Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Với tình trạng gia tăng đột biến số lượng các biện pháp vệ sinh dịch tễ có ảnh hưởng mạnh đến ngành nông nghiệp và thực phẩm đã làm Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) lo lắng và quan tâm.

Trong báo cáo mới nhất về những vấn đề liên quan đến thương mại trong khoảng thời gian từ giữa tháng 10 năm 2014 đến giữa tháng 5 năm 2015, WTO đã ghi nhận một sự gia tăng đáng kể các thông báo áp dụng các biện pháp vệ sinh và kiểm dịch thực vật mới hoặc sửa đổi. Sự gia tăng đột biến này đã tạo nên một số lượng kỷ lục các các biện pháp liên quan đến vệ sinh dịch tễ và trở thành mối quan tâm lớn tại cuộc họp của Ủy ban Vệ sinh và Kiểm dịch thực vật của WTO tổ chức tại Geneva từ ngày 15 đến ngày 16 tháng 7 năm 2015.

Các nước thành viên WTO sử dụng các cuộc họp Ủy ban như là kênh chính thức để đưa ra vấn đề và thảo luận về những lo ngại đối với các biện pháp mới bảo vệ sức khỏe cho con người, động vật hoặc thực vật sống, bao gồm cả các biện pháp an toàn thực phẩm, mà được cho là rào cản thương mại quốc tế và có tác động xấu đến cơ hội cạnh tranh. Các loại biện pháp được đưa ra thảo luận liên quan đến tiêu chuẩn sản phẩm mới và các quy trình hạn việc chế tiếp cận thị trường và cấm nhập khẩu.

Nghĩa vụ tuân thủ Hiệp định Vệ sinh và Kiểm dịch thực vật (SPS)

Theo các quy định liên quan của WTO - đặc biệt là Hiệp định về SPS –các quốc gia thành viên WTO đều có cam kết nghĩa vụ nhất định đối với các biện pháp vệ sinh dịch tễ để bảo vệ sức khỏe cho người, động vật hoặc thực vật sống. Các biện pháp này có thể được áp dụng nếu:

• Chúng là cần thiết để bảo vệ sức khỏe cho người, động vật hoặc thực vật sống;
• Chúng được đưa ra dựa trên các nguyên tắc khoa học; và
• Chúng không được duy trì nếu không có đủ bằng chứng khoa học.

Hơn nữa, các biện pháp này phải được dựa trên các đánh giá phù hợp về mức độ rủi ro đối với sức khỏe của con người, động vật hoặc thực vật sống, có tính đến các kỹ thuật đánh giá rủi ro do các tổ chức quốc tế có liên quan đưa ra. Chúng không thể là nguyên nhân gây ra hạn chế thương mại nhiều hơn mức cần thiết để đạt được mức độ bảo vệ phù hợp.

Tại cuộc họp của Ủy ban vào giữa  tháng 7 năm 2015, các nước thành viên WTO nêu quan ngại về các biện pháp mà họ cho là:

• Thiếu cơ sở khoa học;
• Tạo ra một hệ thống phê chuẩn thực phẩm chậm trễ nghiêm trọng và sự thiếu minh bạch; và
• Tạo ra những rào cản không cần thiết đối với thương mại quốc tế.

Những vấn đề mới mà đã được nêu ra lần đầu tiên bao gồm:

• Cơ chế phê chuẩn sản phẩm công nghệ sinh học của  - do Argentina, Paraguay và Mỹ nêu ra;
• Hạn chế nhập khẩu của Nga đối với các sản phẩm thủy sản chế biến từ Estonia và Latvia; và
• Hạn chế nhập khẩu của Trung Quốc với lý do dịch cúm lợn châu Phi.

Những vấn đề mà trước đây đã được xem xét, nhưng được yêu cầu giải quyết một lần nữa bao gồm:

• Áp dụng các sửa đổi quy định thực phẩm mới của EU (Peru yêu cầu);
• Hạn chế nhập khẩu nói chung do bệnh bò điên (bovine spongiform encephalopathy);
• Điều kiện nhập khẩu của Ấn Độ đối với thịt lợn và sản phẩm từ thịt lợn ;
• Lệnh cấm của EU trên các một số loại rau của Ấn Độ;
• Đề xuất sửa đổi của EU đối với việc phân loại của các hợp chất như endoctrine (Mỹ yêu cầu);
• Lệnh cấm Pháp đối với hóa chất bisphenol A (BPA); và
• Biện pháp của Liên minh châu Âu nhập khẩu đối với cam quýt bị bệnh đốm đen (yêu cầu của Nam Phi).

Các biện pháp có ảnh hưởng đến các ngành nông nghiệp và thực phẩm đã được thông báo cho WTO hàng ngày –từ tháng 10 năm 2014 tới tháng 3 năm 2015, đã có 814 thông báo mới được gửi đến WTO. Các nước thành viên WTO thường xuyên phải chịu các áp lực:

• Tiến hành đánh giá tác động mức độ phù hợp dựa trên các nguyên tắc khoa học;
• Xem xét các biện pháp đề xuất dựa trên cơ sở khoa học; và
• Kiểm tra xem liệu đã đủ ít ảnh hưởng đến thương mại hay chưa và còn có các biện pháp thay thế nào khác hay không.

Tranh chấp WTO thường xuyên được khởi xướng khi một nước thành viên WTO không tuân thủ các nghĩa vụ của họ theo Hiệp định về SPS. Ví dụ, trong tháng 7 năm 2014 một ban Hội thẩm được thành lập theo yêu cầu của Liên minh châu Âu xem xét lại các biện pháp của Nga đối với lợn sống và các sản phẩm thịt lợn.

Giám sát chặt chẽ các thông báo và xác định các biện pháp mới có hạn chế thương mại quốc tế không cần thiết hay không là cách thức hiệu quả nhất đối với ngành nông nghiệp. Các hiệp hội đại diện cho các lĩnh vực nông nghiệp phải kịp thời cảnh báo cho chính phủ của mình để các chính phủ đưa vấn đề ra giải quyết tại WTO và/hoặc các diễn đàn thương mại song phương, khu vực.

Theo http://www.internationallawoffice.com - PT

Từ khóa: WTO, quan tâm hơn, các quy định, nông nghiệp, thực phẩm