Cam kết về thương mại điện tử trong TPP và EVFTA

thương mại điện tử

Thương mại điện tử, thực hiện hoạt động thương mại trên môi trường và thông qua các công cụ điện tử, là hình thức hoạt động thương mại hiện đại, có ảnh hưởng mạnh mẽ tới tất cả các lĩnh vực sản xuất kinh doanh cũng như trao đổi thương mại. Việc tạo ra những khung khổ pháp lý an toàn và môi trường thuận lợi cho sự phát triển của thương mại điện tử là điều kiện quan trọng để thúc đẩy thương mại điện tử, qua đó thúc đẩy sự phát triển của hoạt động sản xuất kinh doanh. Đây là lý do mà thương mại điện tử từ chỗ là chủ đề hầu như không được đề cập trong khuôn khổ các Hiệp định của WTO, các FTA truyền thống, trong một thập kỷ trở lại đây lại trở thành lĩnh vực rất được chú ý trong đàm phán FTA, đặc biệt là các FTA thế hệ mới.

Do đó, không khó lý giải khi thương mại điện tử là vấn đề được đề cập trong cả TPP (Chương 14 về Thương mại điện tử) và EVFTA (Chương 8 về Dịch vụ, Đầu tư và Thương mại điện tử) và nội dung của các cam kết đều tập trung vào việc tạo ra một môi trường an toàn, thuận lợi cho các chủ thể tham gia (bao gồm cả người bán, người mua và cung cấp môi trường điện tử trung gian).

Cam kết về thương mại điện tử trong TPP

Chương thương mại điện tử trong TPP không đề cập tới tất cả các vấn đề của thương mại điện tử mà chỉ tập trung vào 03 nhóm vấn đề cốt lõi cho sự phát triển của thương mại điện tử, bao gồm:

Thứ nhất là các cam kết liên quan tới chính sách đối với thương mại điện tử. Nhóm này bao gồm một số các kết cụ thể về chính sách của Nhà nước đối với các hoạt động thương mại điện tử, theo hướng tạo điều kiện và thúc đẩy hoạt động này, trong đó đáng chú ý có:

- Cam kết không đánh thuế xuất nhập khẩu đối với vệc truyền dẫn điện tử;

- Cam kết không phân biệt đối xử giữa các sản phẩm kỹ thuật số tương tự nhau;

- Cam kết thừa nhận giá trị pháp lý của chữ ký số và tôn trọng quyền tự do thỏa thuận phương thức ký số.

Thứ hai là nhóm cam kết liên quan tới bảo vệ người tiêu dùng. Nhóm này bao gồm cam kết ban hành các quy định pháp luật để:

- Bảo vệ người tiêu dùng trên môi trường mạng trước các hành vi gian lận, lừa đảo trong thương mại điện tử.

- Bảo vệ thông tin cá nhân của người dùng trong thương mại điện tử

- Xử lý tin quảng cáo rác (như buộc chủ thể phát tin nhắn phải cho phép người nhận hủy việc nhận, yêu cầu chỉ được phát tin nhắn nếu đã được người nhận đồng ý…)

Thứ ba nhóm các cam kết về tôn trọng tự do của các chủ thế tham gia thương mại điện tử. Đây là nhóm có nhiều cam kết đối với Việt Nam là rất mới, ví dụ

- Cam kết bảo đảm quyền tự do của người kinh doanh trên môi trường điện từ (cam kết cho phép chuyển thông tin qua biên giới bằng phương tiện điện tử phục vụ cho hoạt động kinh doanh; không bắt buộc một thương nhân nước ngoài kinh doanh thương mại điện tử phải đặt máy chủ tại Việt Nam hoặc sử dụng máy chủ tại Việt Nam mới cho kinh doanh thương mại điện tử; không đặt điều kiện buộc phải chuyển giao, cho phép tiếp cận mã nguồn của phần mềm để đổi lấy quyền nhập khẩu, phân phối, bán hoặc sử dụng phần mềm hoặc sản phẩm chứa phần mềm đó trên lãnh thổ Việt Nam…);

- Cam kết bảo đảm quyền tự do của người tiêu dùng trên môi trường điện tử (ghi nhận lợi ích của người tiêu dùng trong việc có thể tiếp cận và sử dụng dịch vụ và chương trình ứng dụng mà mình lựa chọn trên Internet; có thể kết nối với các thiết bị đầu cuối, tiếp cận thông tin trên mạng lưới quản lý của nhà cung cấp dịch vụ Internet…)

Có thể nói, các cam kết TPP đã đặt ra những khung khổ mới, an toàn, có thể dự đoán trước, tự do và thuận lợi cho các hoạt động thương mại điện tử ở Việt Nam, bảo vệ được quyền và lợi ích của các chủ thể tham gia các hoạt động này đồng thời đặt ra những tiêu chuẩn nhất định cho sự can thiệp hành chính của Nhà nước vào các hoạt động thương mại điện tử.

Cần lưu ý rằng trong số các cam kết về thương mại điện tử trong TPP, nhiều cam kết liên quan tới nhiều vấn đề tthuộc về phpá luật nội địa chung và do đó để thực thi Việt Nam sẽ phải sửa đổi các quy định tương ứng, áp dụng chung cho tất cả các chủ thể, không phân biệt chủ thể mang quốc tịch TPP hay không (ví dụ các quy định liên quan tới bảo vệ người tiêu dùng, thừa nhận giá trị chữ ký số…).

Cam kết về thương mại điện tử trong EVFTA

EVFTA không có một Chương riêng về thương mại điện tử mà quy định thành một nội dung của Chương về Dịch vụ, Đầu tư và Thương mại điện tử. Các cam kết về thương mại điện tử trong EVFTA cũng đơn giản hơn nhiều so với TPP và về cơ bản không có nội dung nào vượt quá/khác biệt so với TPP.

Cụ thể, EVFTA chỉ nhấn mạnh một số nguyên tắc về thương mại điện tử, ví dụ:

- Không đánh thuế đối với các hoạt động truyền dẫn điện tử

- Hợp tác trong giải quyết các vấn đề phát sinh liên quan tới thương mại điện tử như công nhận chữ ký số và thúc đẩy dịch vụ chữ ký số, trách nhiệm của nhà cung cấp dịch vụ trung gian truyền dẫn, lưu trữ dữ liệu điện tử, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trong môi trường thương mại điện tử, xử lý tin nhắn rác…

TTWTO-NT Tổng hợp từ “Dự thảo Báo cáo Nghiên cứu “Nhận diện rủi ro về chính sách đối với ngành bán lẻ Việt Nam trong bối cảnh hội nhập TPP và EVFTA””.

Nguồn : TTWTO

Từ khóa : Cam kết, về thương mại điện tử, trong TPP, và EVFTA.