Duy trì triển vọng về chi phí thương mại

0 tim duy

Các nhà kinh tế học đang dần nhận ra có một số quan điểm sai lầm về thương mại trong quá khứ. Ví dụ, thương mại có khả năng khiến mọi người giàu có hơn, nhưng điều này không đồng nghĩa với việc chắc chắn khả năng này phải diễn ra (ít nhất là không nhờ sự giúp đỡ từ các chính trị gia).

Nghiên cứu mới kể trên, cộng thêm các vụ huyên náo chính trị trong năm nay đang phản ánh rõ nét những vấn đề này trong giới chuyên gia kinh tế, đây là một dấu hiệu tốt. Tuy nhiên, nhà kinh tế học Tim Duy đã trích dẫn ý kiến của Noah Smith như sau trong bài viết về những ảnh hưởng của chính sách thương mại Mỹ:

“Vào những năm 1990 và 2000, Mỹ mở cửa thị trường cho hàng hóa Trung Quốc, đầu tiên là với chế độ đãi ngộ tối huệ quốc, sau đó ủng hộ Trung Quốc gia nhập WTO. Cuộc cạnh tranh tất yếu từ hàng hóa Trung Quốc giá rẻ đã góp phần tạo nên sự mất cân bằng sâu sắc ở Mỹ, đi ngược lại nhiều quyền lợi lao động của những năm 1990 và dẫn tới việc lương lao động thấp đi. Tuy nhiên chính sự hy sinh của một bộ phận trong số 90% dân số Mỹ đã tạo điều kiện cho một phần lớn dân cư Trung Quốc thoát khỏi cảnh đói nghèo và trở thành quốc gia có thu nhập trung bình.”

Phi công nghiệp hóa là một đặc điểm rõ ràng trong đời sống kinh tế của thế giới thịnh vượng trong vòng một thế kỷ nay. Quá trình đó lại thường ảnh hưởng xấu tới cộng đồng. Công nghệ đóng một vai trò rất quan trọng ở đây, không đơn giản là chỉ thông qua việc tự động hóa mà thôi; công nghệ đã cho phép các công ty di chuyển nhà máy đến những nơi có chi phí lao động thấp và dĩ nhiên các công ty tận dụng rất tốt điều này trong một khoảng thời gian rất dài.

Trong tác phẩm American Pastoral, Philip Roth đã mô tả một Newark bị rút ruột cả về kinh tế lẫn xã hội bởi phi công nghiệp hóa: đặc biệt là do các công ty đã di chuyển sản xuất từ Newark sang Puerto Rico vào những năm 1960 và 1970. Đây quả là một điều đau đớn cho Newark! Nghèo đói và thất nghiệp ở thành phố đã diễn ra trong nhiều thập kỷ. Những thay đổi về xã hội do quá trình phi công nghiệp hóa đã dẫn tới những cuộc bạo động vào năm 1967.

Và nếu không phải là Puerto Rico thì cũng là quốc gia khác, hoặc nhà nước khác. Sự chuyển dời của các nhà máy từ Đông Bắc và Trung Tây về miền Nam (là nơi có mức lương thấp, mức thuế và luật lao động thuận lợi hơn) đã gây nên những thách thức cho cộng đồng trong suốt một thời gian dài trước khi Trung Quốc gia nhập WTO. Nếu như Trung Quốc không nổi lên trong hai thập kỷ qua, thì công nhân Mỹ sẽ đối mặt với ít áp lực hơn, tuy nhiên điều này không đồng nghĩa với việc họ không gặp phải áp lực nào.

Thứ hai, để chứng minh việc thí điểm chính sách là sai lầm thì cần xóa bỏ một loạt các lợi ích được tạo ra từ quá trình tự do hóa với Trung Quốc. Hàng hóa giá rẻ hơn đã mang lại cho người tiêu dùng Mỹ nhiều ích lợi. Tương tự, phúc lợi đối với người Trung Quốc cũng rất quan trọng. Vào năm 1993, thời điểm bắt đầu của nhiệm kỳ chính quyền Clinton, GDP bình quân đầu người thực tế của Trung Quốc (theo phương pháp ngang giá sức mua – PPP) không đạt được tới 1,500 USD. Điều này có nghĩa là nó chỉ nhỉnh hơn một chút so với mức thu nhập hiện tại của Eritrea.

Năm 2001, khi chính quyền Clinton kết thúc, thu nhập của Trung Quốc đã tăng lên khoảng 3,200 USD, hay nói cách khác là chỉ dưới mức thu nhập hiện tại của Kenya một chút. Ngược lại, ngày nay Trung Quốc giàu ngang ngửa với Brazil, với mức thu nhập khoảng 15,000 USD. Đó là một sự cải thiện đáng ngạc nhiên và vô cùng to lớn trong cuộc sống của 1.3 tỷ người Trung Quốc.

Một vài khía cạnh trong tổng thể sự phát triển thần kỳ đó không phụ thuộc gì vào việc gia nhập WTO, và cũng không xuất phát từ việc đồng tiền bị định giá thấp. Tuy nhiên, chúng ta càng không thể bỏ qua sự tăng trưởng thương mại đã góp phần to lớn trong việc giảm bớt số người nghèo suốt hai thập kỷ qua. Rất xin lỗi khi phải nói rằng: đó là vấn đề.

Thứ ba, Mỹ đã bỏ qua rất nhiều chính sách cơ hội lớn có thể giúp nền kinh tế vận hành một cách hợp lý và công hơn suốt hơn 20 năm qua, trong khi đó nó lại diễn ra theo một cách khác trong điều kiện không có quá trình thương mại tự do với Trung Quốc.

Việc bãi bỏ quy định tài chính vào cuối thập niên 1990 và đầu thập niên 2000, những khung thuế nặng nhất của những năm 2000, và quyết định cho phép lượng tiết kiệm thừa trên thế giới chảy vào các khoản nợ thế chấp thay vì trái phiếu chính phủ phát hành nhằm kêu gọi vốn cho cơ sở hạ tầng,… tất cả những điều này làm cho nền kinh tế Hoa Kỳ trở nên bấp bênh hơn, và những người lao động ít kỹ năng hầu như không thể có được công việc khá.

Tuy nhiên, việc rút ra kết luận thương mại là kẻ thù của sự giàu có dựa trên những hiện tượng diễn ra gần đây là không chính xác. Thật ra, việc không xem trọng phúc lợi của những người dân bình thường mới cần phải ngăn chặn.

Nguồn: R.A. | Washington - www.economist.com – TM

Từ khóa: duy trì, triển vọng, chi phí thương mại