Tại sao TPP là tin vui cho các hãng dược phẩm nước ngoài tại Việt Nam?

medicine-3

Trong số 12 quốc gia tham gia ký kết Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP), ngành dược phẩm Việt Nam dự báo sẽ phải đối mặt với sự cạnh tranh khốc liệt nhất. Nhu cầu tăng trưởng nhanh, thuế nhập khẩu liên tục giảm và người tiêu dùng có xu hướng chuộng thuốc ngoại là những yếu tố khiến TPP trở thành tin tốt lành cho các hãng dược phẩm nước ngoài và đe dọa đến các nhà sản xuất địa phương.

Thị trường dược phẩm Việt Nam được dự báo tăng trưởng khoảng 20% mỗi năm cho đến năm 2017. Biểu thuế nhập khẩu sản phẩm dược vào Việt Nam cũng sẽ được giảm về 0% (từ mức 2,5%) khi TPP có hiệu lực.

Tất cả những điều này vẽ nên bức tranh đầy hấp dẫn cho các tập đoàn dược phẩm đa quốc gia. Ở thời điểm hiện tại, Việt Nam có khoảng 300 công ty sản xuất dược phẩm. Tuy nhiên, thuốc nhập khẩu chiếm từ 60-70% thị phần.

Mặc dù chính phủ đã có nhiều nỗ lực để kiểm soát nhưng nhập khẩu dược phẩm vẫn tiếp tục tăng khi nhu cầu chăm sóc sức khỏe vượt xa những tiến bộ đạt được về nghiên cứu phát triển (R&D) trong nước.

Đa số các nhà sản xuất dược phẩm của Việt Nam là doanh nghiệp có quy mô nhỏ, cần đầu tư cho R&D nhưng nguồn lực giới hạn, điều này làm giảm khả năng cạnh tranh và đặt ra sự nghi ngờ về chất lượng sản phẩm. Điều này cho thấy sự ra đời của TPP và sự gia tăng các đối thủ cạnh tranh nước ngoài có thể buộc nhiều doanh nghiệp trong nước rút khỏi thị trường.

Cạnh tranh từ khối doanh nghiệp ngoại có khả năng đặt ngành dược phẩm dưới nhiều áp lực.

Thứ nhất, hệ quả rõ ràng nhất sẽ đến từ việc mở rộng quyền sở hữu trí tuệ trong TPP, từ 5 đến 10 năm, theo đó các công ty trong nước không thể bào chế các loại dược phẩm điều trị mới.

Thứ hai, việc mua sắm công dược phẩm tại Việt Nam sẽ được tổ chức công khai, theo Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Dược Hà Nội, ông Nguyễn Thanh Bình cho biết. Điều này sẽ cho phép các công ty nước ngoài có được vi thế bình đẳng so với các doanh nghiệp dược trong nước tại các phiên đấu giá.

Thứ ba, các doanh nghiệp sản xuất dược phẩm của Việt Nam đa phần có quy mô nhỏ nhưng lại thiếu sự gắn kết và hiếm khi hợp tác hay liên minh lại với nhau nhằm tận dụng thị phần. Do đó các doanh nghiệp không thể cạnh tranh với các doanh nghiệp nước ngoài được tổ chức bài bản nhằm tăng cường sức ảnh hưởng như PhRMA - nhóm công ty dược thực hiện vận động hành lang công khai và hợp pháp nhằm thúc đẩy thực thi TPP.

Và áp lực cuối cùng, có lẽ cũng là điều khó thay đổi nhất đó là sở thích của người bệnh Việt Nam vốn chuộng thuốc có nguồn gốc ngoại nhập hơn là thuốc được sản xuất trong nước. Lý do là thuốc ngoại thường được xem là có chất lượng tốt hơn, một cách nhìn mà chính phủ Việt Nam đang cố gắng thay đổi. Vấn đề mang tính cá nhân này được đánh giá sẽ tiếp tục tăng do sự tăng lên nhanh chóng của tầng lớp giàu có, dân số lão hóa và sự gia tăng của các bệnh mãn tính vốn cần các liệu pháp mà trong nước chưa thế đáp ứng được.

Vậy điều gì sẽ xảy ra?

Dưới áp lực canh tranh từ nước ngoài ngày càng cao, các doanh nghiệp dược phẩm trong nước có tiềm lực đã nâng cấp dây chuyền sản xuất, đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế. Ví dụ, Dược Hậu Giang, Dược Hà Nội đã xây dựng dây chuyền sản xuất mới.

Tuy nhiên, trong khi chính phủ phải đối mặt với bài toán chi phí tăng cao trong các chương trình y tế quốc gia và vấn đề dược phẩm hậu TPP, thì sẽ có nhiều cơ hội hơn cho lĩnh vực y tế và dược phẩm tư nhân.

Tháng 3 vừa qua, Việt Nam đã kêu gọi “các biện pháp quyết liệt” thúc đẩy phát triển y tế tư nhân trong nước nhằm giảm quá tải tại các bệnh viện công. Với nền tảng này và triển vọng tăng trưởng của đất nước, TPP được kỳ vọng sẽ biến vấn đề cạnh tranh trở nên nóng hơn và có ý nghĩa hơn, góp phần thay đổi đáng kể cấu trúc ngành dược phẩm Việt Nam trong tương lai.

Theo www.ihs.com - HP

Từ khóa: Tại sao, TPP, là tin vui, hãng dược phẩm nước ngoài, Việt Nam