Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Khi Thủ tướng Việt Nam Nguyễn Xuân Phúc có chuyến viếng thăm Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump vào tuần trước tại Nhà Trắng, hai nhà lãnh đạo đã thể hiện quan điểm trái ngược đối với các vấn đề liên quan đến thương mại tự do.

Tổng thống Donald Trump trở thành chủ nhân của Nhà Trắng bằng việc chỉ trích các đối tác thương mại của Hoa Kỳ, bao gồm Việt Nam trong chiến dịch tranh cử của mình, có những hành vi phi cạnh tranh gây tổn hại tới việc làm và lợi ích của nước Mỹ. Trong khi đó, Thủ tướng Phúc thể hiện Việt Nam luôn muốn mở rộng hoạt động giao thương, nhấn mạnh rằng con đường đã giúp đất nước ông thoát khỏi đói nghèo là thông qua hoạt động xuất khẩu. Việt Nam đã hy vọng sẽ đạt được lợi ích thương mại lớn hơn và đạt tốc độ phát triển nhanh hơn nếu tham gia Hiệp định Đối tác thương mại xuyên Thái Bình Dương, thỏa thuận đã từng được Hoa Kỳ bảo trợ trước khi Tổng thống Trump từ bỏ nó vì lý do bảo hộ thương mại trong nước ngay sau khi ông lên năm quyền vào tháng 1. Ngay sau đó, Việt Nam được liệt vào danh sách 16 quốc gia được Tổng thống Trump xem là “quốc gia lừa dối” vì đã làm gia tăng thâm hụt thương mại với Hoa Kỳ.

Tuy vậy, theo tường thuật, Thủ tướng Phúc vẫn muốn thúc đẩy một thỏa thuận thương mại song phương giữa Việt Nam và Hoa Kỳ trong cuộc gặp giữa ông và Tổng thống Trump. Thương mại hai chiều đạt 47 tỷ đô la vào năm 2016, với mức tăng 16% mỗi năm. Hoa Kỳ chiếm đến 14% tổng giá trị thương mại của Việt Nam và là nhà đầu tư lớn thứ tám của nước này với tổng vốn đăng ký đầu tư đạt 10 tỷ đô la với hơn 800 dự án.

Thủ tướng Phúc đã từng nói trong cuộc phỏng vấn trước khi lên đường thăm Hoa Kỳ rằng ông dự định ký những thỏa thuận trị giá “hàng tỷ đô la” với các doanh nghiệp Mỹ trong chuyến thăm của ông.

Tháng trước, Phòng Thương mại Hoa Kỳ tại Việt Nam và Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam đã đồng ý thiết lập Ủy ban các nhà lãnh đạo doanh nghiệp với mục đích thúc đẩy một thỏa thuận thương mại song phương giữa Việt Nam và Hoa Kỳ. Các bên đều hiểu rằng việc đạt được một thỏa thuận thương mại là một quá trình lâu dài và khó khăn. Quan điểm trái ngược của nhà lãnh đạo hai quốc gia đối với thương mại tự do cũng là sự thể hiện xu hướng đối nghịch trong quan điểm của hai khu vực Đông và Tây của thế giới về vấn đề này. Những nền kinh tế phát triển của Phương Tây ngày càng cảm thấy mệt mỏi vì toàn cầu hóa, và mất phương hướng đối với sự phát triển trước tình trạng việc làm tại các quốc gia này ngày càng thu hẹp do cải tiến công nghệ và hoạt động thuê ngoài dù với mức độ thấp hơn.

Các nhà nghiên cứu thuộc Diễn đàn Hợp tác kinh tế châu Á Thái Bình Dương (APEC) đã nhận định rằng thương mại giúp hàng tỷ người tại 21 quốc gia thoát khỏi đói nghèo. Một trong những nước được hưởng lợi lớn từ thương mại đó là Việt Nam – quốc gia đã chứng kiến sự bùng nổ kinh tế từ khi gia nhập APEC, Tổ chức Thương mại thế giới và mở cửa đối với đầu tư nước ngoài. “ Bộ trưởng Công thương Việt Nam Trần Tuấn Anh đã phát biểu trong cuộc họp nhóm với Hoa Kỳ là thành viên vào tuần trước như sau: “Đông Á tiếp tục là khu vực phát triển nhanh và là một khu vực kinh tế năng động của thế giới với xu hướng hội nhập kinh tế giữa các thành viên có tính bền vững”.

Sự hội nhập sâu hơn vào nền kinh tế toàn cầu của Việt Nam, quốc gia với 92 triệu dân là nguyên nhân của việc nước này thăng hạng trong các chỉ số phát triển từ thu nhập cá nhân đến tỷ lệ người dân biết đọc, biết viết và số phần trăm người dân tiếp cận với nước sạch.

Với ngày càng nhiều người dân quan tâm đến dược phẩm, mua sắm và thực phẩm hữu cơ, Việt Nam đã tiến một bước dài từ sau chiến tranh trong thập niên 70 cũng như sự cô lập và đói nghèo trong thập niên 80 của thế kỷ trước. Trong những năm gần đây Việt Nam đã trở thành là một hình ảnh tiêu biểu cho quan điểm chủ nghĩa tư bản trên nền tảng toàn cầu hóa đã giúp xóa bỏ đói nghèo nhanh chóng. Giám đốc của phân ban hỗ trợ chính sách APEC Denis Hew đã thừa nhận vào tháng trước khi ở Hà Nội rằng “Chúng tôi biết tâm lý chống toàn cầu hóa đã và đang mạnh lên từ năm trước”. Ông đã so sánh tâm lý này với trường hợp của Việt Nam, quốc gia đã từ bỏ xu hướng bảo hộ để trở thành một nền kinh tế có thị trường chứng khoán với tốc độ phát triển nhanh nhất khu vực.

 “Việt Nam là một thành viên nổi bật” ông Hew nói.

Điều thích hợp là Việt Nam đang là chủ nhà của APEC trong năm nay, thời điểm các liên minh kinh tế lớn của thế giới đang thuyết phục các thành viên của mình chống lại xu hướng đóng cửa biên giới với thương mại tự do. Trên lý thuyết, quan điểm về thương mại của một quốc gia xã hội chủ nghĩa như Việt Nam đối lập hoàn toàn với những người đang ủng hộ Brexit tại Anh – những người đang muốn hạn chế giao thương với châu Âu lục địa cũng như những quan chức trong chính quyền Tổng thống Trump – những cá nhân muốn thay đổi Hiệp định thương mại tự do Bắc Mỹ - thỏa thuận có tuổi đời hai chục năm. Chủ tịch nước Việt Nam Trần Đại Quang nói về sự chuyển đổi về kinh tế của đất nước ông như sau “nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa đang dần thành hình và phát triển tại Việt Nam”. Người đứng đầu đất nước cũng cho biết thêm Việt Nam cam kết mạnh mẽ đối thương mại xuyên biên giới và tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Một số người Việt Nam cho rằng giá nhân công thấp, cho tới thời điểm này đang giúp việc làm của người Việt trong lĩnh vực sản xuất không bị di chuyển tới các quốc gia khác có hệ thống giá cả rẻ hơn cũng như không bị thay thế bởi các rô – bốt.  Yếu tố nêu trên giúp nước này tránh được cú sốc từ toàn cầu hóa, yếu tố đang gây bất lợi cho người lao động làm việc trong khu vực sản xuất tại Hoa Kỳ và châu Ậu. Thông qua việc mở rộng quan hệ với Hoa Kỳ, châu Âu và trong nội khối Cộng đồng các quốc gia Đông Nam Á, Việt Nam cũng muốn giảm sự phụ thuộc vào thuộc vào thương mại và đầu tư từ Trung Quốc, quốc gia chiếm tới 21% tổng lượng thương mại và đứng vị trí số một trong số các đối tác thương mại của Việt Nam. Ông Hew và các quan chức khác của APEC tin rằng sự gia tăng các quan điểm tiêu cực đối với toàn cầu hóa một phần do thiếu thông tin về những lợi ích do toàn cầu hóa mang lại. Để tránh xảy ra tâm lý tiêu cực vừa nêu, các nhà làm chính sách của Việt Nam đã nhận định rằng phát triển kinh tế phải bao gồm cả người lao động chân tay, phụ nữ, doanh nghiệp nhỏ cũng như các nhóm đối tượng khác đang bị lãng quên.

Đang có những “quan điểm trái ngược và đối nghịch nhau” về thương mại, Bộ trưởng Anh nói, nhấn mạnh rằng “Điều đó cho thấy hội nhập không phải lúc nào cũng mang lại sự phát triển bền vững”. Nhằm tránh những bất đồng lớn, Tổng thống Trump dự định đáp lễ chuyến thăm của Thủ tướng Phúc bằng việc tham dự Hội nghị APEC vào tháng 11 tại Việt Nam. Câu hỏi về việc liệu chuyến viếng thăm của Tổng thống Trump đến Hà Nội vào cuối năm có đi kèm với đề xuất về một hiệp định thương mại song phương hay không, đến nay vẫn chưa có lời đáp.

Nguồn: Dailytimes – LA

Từ khóa : thủ tướng Phúc, giới thiệu, tổng thống Trump, điều gì, thương mại tự do