Tổng hợp hoạt động của WTO trong tháng 12/2015

Trong tháng 12/2015, hoạt động của WTO có nhiều diễn biến đáng chú ý

Tuyên bố của WTO trong việc hỗ trợ giảm trợ cấp đánh bắt cá

Các thành viên của Tổ chức Thương mại thế giới (WTO), bao gồm cả Argentina và Uruguay, đã nhất trí về sự cần thiết phải giảm trợ cấp đánh bắt cá để góp phần vào việc bảo tồn nguồn lợi thủy sản trên toàn thế giới. Quyết định này được thực hiện bởi vì WTO tin rằng trợ cấp đánh bắt cá sẽ góp phần gây tổn thất kinh tế trong ngành thủy sản, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến an ninh lương thực và sinh kế của người dân, đặc biệt là ở các nước đang phát triển, Star Business Report báo cáo.

Lãnh đạo WTO tin rằng trong nhiều trường hợp, trợ cấp khuyến khích đánh bắt quá mức và bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU).

"Chúng tôi sẽ tìm kiếm sự minh bạch và báo cáo lên WTO để xin phép đánh giá các tác động thương mại và tài nguyên của các chương trình trợ cấp thủy sản".

Bộ trưởng Thương mại New Zealand Todd McClay, cho rằng: "trợ cấp nghề cá là một vấn đề nghiêm trọng. Chúng tác động tiêu cực tới thương mại, môi trường và sự phát triển ".

Tuy nhiên, nhà chức trách Ấn Độ không đồng ý về các hành động trừng phạt được đề nghị p1 dụng cho hoạt động đánh cá trái phép, mà nhiều nước đang phát triển đã bị từ chối vì nó đi ngược với thỏa thuận dự thảo trong năm 2008.

Các sản phẩm cá là một trong những mặt hàng được giao dịch nhiều nhất thế giới, và trợ cấp sẽ bóp méo hoạt động thương mại này. Các ngành công nghiệp đánh bắt cá từ nhiều quốc gia nhỏ nhất thế giới không thể đủ khả năng để cạnh tranh với các đội tàu lớn, "McClay nói.

Bộ trưởng New Zealand tin rằng đây cũng là một vấn đề môi trường nghiêm trọng, vì nguồn cá trên thế giới đang bị đánh bắt quá mức và các khoản trợ cấp là một trong những đóng góp quan trọng nhất vào việc đánh bắt quá mức.

"Và đó cũng là một vấn đề phát triển, đặc biệt ở Thái Bình Dương. Trợ cấp góp phần làm cho có quá nhiều tàu, và tác động tới sức khỏe của các loài cá mà là một trong những nguồn lực quan trọng nhất đối với nhiều quần đảo Thái Bình Dương," McClay nhấn mạnh.

New Zealand có một lịch sử làm việc lâu dài với các nước khác để giải quyết vấn đề trợ cấp đánh bắt cá, trong WTO và các tổ chức khác. "Thật không may, nguồn cá tiếp tục giảm trong khi trợ cấp đánh bắt tiếp tục tăng", Bộ trưởng nói.

Một số quốc gia đã tham gia vào báo cáo, trong đó có Australia, Argentina, Brunei Darussalam, Canada, Colombia, Costa Rica, Fiji, Iceland, Mexico, Na Uy, Pakistan, Paraguay, Papua New Guinea, Peru, Quần đảo Solomon, Thụy Sĩ, Hoa Kỳ , Uruguay, Vanuatu, Antigua và Barbuda, Dominica, Grenada, St Kitts và Nevis, Senegal, St Lucia, và St Vincent và Grenadines.

Những nước ủng hộ này nhận ra rằng cần hành động ngay lập tức ở cấp quốc gia và cam kết không cung cấp các khoản trợ cấp này.

Quỹ Quốc tế bảo vệ Thiên nhiên (WWF) và Tổ chức Bảo tồn Đại dương Quốc tế Oceana đã rất hoan nghênh động thái này.Cả hai tổ chức phi chính phủ đồng ý rằng đại dương là một đóng góp lớn cho nền kinh tế toàn cầu và hàng tỷ người phụ thuộc vào ngành cá cho an ninh lương thực của họ. Tuy nhiên, họ đồng ý rằng nhiều thủy sản vượt quá giới hạn bền vững và trợ cấp góp phần làm suy kiệt nguồn cá là không thể chấp nhận.

Các tổ chức này đã làm việc nhiều năm để chấm dứt trợ cấp mà dẫn tới tình trạng khai thác quá mức và gây trở ngại cho quản lý biển bền vững.

"WTO có một cơ hội lịch sử để cho thế giới thấy rằng tổ chức này có thể đóng góp có ý nghĩa cho việc giải quyết các vấn đề về hậu quả toàn cầu và do đó đã đưa ra những mục tiêutiêu phát triển bền vững rõ ràng được thông qua trong năm nay," các nhà lãnh đạo của các tổ chức NGO nhận xét.

Các nước thành viên WTO kết thúc đàm phán hiệp định thương mại công nghệ thông tin trị giá 1.300 tỷ USD

Ngày 17/12, tại Hội nghị Bộ trưởng WTO lần thứ 10 tổ chức ở Nairobi (Kenya), các nước thành viên WTO là các nước xuất khẩu chính sản phẩm công nghệ thông tin đã thống nhất thời gian biểu cho việc thực hiện hiệp định thương mại công nghệ thông tin (ITA) nhằm loại bỏ thuế quan đối với 201 sản phẩm công nghệ thông tin có giá trị trên 1.300 tỷ USD mỗi năm.

Tại Hội nghị Bộ trưởng WTO lần này, 53 nước thành viên WTO, bao gồm cả các nước phát triển và đang phát triển, chiếm khoảng 90% tổng kim ngach thương mại thế giới của các sản phẩm công nghệ thông tin đã kết thúc đàm phán hiệp định ITA. Tuy nhiên, tất cả 162 thành viên WTO cũng sẽ được hưởng lợi từ hiệp định này vì tất cả các nước sẽ được miễn thuế khi tiếp cận thị trường của các thành viên đồng ý loại bỏ thuế quan đối với các sản phẩm công nghệ thông tin. Tháng 7/2015, các nước tham gia ITA đã thống nhất danh sách 201 chủng loại sản phẩm được miễn thuế.

"Hôm nay, tại Hội nghị Bộ trưởng WTO, tôi rất vui mừng thông báo bước đột phá này. Đây là một thành tích rất đáng kể. Giá trị thương mại hàng năm của 201 chủng loại sản phẩm công nghệ thông tin này đạt 1.300 tỷ USD và chiếm khoảng 10% tổng kim ngạch thương mại toàn cầu. Việc loại bỏ thuế quan thương mại đối với các sản phẩm này sẽ có một tác động rất lớn. Người tiêu dùng nói chung sẽ được hưởng mức giá thấp hơn, bao gồm cả nhiều lĩnh vực có sử dụng các sản phẩm công nghệ thông tin như là đầu vào, đồng thời, tạo ra nhiều công ăn việc làm và giúp thúc đẩy tăng trưởng GDP trên toàn thế giới", Tổng Giám đốc WTO Roberto Azevêdo cho biết.
Bước đột phá này đạt được sau nhiều tháng thương lượng giữa các bên tham gia ITA. Việc xem xét "dự thảo lịch trình thực hiện" hiệp định mất rất nhiều thời gian khi mỗi nước đều đưa ra khung thời gian thực hiện và kế hoạch xóa bỏ thuế đối với các sản phẩm này.

Đối với mỗi sản phẩm công nghệ thông tin trong danh sách, các nước tham gia ITA đều đàm phán mức độ cắt giảm thuế và sau bao nhiêu năm các nước sẽ loại bỏ hoàn toàn thuế quan. Kết quả của các cuộc đàm phán là khoảng 65% số dòng thuế sẽ được loại bỏ hoàn toàn từ ngày 01/7/2016. Hầu hết các dòng thuế còn lại sẽ được hoàn toàn loại bỏ theo 4 giai đoạn trong vòng 3 năm tiếp theo. Điều này có nghĩa là vào năm 2019, gần như tất cả các sản phẩm công nghệ thông tin nhập khẩu sẽ được miễn thuế.

Tổng Giám đốc WTO Roberto Azevêdo cho biết: "Hiệp định này là thỏa thuận cắt giảm thuế lớn nhất đầu tiên của WTO kể từ năm 1996 và đạt được nhanh chóng sau khi Gói Bali lịch sử được thông qua. Chúng ta đã có được hai hiệp định trong vòng 2 năm, mang lại những hiệu quả kinh tế thiết thực đáng kể. Tôi hy vọng rằng những thành công này sẽ truyền cảm hứng cho các hiệp định tiếp theo của chúng ta đạt được nhiều tiến bộ".

Trong danh mục sản phẩm của ITA có các sản phẩm như thiết bị bán dẫn thế hệ mới, hệ thống định vị GPS, các sản phẩm y tế trong đó bao gồm máy chụp cộng hưởng từ, máy công cụ để sản xuất mạch in, vệ tinh viễn thông và màn hình cảm ứng.

ITA cũng bao gồm quy định giải quyết các rào cản phi thuế quan trong lĩnh vực công nghệ thông tin và để ngỏ khả năng danh sách các sản phẩm sẽ được đánh giá, xem xét mở rộng hơn nữa để bắt kịp sự phát triển của công nghệ thông tin trong tương lai.

Hiệp định này là bước mở rộng Hiệp định công nghệ thông tin năm 1986 bao gồm 82 nước thành viên WTO. Trong năm 2012, các nước thành viên WTO đã công nhận công nghệ thông tin đã phát triển đến mức nhiều chủng loại sản phẩm mới không có tên trong hiệp định công nghệ thông tin năm 1996 và các cuộc đàm phán mở rộng phạm vi của hiệp định này đã được bắt đầu vào năm 2012.

Tổng thống Kenya Kenyatta ca ngợi quyết định của các Bộ trưởng cho phép Liberia gia nhập WTO

Tổng thống Kenya Kenyatta hoan nghênh quyết định của các Bộ trưởng chính thức phê chuẩn tư cách thành viên WTO của Liberia tại một buổi lễ đặc biệt tổ chức ngày 17/12 trong khuôn khổ Hội nghị Bộ trưởng WTO lần thứ X tại Nairobi (Kenya). Tổng thống Liberia Ellen Johnson Sirleaf, cho rằng việc gia nhập WTO đánh dấu một bước ngoặt lịch sử của Liberia và là một bước quan trọng hướng tới đáp ứng nguyện vọng phát triển và tăng trưởng kinh tế của nhân dân Liberia.

Tổng thống Kenya Uhuru Kenyatta, Tổng thống Liberia Ellen Johnson Sirleaf và Tổng giám đốc WTO Roberto Azevêdo đều tham dự buổi lễ này. Các Bộ trưởng thương mại WTO nhất trí hoan nghênh Nghị định thư gia nhập WTO công nhận thành viên của Liberia và hoan nghênh Tổng thống Sirleaf về những tiến bộ đáng kể Liberia đã đạt được trong khi là một quốc gia kém phát triển nhất (LDC) và thành tựu quan trọng của Liberia trong việc hoàn thành tiến trình gia nhập WTO. Sau khi được phê chuẩn thỏa thuận tư cách thành viên, Liberia sẽ trở thành thành viên LCD thứ 35 của WTO và các nước kém phát triển thứ 8 gia nhập WTO kể từ năm 1995. Các nước LDC chiếm 1/5 tổng số các thành viên WTO.

Vào cuối buổi lễ, Tổng Giám đốc WTO Azevedo và Tổng thống Sirleaf chính thức ký kết Nghị định thư gia nhập WTO của Liberia. Theo kế hoạch, ngày 15/6/2016, Liberia sẽ phê chuẩn Nghị định thư này và sẽ trở thành thành viên chính thức của WTO 30 ngày sau khi nước này thông báo việc thông qua Nghị định thư gia nhập WTO lên Tổng giám đốc WTO Azevedo.
Tổng thống Kenya Kenyatta chúc mừng thành công này của Liberia. "Tôi vui mừng vì quyết định này được thực hiện tại Hội nghị Bộ trưởng lần thứ X của WTO ở Nairobi, trên đất châu Phi. Không nghi ngờ gì nữa, việc gia nhập WTO mang lợi ích đáng kể. Gói gia nhập WTO của Liberia sẽ tạo ra nền tảng để nước này tiếp tục theo đuổi các cải cách trong nước và truyền cảm hứng cho các nước châu Phi khác".

Tổng thống Liberia Sirleaf cho biết: "Việc Liberia gia nhập WTO đánh dấu một bước ngoặt lịch sử của chúng tôi, đặc biệt trong quá trình chuyển đổi kinh tế để thúc đẩy tăng trưởng toàn diện. Quá trình chuyển đổi của chúng tôi không thực hiện một mình, không phải trong sự cô lập mà có nhiều nước đối tác tham gia. Chúng tôi đánh giá cao những nỗ lực tập thể của các nước đối tác để quá trình gia nhập này thành công vang dội. Chúng tôi tham gia toàn diện vào nỗ lực chung của các châu Phi về việc tăng cường hệ thống thương mại đa phương dựa trên các quy tắc chung để tạo dựng một châu Phi thịnh vượng như mong muốn".

Trong bài phát biểu chào mừng, Tổng Giám đốc Azevedo đã đánh giá cao sự lãnh đạo của Tổng thống Liberia. "Điều đặc biệt là, tại Hội nghị Bộ trưởng WTO đầu tiên ở châu Phi, chúng tôi đã chào đón một thành viên mới là một nước châu Phi. Tôi hy vọng rằng thành công này ở đây ngày hôm nay sẽ giúp Liberia tiếp tục con đường niềm tin, hy vọng, tiến bộ và phát triển. Tư cách thành viên WTO có thể có một tác động lớn, thông báo với thế giới rằng Liberia đang mở cửa cho thương mại. Tôi nghĩ rằng đây là một ngày lịch sử đối với Liberia. Các nước đã chung tay xây dựng nên một hệ thống thương mại đa phương sôi động. Tôi chắc chắn rằng sự đóng góp của Liberia sẽ giúp tăng cường hệ thống này, vì lợi ích của tất cả các nước".

Đại sứ Joakim Reiter (Thụy Điển), Chủ tịch nhóm công tác gia nhập WTO của Liberia đã đánh giá cao các nước thành viên WTO và Chính phủ Liberia cho đã đạt được một gói gia nhập WTO chất lượng cao, đặc biệt là khi Liberia là một nước kém phát triển. Liberia đang trong tiến trình hoàn thiện hệ thống pháp luật phù hợp với các quy định của WTO. Tư cách thành viên WTO của Liberia sẽ góp phần củng cố các quy tắc dựa trên hệ thống đa phương và sẽ tạo nền tảng cho quá trình cải cách luật pháp bền vững, lâu dài".

Liberia nộp đơn xin gia nhập WTO từ năm 2007 và nhóm công tác gia nhập WTO của Liberia vừa kết thúc các cuộc đàm phán vào ngày 6/10 vừa qua.

WTO ‘bật đèn xanh’ cho Canada và Mexico trừng phạt Mỹ

Cuộc chiến thương mại giữa Canada, Mexico và Mỹ đang có chiều hướng nóng lên sau khi Tổ chức Thương mại thế giới (WTO) ngày 7/12 ra phán quyết mở đường cho Canada và Mexico áp đặt các biện pháp trả đũa thương mại nhằm vào Mỹ.

Phán quyết của WTO nhấn mạnh Canada và Mexico có thể tiến hành các biện pháp trả đũa thông qua việc áp các quy định thuế quan đối với hàng hóa xuất khẩu của Mỹ để bù lại khoản thiệt hại do Mỹ áp dụng Quy định Dán nhãn xuất xứ hàng hóa (COOL). Cụ thể, Canada - đối tác thương mại lớn nhất của Mỹ, được phép áp mức thuế lên tới 780 triệu USD mỗi năm, trong khi Mexico - đối tác thương mại lớn thứ hai của Mỹ, có thể đánh thuế lên tới gần 228 triệu USD/ năm.
Phán quyết còn nêu rõ chương trình dán nhãn các sản phẩm thịt của Mỹ là "không công bằng" do phân biệt đối xử đối các sản phẩm thịt gia súc nhập khẩu từ hai thị trường trên và thị trường nội địa.

Sau khi WTO ra phán quyết trên, Chính phủ Canada khẳng định chương trình dán nhãn thịt của Mỹ không chỉ gây tổn thất cho ngành công nghiệp gia súc của Canada và Mexico mà còn "phá vỡ" chuỗi cung cứng thịt ở Bắc Mỹ. Canada một lần nữa kêu gọi Mỹ rút lại COOL.

Cùng quan điểm với Canada, giới chức Mexico cảnh báo sẽ tiến hành các biện pháp trả đũa thương mại nhằm vào hàng hóa Mỹ "trong thời gian tới."

Đáp lại những tuyên bố của Canada và Mexico, đại diện Phòng Thương mại Mỹ cho biết Quốc hội Mỹ sẽ có buổi làm việc về COOL. Hai quốc gia Bắc Mỹ này là bạn hàng lớn của Mỹ, với tổng kim ngạch thương mại hàng năm lên tới 1.300 tỷ USD và giúp tạo ra gần 14 triệu việc làm tại Mỹ.

WTO đã nhiều lần ra phán quyết về việc Mỹ đã phớt lờ kiến nghị của hai nước láng giềng Canada và Mexico, cũng như hai phán quyết trước đó của tổ chức này khi không điều chỉnh COOL phù hợp với các quy định thương mại quốc tế.

Trong phán quyết đầu tiên đưa ra tháng 6/2012, WTO kết luận chương trình dán nhãn thịt của Mỹ đã khiến cho sản phẩm thịt gia súc của Canada và Mexico ít được ưa chuộng hơn so với sản phẩm cùng loại sản xuất trong nước, do đó đã vi phạm quy định thương mại của WTO.
Mỹ áp dụng COOL từ năm 2008 và tiến hành sửa đổi năm 2013 theo hướng quy định các sản phẩm thịt bò và thịt lợn đóng gói tiêu thụ trên thị trường Mỹ phải ghi rõ nguồn gốc xuất xứ từ con giống, nơi chăn nuôi đến nơi chế biến. Những người ủng hộ COOL cho rằng việc sửa đổi là cần thiết nhằm đảm bảo cung cấp đầy đủ thông tin cho người tiêu dùng về xuất xứ sản phẩm.
Tuy nhiên, những người phản đối cho đây là sự phân biệt đối xử đối với những sản phẩm nhập khẩu (vào Mỹ), làm tăng thêm chi phí cho nhà sản xuất và vi phạm các quy định thương mại tự do.

Theo thống kê của Bộ Nông nghiệp Canada, COOL khiến ngành công nghiệp gia súc của nước này thiệt hại khoảng 1 tỷ USD mỗi năm. Trong khi đó, Bộ Kinh tế Mexico cũng ước tính thiệt hại lên tới hàng trăm triệu USD do Mỹ áp dụng COOL.

WTO kêu gọi phát huy những thành công ngoại giao đa phương năm nay để đạt được thỏa thuận Nairobi

Tại phiên khai mạc Hội nghị Bộ trưởng WTO lần thứ 10 tổ chức ngày 16/12 tại Nairobi (Kenya), các nước thành viên WTO đã kêu gọi phát huy những thành công của ngoại giao đa phương năm nay nhằm đạt được một gói các hiệp định thương mại có lợi cho các nước nghèo nhất trên thế giới và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế toàn cầu.

Trong bài diễn văn chào mừng Hội nghị, Tổng thống Kenya Uhuru Kenyatta cho rằng năm 2015 là một năm các nước đã thể hiện sự hợp tác chưa từng có khi cùng thống nhất được một số thỏa thuận giải quyết các vấn đề cấp bách nhất đối với nhân loại. Tháng 9 vừa qua, Chương trình nghị sự phát triển bền vững đến năm 2030 được thông qua và ngày 12/12, các nước đạt được Thỏa thuận lịch sử giải quyết vấn đề biến đổi khí hậu tại Paris. Hai sự kiện này đã truyền cảm hứng tinh thần rất lớn cho các nhà đàm phán tại Nairobi.

"Lời khuyên nghiêm túc nhất của tôi dành cho tất cả các nhà đàm phán hiện diện ở đây hôm nay là cần nắm bắt thời cơ này, đạt cho một sự thỏa hiệp cùng có lợi và cho phép không đạt được kết quả gì, ngoại trừ thành công", Tổng thống Kenyatta tuyên bố.

Tổng giám đốc WTO Roberto Azevêdo kêu gọi các nước thành viên WTO nỗ lực hết sức để đạt được một thỏa thuận có lợi cho các thành viên WTO nói chung và các nước kém phát triển nhất (LDC) nói riêng. "Chúng tôi đã nhìn thấy sức mạnh của thế giới khi tạo thành một khối thống nhất", Tổng Giám đốc Azevedo ám chỉ thỏa thuận biến đổi khí hậu ở Paris. "Chúng ta nên được tận dụng cảm hứng đó để đạt được bước đột phá ở đây, Nairobi. Nguồn cảm hứng đó sẽ khiến chúng ta hướng đến mục đích cao hơn và thúc đẩy thương mại vì lợi ích chung”.

Tổng giám đốc Avezedo đánh giá cam kết của Kenya tại Hội nghị Nairobi có tính chất toàn diện và phản ánh quyết tâm coi thương mại như là một động lực cho tăng trưởng và phát triển.
Các nước thành viên WTO sẽ tìm cách đạt được thỏa thuận trong cuộc họp kéo dài bốn ngày đối với các lĩnh vực như nông nghiệp, minh bạch hóa, các biện pháp đối xử đặc biệt và khác biệt đối với các nước đang phát triển và các nước kém phát triển nhất và một số vấn đề cụ thể khác cho các nước kém phát triển nhất.

Kenya nước châu Phi đầu tiên tổ chức Hội nghị Bộ trưởng WTO. Hội nghị lần này diễn ra sau hơn 20 năm ký kết Hiệp định Marrakesh về việc thành lập WTO tháng 1/1995 tại Ma-rốc. Các đại biểu của WTO đã được nước chủ nhà Kenya chào đón nhiệt liệt với một buổi lễ khai mạc đầy màu sắc trong đó bao gồm những bài hát truyền thống và các điệu múa do các nghệ sĩ địa phương trình diễn, thể hiện truyền thống hiếu khách "karibuni" (chào đón) điển hình của Kenya và lục địa châu Phi.

Tổng thống Kenyatta nhấn mạnh tầm quan trọng của WTO và thương mại đối với châu Phi trong việc thúc đẩy tăng trưởng và phát triển kinh tế. "Một hệ thống thương mại toàn cầu cho phép chúng tôi nắm bắt những cơ hội là một phần cơ bản trong những giải pháp của chúng tôi nhằm giải quyết những thách thức như nghèo đói, bất ổn và tàn phá môi trường".

Tổng thống Kenya Kenyatta, Tổng giám đốc WTO Avezedo và Tổng thống Liberia Ellen Johnson Sirleaf đã tham gia tại buổi lễ khai mạc. Liberia đã chính thức kết thúc cuộc đàm phán gia nhập WTO vào ngày 16/12.

Bộ trưởng Ngoại giao và Thương mại Quốc tế Kenya đồng thời là Chủ tịch Hội nghị, bà Amina Mohamed, cho rằng vai trò trung tâm của WTO trong quan hệ thương mại quốc tế là không thể thay thế. Bà kêu gọi các đoàn thỏa hiệp để đảm bảo sự thành công của thỏa thuận Nairobi và lưu ý rằng bên cạnh một nền kinh tế toàn cầu yếu, các nước thành viên WTO đang phải đối mặt với nguy cơ phân mảnh kinh tế thông qua các hiệp định thương mại tự do ưu đãi, tuy là sự bổ sung hữu ích nhưng không thể thay thế các hệ thống thương mại đa phương.
Bộ trưởng Mohamed sẽ phối hợp chắt chẽ với Tổng Giám đốc WTO Avezedo trong việc chủ trì quá trình đàm phán gói Nairobi và một vài Bộ trưởng để giúp bà trong quá trình thúc đẩy đàm phán một số vấn đề cụ thể. Các phiên họp toàn thể của Hội nghị đã chính thức khai mạc vào ngày 16/12 và các Bộ trưởng của 162 thành viên WTO sẽ lần lượt phát biểu quan điểm của mình.

Các phiên họp đặc biệt được tổ chức vào ngày 16/12 và ngày 17/12 để chính thức thông qua việc gia nhập WTO đối với Liberia và Afghanistan.

Nguồn: AsemconnectVietnam

Từ khóa: Tổng hợp hoạt động, WTO, tháng 12/2015