cao là hàng rào thuế quan đối với tất cả các sản phẩm công nghiệp (trừ một vài trường hợp ngoại lệ) sẽ được loại bỏ. Không hạn chế nhập khẩu đối với thương mại nông nghiệp, và việc tiếp cận thị trường cho các sản phẩm nông nghiệp phải cởi mở hơn. Nhiều dịch vụ, bao gồm cả các dịch vụ đặc biệt là tài chính sẽ được đảm bảo lần đầu tiên được tiếp cận thị trường.

Làm xói mòn chủ nghĩa bảo hộ lâu đời chỉ là một phần của Hiệp định, mà còn phải đoán trước được những rào cản mới đe doạ tự do thương mại và đầu tư. Các hiệp định đa phương cuối cùng đã được dàn xếp trước khi thương mại thế giới bị thống trị bởi Internet, thương mại điện tử, chuỗi cung ứng toàn cầu và các con tàu siêu container (Panamax). TPP được gọi là một thỏa thuận thế kỷ 21 bởi vì nó giải quyết được triệt để các vấn đề phát sinh lần đầu tiên.

Để đảm bảo rằng các lợi ích của thương mại và đầu tư sẽ thành hiện thực, TPP sẽ tạo ra luật chơi mới bằng cách giải quyết cạnh tranh thương mại của các doanh nghiệp nhà nước, bảo đảm quyền tự do của các luồng dữ liệu xuyên biên giới, giảm thiểu các quy định mâu thuẫn trong nước, cải thiện bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ (bao gồm cả bí mật thương mại), tăng tính minh bạch của chính phủ khi can thiệp vào thương mại, đối phó với các khoản trợ cấp bóp méo thương mại và đầu tư đến mức chưa bao giờ đạt được trước đây, và bao gồm cả các điều khoản quan trọng chi phối quyền lao động và bảo vệ môi trường.

Quốc hội Mỹ đã trao tất cả những gì mà Tổng thống cần để kết thúc đàm phán TPP. Bước tiếp theo sau khi kết thúc đàm phán là nhận được sự phê chuẩn hiệp định của Quốc hội. Quốc hội sẽ chỉ có quyền thông qua hoặc không thông qua mà không được yêu cầu sửa đổi. TPP sẽ là một đại lộ quan trọng hướng tới việc tạo ra công ăn việc làm và lương cao hơn.

Tác giả: Alan Wolff là Chủ tịch Hội đồng Ngoại thương Quốc gia và thực hành pháp luật ở Washington DC

Theo: mmc-news.com – PT

Từ khóa: 5 lý do, chương trình thương mại, châu Á – Thái Bình Dương, Tổng thống Obama, tốt cho nước Mỹ