Theo báo cáo Các Xu hướng và Chỉ số chính trong Thương mại quốc tế năm 2016 do UNCTAD phát hành vào ngày 22 tháng 12, cho thấy các xu hướng bất thường trong thống kê thương mại quốc tế chính là nguyên nhân của việc tăng trưởng thương mại trì trệ, chẳng hạn như giá trị thương mại hàng hóa và dịch vụ toàn cầu giảm ngay khi nền kinh tế toàn cầu tăng trưởng trong năm 2015.
Trong suốt giai đoạn tăng trưởng kinh tế, năm 2015 là năm đầu tiên kể từ năm 2001, giá trị thương mại suy giảm. Tuy nhiên, báo cáo của UNCTAD cho thấy sản lượng thương mại vẫn tăng khoảng 1,5%.
Trong khi nhiều doanh nghiệp xuất khẩu phải đối phó với tình trạng giá cả hàng hóa thấp nhưng họ không thấy có sự suy giảm về sản lượng xuất khẩu. Mặc dù sự tăng trưởng phù hợp với các xu hướng kinh tế nói chung. Thế nhưng, vẫn còn tồn tại một vài lý do đáng lo ngại như sau:
Thứ nhất, mức tăng trưởng sản lượng thương mại vẫn dưới mức tăng trưởng chung của nền kinh tế thế giới, điều này hiếm khi xảy ra trong vài thập kỷ qua và chỉ xảy ra trong thời kỳ suy thoái kinh tế năm 2001 và năm 2009.
Thứ hai, sản lượng thương mại không ổn định, cho thấy biến động đáng kể trong năm 2015 giữa các quốc gia. Toàn bộ sản lượng thương mại của thế giới đã tăng lên, nhưng thực tế đối với nhiều quốc gia sản lượng thương mại lại giảm.
Cuối cùng, dù sự tăng trưởng tự nhiên trong thương mại quốc tế có tiếp tục diễn ra trong môi trường kinh tế giảm phát hay không là một điều gây tranh cãi. Việc lợi nhuận bị giảm sút, nhiều doanh nghiệp xuất khẩu không thể duy trì vị thế của mình trên thị trường trong thời gian dài.
Sự sụt giảm mạnh trong thương mại quốc tế là kết quả từ nhiều yếu tố, cả danh nghĩa và cấu trúc.
Hàng hóa giảm giá và việc đồng đô la Mỹ tăng giá đã góp phần cho sự sụt giảm danh nghĩa trong thương mại thế giới, với giá dầu ở mức bình quân hơn 100 USD/ thùng năm 2014 còn khoảng 50 USD/ thùng vào năm 2015. Chỉ số đồng đô la theo trọng số thương mại tăng gần 15% giữa năm 2014 và năm 2015.
Nhưng các yếu tố giảm phát có thể chỉ giải thích sự sụp đổ thương mại vào năm 2015. Trên thực tế, sự suy giảm trong giá cả hàng hóa chỉ bằng một nửa sự suy giảm năm 2015 trong thương mại thế giới.
Sự tăng trưởng chậm từ năm 2012 đến năm 2014 và sự sụt giảm trong thương mại hàng hóa và dịch vụ năm 2015 đề xuất sự thay đổi các động thái phía sau quá trình hội nhập quốc tế. Chỉ số thường được sử dụng nhất để đánh giá xu hướng toàn cầu hóa - tỷ lệ giữa giá trị của thương mại thế giới trên GDP toàn cầu – biểu thị sự sụt giảm trong việc phụ thuộc lẫn nhau về kinh tế.
Một phần lý do đối với vấn đề này là các chuỗi giá trị toàn cầu đang được rút ngắn. Nhiều quốc gia, bao gồm cả những quốc gia trong khu vực Đông Nam Á đang chuyển dây chuyền sản xuất từ nước ngoài trở về lại trong nước và hợp nhất quy trình sản xuất.
Nguồn: unctad.org – XM.
Từ khóa: UNCTAD, đưa ra, nguyên nhân, việc tăng trưởng thương mại, trì trệ.
