Chìa khóa quyết định hưởng ưu đãi thuế quan

thuế

Gần đây, các doanh nghiệp dệt may trong nước sẽ được hưởng ưu đãi thuế quan khi nước ta tham gia các hiệp định tự do thương mại (FTA). Song, điều này không hề đơn giản nếu doanh nghiệp không nhận thức đầy đủ và thỏa mãn yêu cầu về quy tắc xuất xứ (CO). Trong khi đây chính là cánh cửa, là chìa khóa quyết định việc doanh nghiệp dệt may trong nước có thực sự được hưởng mức thuế ưu đãi trong các FTA. Đó là nhận định của Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu, Bộ Công thương Trần Thanh Hải tại Hội thảo cung cấp thông tin tận dụng quy tắc xuất xứ do Bộ Công thương và Sở Công thương TP Hà Nội tổ chức sáng 6.4.

Tiêu chí xuất xứ chặt chẽ

Cũng như nhiều quốc gia, nước ta sử dụng song song hai hệ thống CO: CO ưu đãi và không ưu đãi. CO ưu đãi áp dụng đối với những loại hàng hóa đáp ứng yêu cầu và được hưởng thuế quan ưu đãi tại các nước đối tác nhập khẩu theo cam kết trong các FTA đã ký kết. CO không ưu đãi áp dụng đối với những hàng hóa chỉ xác định xuất xứ, nguồn gốc và không được hưởng thuế quan ưu đãi khi nhập khẩu sang nước đối tác. Để thực sự được hưởng ưu đãi thuế quan các doanh nghiệp xuất khẩu trong nước cần phải đáp ứng các yêu cầu CO ưu đãi. Loại hình CO này được cung cấp căn cứ trên các cam kết đa phương (ASEAN, ASEAN+), song phương (FTA giữa Việt Nam và Nhật Bản, Hàn Quốc hay Chile) và đơn phương (GSP: nước nhập khẩu cam kết đơn phương cho phép nước xuất khẩu được hưởng thuế quan ưu đãi, như EU hiện cam kết cho các nước đang phát triển trong đó có Việt Nam được hưởng ưu đãi thuế quan). Trên thực tế, các cam kết ưu đãi thuế quan sẽ bị vô hiệu hóa nếu doanh nghiệp dệt may không thể đáp ứng yêu cầu CO.

Cơ chế thực thi chứng nhận CO ưu đãi thường phức tạp hơn, với các tiêu chí xuất xứ rất chặt chẽ, còn những CO không ưu đãi có yêu cầu lỏng và đơn giản hơn, chủ yếu chỉ xác định nguồn gốc xuất xứ của sản phẩm. Hiện nay, CO ưu đãi đang được tổ chức cấp bởi các phòng quản lý xuất nhập khẩu khu vực được ủy quyền, Ban Quản lý các khu kinh tế, khu công nghiệp được ủy quyền và Phòng Thương mại và công nghiệp Việt Nam.

Tuy nhiên, đại diện Cục Xuất nhập khẩu Bộ Công thương cho rằng, các doanh nghiệp dệt may nội hiện mới chỉ biết đến việc sẽ được hưởng ưu đãi thuế quan khi nước ta tham gia các FTA mà chưa có nhận thức, hiểu biết đầy đủ về đáp ứng các yêu cầu CO, nhất là CO ưu đãi. Đây là điểm yếu và bất lợi đối với doanh nghiệp dệt may nội trong bối cảnh hội nhập sâu. Cụ thể, nếu không đáp ứng yêu cầu và không được cấp CO ưu đãi, mức thuế các doanh nghiệp phải chịu có thể lên đến khoảng 18% thay vì hưởng 0% nếu có CO ưu đãi. Hơn nữa, nếu không có đội ngũ nhân lực chuyên sâu về CO, doanh nghiệp sẽ phải xin cấp CO từ cơ quan chức năng liên quan, mất thời gian và chi phí làm thủ tục. Nếu doanh nghiệp tự cấp CO không đủ nhân lực về vấn đề này có thể sẽ đối mặt với các án phạt từ đối tác nhập khẩu như tạm dừng ưu đãi để điều tra khi phát hiện lượng xuất khẩu tăng đột biến sang thị trường đó; hay tiến hành quản lý lỗi hành chính và tăng cường cơ chế xác minh xuất xứ, tăng cường hậu kiểm, xác minh hồ sơ nhà nhập khẩu. Thậm chí phạm vi áp dụng không chỉ đối với doanh nghiệp vi phạm và còn cả đối với ngành hàng. Khi đó, các doanh nghiệp nhập khẩu trong nước sẽ buộc phải đền bù đối với mặt hàng vi phạm và cả thuế quan được hưởng ưu đãi từ CO đã cấp lỗi.

Bảo đảm đáp ứng CO của từng FTA

Câu hỏi đặt ra đối với các doanh nghiệp dệt may hiện nay là làm cách nào để được hưởng mức ưu đãi thuế quan lý tưởng của FTA (0%)? Các chuyên gia tại Hội thảo cùng chung nhận định rằng, phương thức duy nhất mà các doanh nghiệp dệt may cần làm là bảo đảm hàng hóa sản xuất đáp ứng được CO được thiết kế riêng cho mỗi FTA. Bởi việc đàm phán thuế quan và đàm phán CO luôn song hành; không có đàm phán quy tắc xuất xứ thì đàm phán ưu đãi thuế quan cũng trở nên vô nghĩa, muốn hưởng ưu đãi phải thỏa mãn yêu cầu về CO.

Các doanh nghiệp cần hiểu được tầm quan trọng của CO ưu đãi. Đây là phương thức xác định hàng hóa nhập khẩu có đủ điều kiện để hưởng ưu đãi thuế quan và cũng là căn cứ pháp lý quan trọng nhất để hưởng thuế quan ưu đãi từ nước nhập khẩu được biết hàng hóa đến từ đâu. Ngoài ra, CO ưu đãi được biết đến như là cơ sở bảo đảm sự cân bằng giữa “thuận lợi hóa thương mại” và “phòng tránh gian lận thương mại”. CO cũng chính là thước đo mức độ, khả năng tận dụng ưu đãi của doanh nghiệp từ các nước thành viên FTA. Đại diện Cục Xuất nhập khẩu, bà Bùi Kim Thùy nhấn mạnh, doanh nghiệp dệt may cần nhìn nhận kim ngạch xuất khẩu cao không phải là yếu tố đặc biệt quan trọng trong thành công kinh doanh mà bao nhiêu phần trăm trong đó được hưởng ưu đãi thuế quan đó mới là yếu tố thực sự quan trọng. Việc đáp ứng yêu cầu CO ưu đãi sẽ giúp doanh nghiệp hưởng ưu đãi thuế quan; từ đó thúc đẩy sản xuất, xuất nhập khẩu sang các nước thành viên FTA và góp phần thu hút vốn đầu tư nước ngoài vào trong nước.

Đại diện Công ty TNHH Công nghệ da giày: Các doanh nghiệp chủ yếu quan tâm tập trung vào những thay đổi của thị trường nước xuất khẩu khi nước ta chính thức tham gia các FTA. Bởi ngành dệt may, da giày hiện đang có kim ngạch xuất khẩu cao vào những thị trường này. Việc đáp ứng các yêu cầu về quy tắc xuất xứ là yếu tố quan trọng để có thể tận dụng ưu đãi thuế quan, bởi những FTA thế hệ mới có yêu cầu cao hơn, chặt chẽ hơn về vấn đề này. Muốn tăng kim ngạch doanh nghiệp phải hiểu được thị trường và quy định về quy tắc xuất xứ của thị trường thì mới có thể điều chỉnh sản xuất một cách phù hợp, tận dụng tối đa ưu đãi và tối ưu hóa doanh thu của doanh nghiệp mình.

Đại diện Cục Xuất nhập khẩu, Bộ Công thương, bà Bùi Kim Thùy: Doanh nghiệp dệt may đáp ứng yêu cầu CO ưu đãi có nghĩa nguyên liệu sản xuất thành phẩm (từ sợi (TPP)/từ vải (AJCEP/VJEPA/VN-EU FTA) phải có xuất xứ trong phạm vi các nước thành viên tham gia những FTA này. Điều này sẽ khuyến khích việc sản xuất, tìm kiếm, sử dụng nguyên liệu trong nước, phát triển vùng nguyên liệu nội địa để từ đó được hưởng ưu đãi thuế quan khi xuất khẩu sang các nước thành viên FTA. Từ đó, góp phần hoàn thiện chuỗi sản xuất dệt may trong nước; lấp đầy các khâu mà Việt Nam hiện còn thiếu và yếu; tạo thêm nhiều việc làm cho người lao động trong nước và nâng cấp hệ thống kỹ thuật, hoàn thiện chuỗi cung ứng giá trị cho ngành dệt may Việt trong hội nhập.

Nguồn : daibieunhandan.vn-Nguyễn Giang

Từ khóa : Chìa khóa, quyết định, hưởng, ưu đãi, thuế quan.