Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Khi Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump rút khỏi thỏa thuận thương mại tự do giữa 12 quốc gia vào cuối tháng 1, kế hoạch kinh doanh của Rose Tran, một nhân viên ngân hàng đã bỏ việc để thành lập doanh nghiệp riêng tại Việt Nam, đã đảo lộn hoàn toàn.

Cô Trần đã huy động khoản tiền 50 triệu đô la để xây dựng một nhà máy sản xuất veston tại thành phố Hồ Chí Minh, với hy vọng sản phẩm của mình có thể xâm nhập dễ dàng vào thị trường Hoa Kỳ - lợi thế do Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương mang lại. Tuy nhiên, hiện tại, cô Trần đã phải thốt lên “Chúng tôi thất vọng hoàn toàn” – cô đang phải vật lộn để định hướng lại chiến lược kinh doanh của mình và chi trả các khoản nợ.

Gần 5 tháng sau, các chuyên gia thương mại đang theo dõi cuộc gặp giữa Tổng thống Trump và Thủ tướng Việt Nam Nguyễn Xuân Phúc để có những định hướng ban đầu về cách thức mà chính quyền mới của Hoa Kỳ xử lý các mối quan hệ với những nước như Việt Nam – quốc gia đang dựa vào các nhà xuất khẩu như cô Trần để phát triển và mang lại sự thịnh vượng cho nền kinh tế của đất nước.

Việt Nam đạt mức tăng trưởng 6%/năm trong một thập kỷ thông qua việc cung cấp nguồn sản xuất giá rẻ cho các công ty như Nike và Samsung Electronics. Các nhà kinh tế cho rằng thông qua TPP, Hiệp định mà Hoa Kỳ đã rút lui, Việt Nam có thể nâng mức tăng trưởng của toàn nền kinh tế lên ít nhất 8% năm – nhiều hơn bất kỳ quốc gia thành viên nào của TPP. Việt Nam cũng nhìn nhận thỏa thuận vừa nêu là một động lực phát triển đối với đất nước và giúp ngăn cản sự trỗi dậy của Trung Quốc thông qua sự hiện diện của Hoa Kỳ với tư cách thành viên của Hiệp định.

Các chuyên gia thương mại quốc tế cho rằng Thủ tướng Phúc hy vọng có thể khởi động các cuộc hội đàm nhằm thay thế TPP bằng một thỏa thuận song phương; các hiệp định giữa quốc gia với quốc gia theo như lời Tổng thống Trump sẽ có lợi hơn các thỏa thuận đa phương.

 “Việt Nam mong muốn tìm hiểu quan điểm của Hoa Kỳ liên quan đến vấn đề thương mại”, “Hà Nội muốn biết những lợi ích từ các hiệp định song phương Hoa Kỳ có thể đạt được mà TPP đã không thể cung cấp, “Liệu chúng ta có thể từ bỏ TPP?” John Goyer, Giám đốc cấp cao khu vực Đông Nam Á của Phòng Thương mại Hoa Kỳ tại Washington nêu quan điểm.

Giới thạo tin cho biết các quan chức chính quyền Trump nhìn nhận rằng một thỏa thuận thương mại song phương giữa Việt Nam và Hoa Kỳ là khả thi, tuy nhiên, điều này chỉ có thể được tính đến khi các vấn đề được ưu tiên cao hơn như đàm phán lại Hiệp định thương mại tư do Bắc Mỹ, và những vấn đề liên quan đến các thỏa thuận với nước Anh hoặc Nhật Bản được giải quyết.

Hôm thứ Ba, Đại diện thương mại Mỹ Robert Lighthizer đã coi Việt Nam là một quốc gia hưởng lợi bất cân xứng từ hoạt động thương mại với Hoa Kỳ; hàng hóa từ Việt Nam xuất sang Mỹ nhiều hơn chiều ngược lại. Ông Lighthizer đã nhấn mạnh đến khoản thâm hụt thương mại 32 tỷ đô la Mỹ trong cuộc gặp giữa ông và Thủ tướng Phúc.

Ông Lighthizer nói “Chiều hướng gia tăng thâm hụt trong quan hệ thương mại giữa chúng ta là một thách thức mới”.

Nhận ra mối quan ngại này, Thủ tướng Phúc đến Washington để thay đổi quan điểm về Việt Nam của Tổng thống Trump, người luôn mong muốn có được những thỏa thuận thương mại có lợi cho Hoa Kỳ. Trong chuyến thăm, Thủ tướng Phúc đã công bố một loạt các thỏa thuận với nhiều công ty của Mỹ như với tập đoàn General về việc cung cấp các thành phần cho nhà máy điện trị giá 2 tỷ đô la tại Việt Nam và với một doanh nghiệp liên kết của GE liên quan đến việc bán động cơ máy bay và dịch vụ đi kèm trị giá 3.6 tỷ đô la.

 “Việt Nam đã đặt hàng lớn từ Hoa Kỳ những thương vụ lên đến nhiều tỷ đô la; điều này mang lại công việc cho người Mỹ và các sản phẩm có chất lượng tốt cho Việt Nam”. Tổng thống Trump đã nói với các phóng viên như vậy trong cuộc hội đàm với Thủ tướng Phúc.

Bắt tay với Tổng thống Trump, Thủ tướng Phúc cũng cho biết ông nghĩ rằng cuộc gặp “mang lại kết kết quả tích cực, mở ra con đường lớn cho việc nâng cao hợp tác giữa Việt Nam và Hoa Kỳ”.

Một số nhà kinh tế nhận định rằng ngay cả khi giảm nhập khẩu từ các quốc gia như Việt Nam, không có gì chắc chắn rằng hoạt động sản xuất sẽ quay về Hoa Kỳ nơi có chi phí sản xuất cao.

Bên cạnh đó, hợp tác thương mại với Việt Nam sẽ mang lại lợi ích về an ninh đối với Hoa Kỳ, một chuyên gia về chính sách đối ngoại nhận định. Cả hai quốc gia đều quan ngại về sự trỗi dậy của Trung Quốc, quốc gia đã trải qua nhiều cuộc chiến tranh với Việt Nam. Quan hệ giữa Việt Nam với Hoa Kỳ - sau thời kỳ lạnh nhạt sau chiến tranh Việt Nam đã nồng ấm trở lại. Năm ngoái, Hoa Kỳ đã dỡ bỏ lệnh cấm bán vũ khí sát thương cho Việt Nam.

Theo quan chức ngoại giao trong khu vực, gần đây, các nhà ngoại giao Việt Nam đã kêu gọi các quốc gia Đông Nam Á khác tham gia cuộc tập trận chung với Hoa Kỳ mặc dù có sự phản đối từ Trung Quốc.

Ernie Bower, chủ tịch của Bower Group, một tổ chức nghiên cứu về châu Á Thái Bình Dương đã phát biểu rằng “Trong số các quốc gia châu Á, Việt Nam là nước quan ngại nhất về Trung Quốc”.

Cũng theo một chuyên về thương mại, ký kết thỏa thuận thương mại với các quốc gia khác là chiến lược của Việt Nam nhằm hạn chế sự phụ thuộc vào Trung Quốc. Trung Quốc đang thúc đẩy Hiệp định đối tác kinh tế toàn diện khu vực mà không có sự tham gia của Hoa Kỳ, đồng thời cung cấp các khoản vay và dự án hạ tầng khắp khu vực.

Việt Nam đang trong giai đoạn cuối trong việc đưa thỏa thuận thương mại với Liên minh châu Âu vào thực thi. Các quốc gia tham gia TPP cũng đang xem xét một thỏa thuận không có sự tham gia của Hoa Kỳ, một bước đi giữ cho Hiệp định tồn tại và cho phép Mỹ tái tham gia sau này.

Nhà kinh tế Phạm Chi Lan, người đã sinh người con trai duy nhất của mình trong hầm trú bom giữa cuộc ném bom của Hoa Kỳ vào thập niên 70 đã kêu gọi hợp tác sâu rộng hơn với Hoa Kỳ và hướng tới một nền kinh tế mở và mang đặc tính thị trường hơn đối với Việt Nam. Bà Lan và những người khác mong muốn các nhà lãnh đạo của Việt Nam thực thi các cam kết mà nước này đã đồng ý thực hiện theo TPP để tiếp tục giữ nhịp độ tăng trưởng của đất nước.

Bà cũng cho rằng thực thi cam kết bao gồm cả việc thúc giục các doanh nghiệp nhà nước hoạt động kém hiệu quả bán các lĩnh vực kinh doanh không trọng điểm và khiến các doanh nghiệp này chịu sức ép nhiều hơn từ cạnh tranh, “Thật là khó để thúc đẩy việc này khi thiếu vắng TPP, tuy nhiên chúng ta phải thực hiện theo cam kết”, bà nói thêm.

Tại công xưởng may của mình, cô Trần đang phác thảo chiến lược kinh doanh mới hậu TPP. Để đáp ứng yêu cầu về tỷ lệ thành phần nội địa theo các cam kết của TPP, cô Trần đã nhập khẩu máy dệt đắt tiền từ Châu Âu, cô cũng thuê một chuyên gia Ý để vận hành máy móc và tìm cho chuyên gia này một người phiên dịch. Những dự định đã không thành hiện thực, tuy nhiên, cô vẫn hy vọng rằng các máy móc hiện đại có thể giúp cô ký kết được những hợp đồng với các khách hàng yêu cầu chất lượng cao. Định hướng kinh doanh này đã mang lại kết quả, LTEX hện giờ đang sản xuất veston cho một vài nhãn hiệu tại châu Âu.

Khẩu hiệu kinh doanh mới của công ty là “Sản xuất tại Việt Nam với chất lượng Ý và tiêu chuẩn Nhật Bản”.

Cô Trần cũng tự tin rằng “TPP không trở thành hiện thực tuy vậy chúng tôi nghĩ rằng mình có thể chinh phục thị trường Mỹ bằng chất lượng”.

Nguồn: Foxbusiness – LA

Từ khóa: Việt Nam, tìm kiếm, giải pháp thương mại, Hoa Kỳ