Mời Nga-Trung vào TPP, sự xoay chiều ngạc nhiên của Washington

us-china

Theo TS Nguyễn Trí Hiếu, lời mời Nga, Trung Quốc gia nhập TPP của Mỹ đánh dấu sự chuyển hướng của Washington trong việc đối phó các cường quốc này.

Chuyển từ đối đầu sang hợp tác?

Truyền thông thế giới đưa tin, Ngoại trưởng Mỹ John Kerry vừa tiết lộ, Mỹ đã ngỏ lời mời Nga và Trung Quốc tham gia Hiệp định đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) nếu hai nước này đồng ý mở cửa hợp tác. TS Nguyễn Trí Hiếu tỏ ra ngạc nhiên trước động thái này của Mỹ bởi trước đây, chính quyền của Tổng thống Barack Obama muốn thiết lập nên TPP với mục đích tái cân bằng châu Á và TPP ban đầu được coi như một công cụ để đối phó với sự bành trướng ảnh hưởng của Trung Quốc.

"Bây giờ Mỹ lại mời Trung Quốc tham gia vào TPP, nghĩa là chiến lược tái cân bằng châu Á có lẽ đã được chuyển sang một hướng khác, mà hướng này không phải đối đầu với Trung Quốc nữa mà là để trung hòa sức mạnh của Trung Quốc bằng cách mời Trung Quốc gia nhập trận đồ mới. Việc này có thể là một giải pháp tốt khi Trung Quốc và Nga là lực lượng kinh tế có ảnh hưởng lớn trên thị trường. Việc Mỹ đồng hành với Trung Quốc và Nga có thể là sự xoay chiều trong định hướng mới của Mỹ.

Tôi nói đây là điều tốt vì khi đối đầu có nghĩa là có xung đột, mà trong xung đột về quyền lợi kinh tế thường có bên thua và bên thắng. Bây giờ thay vì đối đầu lại trung hòa sức mạnh các lực lượng đối kháng và nó có thể trở thành ván bài "win-win", cả hai bên cùng thắng.

Ngoài ra, TPP bao gồm cả những lực lượng kinh tế mới như Nga, Trung Quốc có thể sẽ trở thành xu hướng phát triển mới của thế giới vì định hướng của TPP vẫn là định hướng thị trường tự do, tức định hướng của chế độ tư bản. Nếu Trung Quốc và Nga tham gia cuộc chơi này có thể nó sẽ dẫn kinh tế toàn cầu sang một trang mới, một thị trường tự do rộng lớn", TS Nguyễn Trí Hiếu phân tích.

Cũng theo ông Hiếu, TPP không chỉ là hiệp định về tự do thương mại mà là hiệp định mang tính thị trường hóa. Tất cả các thành viên của TPP phải tuân theo luật chơi thị trường, ngoài việc tháo gỡ những hàng rào thuế quan bảo vệ mậu dịch thì các nền kinh tế thành viên cũng phải thay đổi rất nhiều trong thể chế kinh tế, chính trị của mình để tham gia cuộc chơi TPP. Chẳng hạn, vai trò của Nhà nước, vai trò của các doanh nghiệp có vốn Nhà nước, vấn đề tham nhũng.... mang hình thức một thể chế kinh tế-chính trị-xã hội rộng rãi và thông thoáng.

"Nếu Trung Quốc và Nga tham gia TPP, cái lợi đầu tiên của các nước này là họ không gặp sự đối đầu về kinh tế của TPP nữa mà được hưởng tất cả những mối lợi của TPP. Chẳng hạn như hàng hóa được miễn giảm các hàng rào thuế quan khi xuất khẩu sang các nước thành viên khác và tất cả những điều khoản về mậu dịch áp dụng cho các thành viên khác cũng áp dụng cho Nga, Trung Quốc, giúp hai quốc gia này tăng trưởng kinh tế và xuất khẩu hàng hóa thông thoáng hơn, tự do hơn, không gặp rào cản tại các thị trường khác", TS Nguyễn Trí Hiếu nhấn mạnh.

Dù vậy, vị chuyên gia kinh tế cũng chỉ ra một số mặt bất lợi mà Nga và Trung Quốc có thể vấp phải khi tham gia TPP. Đó là, những hàng rào thuế quan, rào cản kỹ thuật lâu nay Trung Quốc và Nga dựng lên sẽ phải dỡ bỏ, từ đó hàng hóa nước ngoài có cơ hội xâm nhập vào thị trường của Nga, Trung Quốc ồ ạt hơn, hàng hóa của Trung Quốc phải đối diện với sự cạnh tranh gay gắt.

Bên cạnh đó, rất nhiều điều khoản trong TPP cho đến bây giờ vẫn còn nằm trong vòng bí mật, mọi người mới chỉ biết đến cái khung của TPP nhưng chắc chắn những quy định tác động đến thể chế kinh tế, chính trị và xã hội trong khối TPP sẽ tác động đến Trung Quốc và Nga - hai hệ thống chính trị không nằm trong các nước tư bản.

Bởi vậy, TPP sẽ có tác động tích cực đến Nga và Trung Quốc, giống như Việt Nam, sẽ được hưởng những thị trường mới và có rất nhiều mối lợi trong TPP nhưng đồng thời phải đối mặt với sự cạnh tranh cũng như tác động của TPP tới hệ thống chính trị, xã hội và kinh tế, TS Hiếu nhấn mạnh.

Nguồn: BaoDatViet

Từ khóa: Mời, Nga-Trung, vào TPP, sự xoay chiều, Washington