Tổng hợp hoạt động của WTO trong tháng 3/2016

WTO 7

Trong tháng 3/2016, hoạt động của WTO có nhiều diễn biến đáng quan tâm.

Paraguay trở thành nước Nam Mỹ thứ hai phê chuẩn Hiệp định tạo thuận lợi thương mại
Ngày 7/3, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Paraguay Eladio Loizaga đã trình văn bản Paraguay thông qua Hiệp định tạo thuận lợi thương mại (TFA) lên Phó Tổng Giám đốc WTO Yi Xiaozhun. Paraguay đã trở thành quốc gia Nam Mỹ thứ hai phê chuẩn TFA mới của WTO.

Paraguay trở thành thành viên WTO thứ 70 phê chuẩn TFA, là nước thành viên Nam Mỹ thứ 2 sau Guyana và là thành viên đầu tiên của khối thương mại MERCOSUR (Khối thị trường chung Nam Mỹ) phê chuẩn TFA. TFA sẽ có hiệu lực khi 2/3 số thành viên WTO chính thức thông báo chấp thuận hiệp định.

Được phê chuẩn tại Hội nghị Bộ trưởng WTO tại Bali (Indonesia) năm 2013, TFA bao gồm các quy định đẩy mạnh lưu thông và thông quan hàng hóa, kể cả hàng quá cảnh; đề ra các biện pháp hợp tác hiệu quả giữa Hải quan và cơ quan chức năng khác về thuận lợi hóa thương mại và chấp hành thủ tục hải quan. Bên cạnh đó, TFA cũng có những điều khoản hỗ trợ kỹ thuật và xây dựng năng lực trong lĩnh vực này.

Ngoài Paraguay, các thành viên WTO sau đây cũng đã thông qua TFA: Hồng Kông Trung Quốc, Singapore, Hoa Kỳ, Mauritius, Malaysia, Nhật Bản, Australia, Botswana, Trinidad và Tobago, Hàn Quốc, Nicaragua, Niger, Belize, Thụy Sĩ, Đài Loan, Trung Quốc, Liechtenstein, Lào, New Zealand, Togo, Thái Lan, Liên minh châu Âu (thay mặt cho 28 quốc gia thành viên), Cộng hòa Macedonia, Pakistan, Panama, Guyana, Côte d'Ivoire, Grenada, Saint Lucia, Kenya, Myanmar, Na Uy, Việt Nam, Brunei, Ukraine, Zambia, Lesotho, Georgia, Seychelles, Jamaica, Mali và Campuchia.

TFA cũng đề ra các cách thức để các nước đang phát triển và kém phát triển nhất có thể thực thi hiệp định. Lần đầu tiên trong lịch sử Tổ chức thương mại thế giới, yêu cầu thực thi Hiệp định được gắn trực tiếp với năng lực của từng nước. Bên cạnh đó, hiệp định này cũng khẳng định Tổ chức thương mại thế giới phải trợ giúp và hỗ trợ các nước đang phát triển và kém phát triển nhất thực thi TFA.

Trên cơ sở yêu cầu của các nước thành viên đang phát triển và kém phát triển nhất, WTO đã đưa ra kế hoạch thực thi Hiệp định tạo thuận lợi thương mại (TFAF) để đảm bảo rằng các nước này sẽ nhận được sự hỗ trợ cần thiết để gặt hái được đầy đủ những lợi ích của TFA, qua đó, hỗ trợ cho các mục tiêu cuối cùng là tất cả các nước thành viên Tổ chức thương mại thế giới thực hiện đầy đủ TFA. Thông tin chi tiết về TFA được đăng tải tại website: www.TFAFacility.org

Theo Báo cáo của WTO công bố ngày 26/10, khi TFA được thực thi, tổng kim ngạch xuất khẩu hàng hóa toàn cầu có thể tăng thêm 1,000 tỷ USD mỗi năm. Đáng chú ý, các nước đang phát triển sẽ được hưởng lợi đáng kể từ TFA, chiếm hơn một nửa tổng kim ngạch xuất khẩu tăng thêm.

Ấn Độ chính thức đệ đơn kiện lên WTO về phí visa của Mỹ

Theo The World Trade Inside, Ấn Độ đã chính thức đề nghị tham vấn với Mỹ tại Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) liên quan đến chính sách visa (thị thực) của Mỹ và cho rằng các chính sách này vi phạm Thỏa thuận chung về thương mại và dịch vụ.

Phía Ấn Độ nêu rõ Mỹ đã áp dụng các biện pháp gia tăng phí đối với hai loại visa là visa lao động L-1 (cho phép các công ty chuyển đổi lao động tới Mỹ theo hình thức làm việc cho công ty mẹ, công ty chi nhánh hay công ty con), và visa lao động tạm thời đối với người không nhập cư H-1B (cấp cho người lao động có tay nghề cao của nước ngoài muốn làm việc tại Mỹ).
Theo luật mới được Tổng thống Mỹ Barack Obama ký ban hành hồi tháng 12/2015, mức phí đối với hai loại visa trên sẽ tăng lên gấp đôi (L-1 là 4.500 USD, H-1B là 4.000 USD) và có hiệu lực từ năm 2025.

New Delhi cho rằng hành động này vi phạm các quy định trong Thỏa thuận chung về thương mại và dịch vụ, nhằm vào Ấn Độ và các công ty công nghệ của nước này.

Như vậy, với đề nghị trên, Mỹ và Ấn Độ sẽ bắt đầu quá trình tham vấn 60 ngày. Sau giai đoạn này, nếu hai bên không tự tìm ra giải pháp phù hợp, bên khởi kiện sẽ yêu cầu Cơ quan giải quyết tranh chấp lập Ban bồi thẩm để xem xét vụ kiện và thời hạn sẽ là ngày 2/5 tới.

Phản ứng với động thái trên, một người phát ngôn của Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) cho biết Mỹ sẽ xem xét thảo luận với Ấn Độ về chương trình visa H-1B, nhưng nhấn mạnh chương trình visa mới được sửa đổi vừa qua đã được lưỡng viện thông qua và phù hợp với các cam kết của Mỹ trong WTO.

Nhật Bản tài trợ 49.470 USD cho Quỹ tiêu chuẩn và phát triển thương mại thực phẩm, động vật, cây trồng.

Chính phủ Nhật Bản đã đóng góp 49.470 USD (CHF 49.449) cho các hoạt động của Quỹ tiêu chuẩn và phát triển thương mại (STDF) trong năm 2015.

Mục tiêu của quỹ này là giúp các nước đang phát triển và các nước kém phát triển nhất (LDC) thiết lập và thực hiện các tiêu chuẩn vệ sinh và kiểm dịch thực vật (SPS) trong các lĩnh vực an toàn thực phẩm, thú y, bảo vệ thực vật và nâng cao năng lực để đạt được hoặc duy trì khả năng tiếp cận vào thị trường quốc tế.

Tổng giám đốc WTO Roberto Azevêdo cho biết: "Đây là khoản tài trợ mới nhất của Nhật Bản giúp duy trì các công việc hỗ trợ kỹ thuật quan trọng của WTO trong đó có hỗ trợ các nước kém phát triển nhất và các nước đang phát triển nâng cao năng lực thương mại của mình. Tôi hoan nghênh tinh thần quảng đại của Nhật Bản".

Đại sứ Nhật Bản tại WTO Junichi Ihara cho biết: "Thông qua các dự án xây dựng năng lực liên quan đến SPS - bao gồm cả STDF - Nhật Bản giúp các nước đang phát triển cải thiện việc thực hiện các tiêu chuẩn về an toàn thực phẩm, thú y và bảo vệ thực vật để các nước có thể tham gia nhiều hơn, đầy đủ hơn vào hệ thống thương mại đa phương. Thông qua sự đóng góp mới này, Nhật Bản thừa nhận vai trò quan trọng của STDF và các cơ quan thiết lập tiêu chuẩn SPS - cụ thể là Codex, Tổ chức Thú y Thế giới (OIE) và Công ước bảo vệ thực vật quốc tế (IPPC) - trong việc giúp đỡ các nước đang phát triển thúc đẩy tăng trưởng và xóa đói giảm nghèo.

Từ năm 2002, Nhật Bản đã đóng góp tổng cộng CHF 9.994.393 cho các quỹ khác nhau của WTO.
STDF là quỹ đối tác toàn cầu nhằm nâng cao nhận thức, huy động các nguồn lực, tăng cường hợp tác, xác định và phổ biến các điển hình tốt, hỗ trợ và tài trợ phát triển và thực hiện các dự án thúc đẩy việc tuân thủ các yêu cầu SPS quốc tế. Các tổ chức như Liên Hợp Quốc và Tổ chức Nông nghiệp, Tổ chức Thú y Thế giới, Ngân hàng Thế giới, Tổ chức Y tế Thế giới và WTO cùng nhau thành lập STDF. STDF hoạt động nhờ các khoản đóng góp tự nguyện và được Ban thư ký do WTO bổ nhiệm điều hành.

Sau tranh chấp tại WTO, USDA ra quyết định loại bỏ quy định COOL

Sau trận chiến pháp lý kéo dài tại WTO, Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) cuối cùng đã ra quyết định loại bỏ yêu cầu dán nhãn bắt buộc (COOL) đối với sản phẩm thịt bò và thịt lợn.

Từ năm 2008, Canada và Mexico đã cho rằng yêu cầu COOL của Mỹ là phân biệt đối xử đối với thịt bò và thịt lợn của nước ngoài và vi phạm các nguyên tắc của WTO. Sau khi WTO ra phán quyết chống lại quy định này, USDA đã tiến hành sửa đổi một số nguyên tắc trong COOL vào năm 2013. Tuy nhiên, quy định sửa đổi này vẫn bị cho là không phù hợp với các nguyên tắc của WTO. Theo đó, năm 2015, WTO đã chấp thuận yêu cầu của Canada cho phép áp dụng các biện pháp trừng phạt thuế quan. Ngay sau đó, Quốc hội Mỹ đã bỏ phiếu hủy bỏ các quy định liên quan đến COOL và có hiệu lực thực thi từ ngày 18/12/2015.

Kết quả là các nhà bán lẻ và nhà cung cấp thịt bò và thịt lợn không còn buộc phải cung cấp thông tin xuất xứ sản phẩm theo chương trình COOL trước đó. Tuy nhiên, sản phẩm thịt bò và thịt lợn nhập khẩu vào Mỹ vẫn phải chịu sự kiểm soát theo nguyên tắc xuất xứ của Cơ quan hải quan Mỹ cũng như các quy định về an toàn thực phẩm (FSIS) của USDA.

Việc dán nhãn hàng hóa đối với thịt gà, thịt cừu, dê, hải sản nuôi trồng và đánh bắt tự nhiên, hàng nông sản dễ bị hư hỏng, đậu phộng, đào, hạt macadamia và nhân sâm vẫn phải tuân thủ theo các quy định COOL mà không bị ảnh hưởng bởi quyết định lần này của USDA.

WTO hối thúc các nước thành viên bắt đầu chuẩn bị cho việc TFA có hiệu lực

Ngày 26/3, WTO đã thúc giục các nước thành viên nên bắt đầu chuẩn bị cho việc Hiệp định tạo thuận lợi cho thương mại mới (TFA) có hiệu lực bằng cách thông báo cho WTO những đề nghị hỗ trợ và xây dựng năng lực kỹ thuật của mình và cần bao nhiêu thời gian để đảm bảo triển khai hiệu quả hiệp định này.

Chủ tịch Ủy ban chuẩn bị Hiệp định thúc đẩy thương mại (PCTF) Esteban Conejos cho biết WTO hiện nay đã nhận được 81 thông báo "loại A" từ các nước thành viên. Thông báo loại A chỉ rõ những điều khoản nào trong TFA họ sẽ thực hiện sau khi có hiệp định có hiệu lực (hoặc sau một năm hiệp định có hiệu lực đối với các nước kém phát triển nhất - LDC). "Một thức tế đáng khích lệ là chúng tôi cũng bắt đầu nhận được một số lượng ngày càng nhiều các thông báo loại B và C. Điều này đặc biệt quan trọng vì chúng ta đang tiến gần hơn đến thời điểm TFA có hiệu lực, đồng nghĩa với việc khoảng thời gian để nộp thông báo các điều khoản B và C cũng bị rút ngắn lại”.

Ngoài ra, ngày 25/3, đại diện của các nước tài trợ, các tổ chức quốc tế và các nhóm tư nhân đã có cuộc gặp với các nước thành viên WTO để thảo luận về những chương trình hỗ trợ sẵn sàng giúp các chính phủ thực hiện cải cách về thuận lợi thương mại và báo cáo những kinh nghiệm trong việc cung cấp hỗ trợ cho đến nay.

Điều khoản loại B của TFA là các điều khoản nước đang phát triển hoặc kém phát triển nhất sẽ thực hiện sau một thời gian chuyển tiếp kể từ thời điểm hiệp định TFA có hiệu lực. Điều khoản loại C bao gồm các cam kết một nước đang phát triển hoặc kém phát triển nhất sẽ thực hiện sau một thời gian chuyển tiếp kể từ thời điểm TFA có hiệu lực và có yêu cầu hỗ trợ kỹ thuật, xây dựng năng lực để hỗ trợ thực hiện. Các nước đang phát triển phải thông báo cho WTO các điều khoản loại B và C ngay khi TFA có hiệu lực còn cái nước kém phát triển nhất chỉ phải thông báo khi TFA có hiệu lực 1 năm.

Đến nay, 70 nước thành viên WTO đã phê chuẩn TFA trong đó kể từ cuộc họp gần đây nhất của PCTF vào giữa tháng 10/2015 đến nay, 21 quốc gia đã phê chuẩn TFA. Để TFA có hiệu lực, phải có 2/3 số thành viên của WTO thông qua TFA.

Quá trình phê chuẩn

Một số nước thành viên đã nói lên những nỗ lực của họ trong quá trình phê chuẩn TFA tại cuộc họp của PCTF.

Brazil cho biết Quốc hội nước này đang chuẩn bị phê chuẩn TFA và đang chuẩn bị các bước tiếp theo để thực thi TFA. El Salvador thì chia sẻ Quốc hội nước này phê chuẩn TFA vào ngày 04/2 vừa qua và hy vọng sẽ gửi văn bản chấp thuận tới WTO trong thời gian ngắn sắp tới.

Nepal khẳng định đã nộp các điều khoản loại A vào tháng 10/2015 và đang thực hiện các bước để đảm bảo việc sớm phê chuẩn. Nepal nhấn mạnh tầm quan trọng của TFA đối với các nước không có biển và cần có hỗ trợ kỹ thuật và tài chính để đảm bảo thực hiện tốt hiệp định này.
Pakistan, Trung Quốc và Liên minh châu Âu cũng nêu quan điểm nhấn mạnh sự ủng hộ của họ đối với TFA cũng như tầm quan trọng của hiệp định trong việc giảm chi phí thông qua biên giới và xúc tiến thương mại. Họ cũng khuyến khích các thành viên khác phê chuẩn TFA và gửi thông báo của họ đến WTO.

Kết nối hỗ trợ với nhu cầu

Ngày 26/3, đại diện các nước Vương quốc Anh, EU, Canada, Thụy Điển và Nhật Bản nêu bật tầm quan trọng của các chương trình hỗ trợ thực hiện thuận lợi thương mại họ đang cung cấp hiện nay. Đại sứ Thụy Điển tại WTO Daniel Blockert cho biết hiện nay có rất nhiều chương trình và quỹ sẵn sàng hỗ trợ các nước đang phát triển và các nước kém phát triển thực hiện TFA. Thách thức đối với các nước tiếp nhận là lựa chọn đúng chương trình nên các cơ quan đầu mối ở các nước này có vai trò rất quan trọng.

Giám đốc chương trình toàn cầu của Ngân hàng Thế giới Bill Gain cho biết số tiền tài trợ của ngân hàng này cho các dự án tạo thuận lợi cho thương mại tăng từ 322 triệu USD trong năm 2004 lên 7 tỷ USD năm 2015. 50 nước đã yêu cầu hỗ trợ theo Chương trình hỗ trợ thúc đẩy thương mại của Ngân hàng (TFSP). Chương trình này trợ giúp các nước đang phát triển cải cách và ban hành luật thuận lợi thương mại, thủ tục, quy trình và hệ thống để thực hiện tốt các TFA.

Một số diễn giả cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của sáng kiến hiện có như Thương hiệu Đông Phi, vốn đã gây ngạc nhiên khi cắt giảm được đáng kể chi phí và thời gian vận chuyển bằng đường bộ trong khu vực cũng như các sáng kiến mới như Liên minh toàn cầu về thuận lợi thương mại, một mô hình công-tư kết hợp, sử dụng năng lực chuyên môn khu vực tư nhân và các nguồn lực khác để hỗ trợ cải cách thuận lợi thương mại.

Các đại biểu cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của Chương trình hiệp định thuận lợi thương mại của WTO (TFAF). Chương trình này sẽ hỗ trợ mục tiêu cuối cùng là các nước thành viên thực hiện đầy đủ các nội dung của TFA. Ngày 22/7/2014, Tổng Giám đốc WTO Roberto Azevêdo đã chính thức công bố Chương trình này để giúp các nước đang phát triển và kém phát triển nhất đánh giá nhu cầu cụ thể của mình và xác định các đối tác phát triển có thể làm gì để đáp ứng những nhu cầu đó.

Brazil phản đối chính sách trợ cấp đường của Thái Lan tại WTO

Brazil sẽ phản đối Thái Lan tại Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) về chính sách trợ cấp cho hoạt động sản xuất đường mà quốc gia này cho rằng đã kéo giá đường toàn cầu giảm xuống, Bộ Thương mại Brazil cho biết ngày 1 tháng 3.

Brazil cho biết chính phủ Thái Lan đã cho hỗ trợ cho người trồng mía và các nhà máy đường và điều này là không phù hợp với các hiệp định thương mại quốc tế. Chính sách trợ cấp này đã giúp Thái Lan giành được thị phần xuất khẩu trước các nhà sản xuất của Brazil.

"Các khoản trợ cấp này đã chịu nhiều chất vấn tại các ủy ban khác nhau trong WTO, nhưng chúng tôi thấy không có dấu hiệu của sự thay đổi", Bộ Thương mại Brazil cho biết trong một tuyên bố.

Mặc dù các trường hợp khiếu nại lên WTO phải mất nhiều năm mới ra được phán quyết, nhưng động thái này có thể tác động tới thị trường đường thế giới, vì Brazil và Thái Lan là hai nước xuất khẩu đường lớn nhất thế giới.

Năm ngoái, các nhà sản xuất đường Brazil cho biết họ đã thu thập được chứng cứ để khởi kiện chống lại các chính sách trợ cấp của Thái Lan và Ấn Độ mà họ cho rằng đã khiến mỗi năm Brazil bị thiệt hại 1,2 tỷ USD doanh thu.

Brazil cho biết những chính sách tạo thuận lợi cho ngành đường của Thái Lan có tác dụng nâng kim ngạch xuất khẩu của nước này từ 12,1% thị trường toàn cầu lên 15,8% trong bốn năm qua.Trong khi đó, Brazil giảm từ 50% xuống 44,7% trong cùng thời kỳ, Bộ Thương mại cho biết.

Tập đoàn sản xuất mía Unica của Brazil đã yêu cầu chính phủ cần phải hành động ngay để chống lại các biện pháp trợ cấp của Thái Lan và Ấn Độ.

Unica cho rằng chính sách của hai nước châu Á đã kích thích sản xuất đường trong khoảng thời gian khi các hàng hóa phải chịu đựng một chu kỳ dài của giá thấp mà dường như tới giờ mới kết thúc.

Đây không phải là lần đầu tiên Brazil phản đối một quốc gia trợ cấp đường. Brazil đã giành được chiến thắng trong vụ kiện mang tính bước ngoặt đối với Liên minh châu Âu trong năm 2004 mà theo đó EU đã phải điểu chỉnh toàn bộ các chính sách của khối về sản xuất đường, mà đã có những tác động lâu dài cho thị trường toàn cầu.

Ngoài ra, Brazil cũng đã thắng kiện chống trợ cấp bông của Hoa Kỳ trước khi gia nhập WTO.

Tổng Giám đốc WTO Azevedo hoan nghênh ứng phó tích cực của Jordan trước khó khăn

Ngày 27/3, Tổng Giám đốc Roberto Azevêdo đã kết thúc chuyến thăm hai ngày đến sau khi có một loạt các cuộc thảo luận với các quan chức chính phủ cấp cao và đại diện khu vực tư nhân.

Các cuộc thảo luận của Tổng giám đốc Azevedo tập trung vào chủ đề thương mại và cách thức WTO có thể giúp đỡ Jordan nhằm cải thiện cuộc sống của người dân Jordan và người tị nạn thông qua phát triển và tăng trưởng kinh tế, bất chấp những bất ổn trong khu vực.

Tổng Giám đốc Azevedo cho biết, trên thế giới, các chính phủ đang phải vật lộn với một triển vọng kinh tế ảm đạm và một loạt các thách thức nếu muốn thúc đẩy kinh tế tăng trưởng mạnh mẽ trở lại. Jordan không phải là ngoại lệ và hơn nữa, nước này đang phải đối phó với những tác động tiêu cực từ sự bất ổn trong khu vực khi số lượng người tị nạn tràn vào đang tăng lên đáng kể. Tình trạng này đã gây nhiều áp lực lên nền kinh tế, ảnh hưởng tiêu cực đến thương mại và đầu tư.

"Đối mặt với những thách thức này, Chính phủ Jordan đang có những cách ứng phó rất tích cực. Quốc vương Abdullah cho biết, tháng trước, Jordan đã cố gắng xoay chuyển tình hình này thành một 'cơ hội phát triển’, thực hiện một số bước đi táo bạo, tạo công ăn việc làm cho cả người Jordan và người tị nạn. Các nước thành viên WTO ca ngợi quyết tâm của Jordan trong việc vẫn thực hiện quá trình cải cách thương mại và kinh tế mặc dù vẫn phải đối mặt với nhiều nghịch cảnh. Tất nhiên, nước này phải nỗ lực không ngừng và tôi nghĩ rằng WTO có thể là một đối tác tốt trong quá trình này để hỗ trợ tăng trưởng, tạo việc làm và phát triển trong thời gian tới".

"Thật vậy, trong vài tháng qua, WTO đã có những cải cách quan trọng đối với các quy tắc thương mại, có thể giúp thúc đẩy tăng trưởng kinh tế của Jordan. Ví dụ, hiệp định tạo thuận lợi thương mại sẽ có tác động lớn đối với việc giảm thời gian và chi phí vận chuyển hàng hóa qua biên giới. Gần đây, hiệp định công nghệ thông tin mở rộng có thể sẽ giúp ngành công nghệ thông tin đang phát triển của Jordan. Có rất nhiều hiệp định khác đang được đàm phán cũng có một tác động tích cực đối với Jordan, chẳng hạn như cuộc đàm phán về hiệp định hàng hóa môi trường, kế hoạch đa dạng hóa các lĩnh vực năng lượng và tăng cường năng lượng sạch. Hiện nay, có thể đảm bảo rằng WTO sẽ khắc phục được các vấn đề quan trọng khác cho Jordan nên nước này có thể yên tâm phát triển kinh tế trong một khu vực nhiều bất ổn".

Trong suốt chuyến thăm, Tổng giám đốc Avezedo đã có các cuộc gặp với Bộ trưởng Bộ Công nghiệp, Thương mại và Nguồn cung Maha Ali; Bộ trưởng Bộ Tài chính Omar Malhas; Phó Chủ tịch Quốc hội, Tiến sĩ Mustafa Al-Amawi; Giám đốc Hải quan Monther Al-Assaf và các đại diện của khu vực tư nhân.

Nguồn: AsemconnectVietnam

Từ khóa : Tổng hợp, hoạt động, của, WTO, tháng 3, 2016.