Điều gì tiếp theo sau Nhãn Sinh thái?

Green-Investment-2

Nhu cầu về sản phẩm xanh đang tăng lên nhanh chóng và đi kèm với đó là sự bùng nổ của các cơ chế dán nhãn sinh. Vậy cơ chế này nên được giám sát bởi chính phủ, doanh nghiệp hay các tổ chức phi lợi nhuận?

Hơn 95% người dân châu Âu xem bảo vệ môi trường là quan trọng và một cuộc khảo sát toàn cầu mới đây cho thấy chỉ 6% người tiêu dùng tại Đức cảm nhận rằng hiện có đủ sản phẩm bền vững. Song song với nhu cầu của người tiêu dùng về sản phẩm xanh là sự tăng lên nhanh chóng của cơ chế thông tin và dán nhãn môi trường (ELIS) - được giám sát bởi Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế OECD từ những năm 1970.

Andrew Prag - nhà phân tích chính sách tại OECD cho biết: “Hiện có rất nhiều sản phẩm dán nhãn môi trường so với trước đây, vậy làm cách nào chúng ta có thể chắc chắn rằng người tiêu dùng sẽ chọn lựa đúng sản phẩm xanh?”.

Một nghiên cứu gần đây cho biết người tiêu dùng quan tâm đến cơ quan cấp chứng nhận và chất lượng thông tin mà nó chứa đựng. Nhãn Chính phủ có nhiều khả năng được tin cậy hơn so với nhãn của các công ty.

Tuy nhiên, các cơ chế công bao gồm cả tự nguyện và bắt buộc chiếm chưa đến 20% trong tổng số các cơ chế dán nhãn hiện nay. Điều này một phần do những rủi ro liên quan đến tranh chấp thương mại. Nếu thực hiện cơ chế dán nhãn chính phủ bắt buộc, các cơ quan chính phủ có thể phải đối mặt với cáo buộc vi phạm nguyên tắc không phân biệt đối xử.

Ví dụ điển hình nhất là trường hợp “cá ngừ - cá heo” xuất phát từ Đạo luật Bảo vệ Động vật biển có vú của Mỹ, theo đó Mỹ cấm nhập khẩu cá ngừ từ các nước không xây dựng được một chương trình bảo tồn cá heo trong quá trình đánh bắt cá ngừ. Sau đó Mexico và vài nước khác đã kiện Mỹ. Sau 19 năm, trường hợp này vẫn còn gây ra nhiều tranh cãi. Câu hỏi còn để ngỏ là: liệu một nước có thể áp đặt các quy định về môi trường lên một nước khác? Liệu các nguyên tắc thương mại có cho phép phản ứng với các phương pháp sản xuất hàng hóa thay vì chất lượng tự thân của chính hàng hóa đó?

Hiện nay, không có sự đồng thuận giữa chính phủ các nước về chính sách ứng phó. Người phạm tội “lợi dụng mác thân thiện với môi trường” có thể bị truy tố theo pháp luật về thương mại. Chính phủ các nước gần đây cũng nghiêm khắc hơn trong việc yêu cầu chứng minh tính thân thiện với môi trường trong các chiến dịch quảng bá vì khả năng gây hiểu lầm. Hình phạt được đưa ra có thể là phạt tiền hoặc xử lý về hình sự hay dân sự.

Sự tăng trưởng về số lượng các hình thức dán nhãn tự nguyện - trong đó 31% do các tổ chức phi chính phủ tăng cường thiết lập ELIS trong lĩnh vực thực phẩm và sản phẩm nông nghiệp; 18% do các công ty tư nhân xây dựng ELIS liên quan đến định lượng, báo cáo vòng đời carbon và năng lượng.

Xây dựng thương hiệu xanh ngày nay là một phần không thể thiếu trong tiếp thị sản phẩm. Tuy nhiên, việc các doanh nghiệp lớn theo đuổi các tiêu chuẩn này có thể đi kèm các tranh chấp thương mại sau đó.

Năm 2013, Walmart đã gửi thư cho các nhà cung cấp cá nhắc nhở việc hải sản tự nhiên cần được chứng nhận bởi Hội đồng Chứng nhận Thủy sản (MSC) hoặc “cấp tương đương”.

Tuy nhiên, không tồn tại chương trình cấp chứng nhận tương đương và hầu hết các nhà cung cấp cá hồi Alaska đang sử dụng một chương trình mới được gọi là Quản lý nguồn lợi thủy sản có trách nhiệm. Tranh chấp này đã dẫn đến việc các ngư dân Alaska biểu tình bên ngoài các cửa hàng Walmart và Quốc hội phải tổ chức phiên điều trần về vấn đề này. Cuối cùng vấn đề chỉ được giải quyết khi Cơ quan Phát triển Bền vững vào cuộc và đưa ra 8 nguyên tác các công ty sẽ sử dụng như những thước đo để đánh giá cho chương trình chứng nhận thủy sản thay thế.

Thống nhất về tiêu chuẩn là điều hiển nhiên trong lĩnh vực lâm nghiệp trong đó các loại chứng nhận chủ yếu được cấp bởi Hội đồng chứng nhận rừng (FSC) và Chương trình xác nhận chứng chỉ rừng (PEFC). Tuy nhiên, Công ty bột giấy Phần Lan - nhà sản xuất giấy và chế biến gỗ và là công ty duy nhất nằm trong rổ chỉ số bền vững Dow Jones, nắm trong tay không ít hơn 6 loại chứng nhận môi trường gồm FSC, PEFC, chứng nhận nhãn xanh của Đức, nhãn sinh thái của Áo, nhãn sinh thái Bắc Âu và nhãn sinh thái của EU. Thêm vào đó để có nhãn sinh thái cho các sản phẩm của mình, công ty này cũng áp dụng cơ chế dán nhãn môi trường tự nguyện theo chương trình quản lý môi trường của EU.

Ông Sami Lundgren - Giám đốc cơ quan dãn nhãn sinh thái UPM cho biết: “Hệ thống phổ biến nhất hiện nay là cơ chế quản lý và chứng nhận tự nguyện EU (EMAS). Mặc dù EMAS còn một số vấn đề nhưng tôi cho rằng nó xứng đáng để các công ty theo đuổi nhằm cung cấp các thông tin đã được xác nhận và tin cậy đến khách hàng”.

Vậy tiếp theo nhãn sinh thái sẽ ở đâu? Theo ông Antonio Mancini - phụ trách giám sát “lợi dụng nhãn sinh thái” tại Cơ quan cạnh tranh Italia cho biết: “Có sự nhầm lẫn lớn trong số đông người tiêu dùng do số lượng cơ chế và loại nhãn sinh thái hiện nay. Dưới góc độ này, nỗ lực của EU trong việc định nghĩa các tiêu chuẩn và phương pháp chung là rất quan trọng. Tương lai của quy định dán nhãn sinh thái có vẻ như sẽ phụ thuộc vào sự phát triển đầy đủ của các nguyên tắc này”.

Theo http://ecodaily.org - PC

Từ khóa: cơ chế, nhãn sinh thái, chứng nhận, thân thiện, môi trường, sản phẩm xanh